པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ
ས་ཏྟ་ན་ག་རེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༥. ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷ་ས་ཏཱ་ནཱིཏི པ་ཉྙཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི. ཝི་གྒ་ཧ་པ་དེ་ན མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཏི་རེ་ཀནྟི པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ནཾ. ཀཱ་ལ༹་ཀནྟི སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ. བྷཱུ་ཏནྟི བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ནཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ ཙ ཨ་ཀྐོ་སོཏི ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཀྐོ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༡༠༢༩) ཝུ་ཏྟཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
དྭེ་པི ཙ བྷེ་དཱཏི དྭེ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀནཱ་མེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཏྟནྟི སུ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཡཱ་པ་ནཾ. ཝི་ཀཱ་ལེཏི ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ. ཙཱ་རི་ཏྟནྟི པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཙཱ་རི་ཏྟཾ. ན་ཧཱ་ནནྟི ཨོ་རེ་ན་དྡྷ་མཱ་ས་ན་ཧཱ་ནཾ.
ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱཏི ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ ཁི་ཡྻ་ནཾ. གི་ར་གྒནྟི ན་ཙྩ་གཱི་ཏཾ. ཙ་རི་ཡཱཏི ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ ཙཱ་རི་ཀ་ཙ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠཱ་ཡ ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཚ་ནྡ་དཱ་ནེ་ནཱཏི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཚ་ནྡ་དཱ་ནེ་ན.
པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི. སོ་ལ༹་སཱཏི ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཉྩཱ་ཏི ཚ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ད་ས ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི.
ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་སཱཏི པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ན་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་རཱུ་པི་ཡ་ཙཱི་ཝ་ར་ཝཱ་ཡཱ་པ་ན་ཀོ་སེ་ཡྻ་མི་སྶ་ཀ་ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་དྷོ་ཝཱ་པ་ན་དུ་ཏི་ཡ་པ་ཏྟ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ཝི་བྷ་ངྒེ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི དྭཱ་ད་ས ཙཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས. ཚ་པ་ཉྙཱ་ས་ས་ཏནྟི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི དྭ་ཏྟིཾ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ ཚ་པ་ཉྙཱ་ས་ས་ཏཾ.
ད་ས གཱ་ར་ཡ྄ཧཱཏི ཝོ་སཱ་ས་ཨ་པྤ་ཊི་སཾ ཝི་དི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནི ད་ས པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱ་ནི. དྭེ ས་ཏྟ་ཏི སེ་ཁི་ཡཱ་ནི སུ་རུ་སུ་རུ་ཀཱ་ར་ཀ་སཱ་མི་སེ་ན་ཧ་ཏྠེ་ན་པཱ་ནཱི་ཡ་ཐཱ་ལ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ས་སི་ཏྠ་ཀ་པ་ཏྟ་དྷོ་ཝ་ནཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནི སེ་ཁི་ཡཱ་ནི.
སེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཁ་ཎ་ནེཏི པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ནཾ. ག་ཙྪ དེ་ཝ་ཏེཏི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་པྤཱ་ཎ་ཀཾ སི་ཉྩནྟི ས་པྤཱ་ཎོ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ནཾ. མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རོཏི མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རོ.
ཨ་ཉྙནྟི ཨ་ཉྙ་ཝཱ་ད་ཀཾ. དྭཱ་རནྟི ཡཱ་ཝ དྭཱ་ར་ཀོ་སཱ ཨ་གྒ་ལ༹་ཊྛ་པ་ནཾ. ས་ཧ་དྷ་མྨོཏི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ. པ་ཡོ་པཱ་ནནྟི སུ་རུ་སུ་རུ་ཀཱ་ར་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མོཏི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་དྷོ་ཝཱ་པ་ནཾ. པ་ཏྟོ ཙཱཏི དུ་ཏི་ཡ་པ་ཏྟོ. ཨོ་ཝཱ་དོཏི བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨོ་ཝཱ་དོ. བྷེ་ས་ཛྫནྟི ཙ་ཏུ་མཱ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ. ཨོ་ཝཱ་དོཏི ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཡ ཝཱ སཾ་ཝཱ་སཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ག་མ་ནཾ.
༣༣༧. ‘‘ཡེ ཙ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ’’ཏི པ་ཉྷ་སྶ ‘‘ཨི་མེ ཁོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ‘‘སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་པ་ཉྷཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ཡ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཏི ཚེ་ད་ན་ཀཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ ཨ་ཊྛ པ་ཉྷེ ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ‘‘ཝཱི་སཾ དྭེ ས་ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ…པེ… ཚ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དི་པ་ཉྷཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨུ་ཀྐ་མ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་སྨཱ པ་ན ཡེ ཙ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༣༣༨. དྷོ་ཝ་ན་ཉྩ པ་ཊི་གྒ་ཧོཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ གཱ་ཐཱ་ཝ. ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི ནི་སཱི་ད་ནནྟི དྭེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. དྭེ ལོ་མཱཏི ཏི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་དྷོ་ཝཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན དྭེ ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཝ་སྶི་ཀཱ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀེ་ན ཙཱཏི ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཨ་ར་ཉྙ་ཀེ་སུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ས་ཧ.
པ་ཎཱི་ཏནྟི པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ཨཱུ་ནནྟི ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱུ་པ་ས་མྤཱ་ད་ནཾ. མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིནྟི སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ག་མ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡཱ སི་ཀྑཱཏི ཡཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ནི་སཱི་ད་ནེ ཙ ཡཱ སི་ཀྑཱཏི པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ནི་སཱི་ད་ན་ཀཱ་རཱ་པ་ནེ ཡཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཐཱ ཝ་སྶི་ཀཱ ཡཱ ཙ སཱ་ཊི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི.
པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་ཏཾ ས་ཏྟ་ཏི ཚ་ཙྩེ་ཝི་མེ ཧོ་ནྟི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཚ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ས, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཏིཾ་སཱ་དྷི་ཀཾ ས་ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཙ ཚ་ས་ཏྟ་ཏི་ཨ་དྷི་ཀཾ ས་ཏཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏཾ ས་ཏྟ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ ཙ་ཏུ་ས་ཏྟ་ཏི་ཨ་དྷི་ཀཾ ས་ཏཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཙེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ད་ཡོ ཙ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏེ ཧི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་བྷེ་དེ་ན, བྷི་ཀྑུ་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཙ ཝི་བྷ་ཛཱི་ཡ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏེ་སནྟི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་ནཾ. དྭཱི་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ས་མ་ཐེ་ཧི ཝཱུ་པ་ས་མ་ད་སྶ་ནཾ.
ས་ཏྟ་ན་ག་རེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༩. ཨི་དནྟི ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ནྟི ཡཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨི་ད་ཉྷི ཧེ་ཊྛཱ ‘‘ག་རུ་ཀ ལ་ཧུ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་དྡྷ་ཊ་པ་ཉྷེ་སུ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ‘‘ས་བྦཱ་ནི་པེ་ཏཱ་ནི ཝི་ཡཱ་ཀ་རོ་ཧི, ཧ་ནྡ ཝཱ་ཀྱཾ སུ་ཎོ་མ ཏེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ‘‘ས་བྦཱ་ནི་པེ་ཏཱ་ནི ཝི་ཡཱ་ཀ་རོ་ཧི, ཧ་ནྡ ཝཱ་ཀྱཾ སུ་ཎོ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཏི་ཝ་སྶ་ཏཱིཏི ཨོ་ཝ་སྶ་ཏི, ཝ་སྶོ་ད་ཀཾ པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཡ་ཐཱ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ དྷཱ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨོ, ཏེ་སཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ན’’ནྟི. གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀནྟི གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཧོ, ཏེ ཏེ ཨ་ཏྠཱ གཱ་ཐཱ་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཀ་ཐཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཧི གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ.
པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ ནི་ཊྛི་ཏོ.