༥. ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ
ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༣. ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཨ་ཊྛ་པ་དཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཛཱུ་ཏ་ཕ་ལ་ཀེ ཨ་ཊྛ་ག་བྦྷ་རཱ་ཛི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན. མ་ལླ་ཀ་མཱུ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ནཱཏི ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀ་མཱུ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན. ཨི་ད་ཉྩ ཝ་ཊྚཱ་དྷཱ་ར་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་ཎྚ་ཀེ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པཱ་ལ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
༢༤༤. པུ་ཐུ་པཱ་ཎི་ཀནྟི མུ་ཊྛིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་སི་ཏ་ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ་ཧི པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཧ་ཏྠ་པ་རི་ཀ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༤༥. མུ་ཏྟོ་ལ་མྦ་ཀཱ་དཱི་ནནྟི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཀུ་ཎྜ་ལཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. པ་ལ་མྦ་ཀ་སུ་ཏྟནྟི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཡ་ཉྙོ་པ་ཙི་ཏ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝ་ལ་ཡནྟི ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཝ་ལ་ཡཾ.
༢༤༦. དྭ་ངྒུ་ལེཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ, དྭ་ངྒུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ དུ་མཱ་ས་སྶ ཝཱ དྭ་ངྒུ་ལ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ་པི ཀེ་ས་མ་སྶུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཀོ་ཙྪེ་ནཱཏི ཨུ་སཱི་ར་ཏི་ཎཱ་དཱི་ནི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་མཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཀོ་ཙྪེ་ན. ཙི་ཀྐ་ལེ་ནཱཏི སི་ལེ་ས་ཡུ་ཏྟ་ཏེ་ལེ་ན. ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་ཏ་ཏྟ་ར་ཛ་སི་རཱ་ན་མྤཱིཏི ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཛོ་ཀི་ཎྞ་སི་རཱ་ནཾ. ཨ་དྡ་ཧ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨ་ལླ་ཧ་ཏྠེ་ན.
༢༤༨-༩. སཱ་དྷུ་གཱི་ཏནྟི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཾ གཱི་ཏཾ. ཙ་ཏུ་ར་སྶེ་ན ཝ་ཏྟེ་ནཱཏི པ་རི་པུ་ཎྞེ་ན ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝ་ཏྟེ་ན. ཏ་ར་ངྒ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦེ་ས་མྤི སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་བྦེ་སཾ…པེ… ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ཧི མ་ཏྟཱ་ཧི ཨ་ཀྑ་རཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ་པི ཨ་དྷི་ཀ་མ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ནཾ ཝི་ཀཱ་ར་ཀ་ཐ་ནཾ ནཱ་མ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ན་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎནྟི ཨ་ཏྠོ. བཱ་ཧི་ར་ལོ་མིནྟི བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ནི་དྡེ་སོ, ཡ་ཐཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ལོ་མཱ་ནི དི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢༥༠. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཏ་རུ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཨ་མྦནྟི ཏ་རུ་ཎཾ ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་བཱི་ཛཾ ཨེ་ཝ ཨ་མྦ་ཕ་ལཾ. པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཚི་ནྡཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ. ‘‘མ་ཏྟཱ་ཝ་ཎྞི་ཏཱ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘པ་རེ ནི་ནྡ་ནྟཱི’’ཏི སཱ་ས་ན་ཧི་ཏེ་སི་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ན པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུཏི ནཱ་སི་ཀྑིཾ་སུ.
༢༥༡. ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཱིཏི ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཧི་བྷེ་དཱ་ནཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཝ ས་ངྒ་ཧ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཏྟཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ.
ཝི་རཱུ་པ་ཀྑེ་ཧི མེ མེ་ཏྟནྟི ཝི་རཱུ་པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ཧི ནཱ་གེ་ཧི ས་ཧ མ་ཡ྄ཧཾ མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏུ, མེ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏེ སུ་ཁི་ཏཱ ནི་དྡུ་ཀྑཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཧོ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་པཱ་ད་ཀེ་ཧཱིཏི ཨ་ཧི་ཀུ་ལེ་ཧི ས་ཧ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཨོ་དྷི་སོ མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎ་ད་སྶ་ནཾ. མཱ མཾ ཨ་པཱ་ད་ཀོ ཧིཾ་སཱིཏི ཏཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ར་ཀྑཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ.
ས་བྦེ ས་ཏྟཱཏི་ཨཱ་དི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཨ་ནོ་དྷི་སོ མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎ་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ མཱ ཀ་ཉྩི པཱ་པ་མཱ་ག་མཱཏི ཀ་ཉྩི ས་ཏྟཾ ལཱ་མ་ཀཾ དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ, དུ་ཀྑ་ཉྩ མཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ.
ཨེ་ཝཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་གུ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཏ་བྦི་པཱ་ཀཱ ཙ པ་མཱ་ཎཱ, ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑཱ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ, ཏ་བྦི་པཱ་ཀཱ ཙ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ, ཏེ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཝཱ ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻ་གུ་ཎཱ ཨ་སྶཱ་ཏི་པི ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ. པ་མཱ་ཎ་ཝ་ནྟཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་དྷ་མྨ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཧི་ཝི་ཙྪི་ཀཱཏི ས་རཱི་ས་པཱ་ན་ཉྙེ་ཝ པ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ནཾ. ཨུ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱིཏི ལོ་མ་ས་ནཱ་བྷི་ཀོ མ་ཀྐ་ཊོ. ས་ར་བཱུཏི གྷ་ར་གོ་ལི༹་ཀཱ.
པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟཱུཏི ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟུ, མཱ མཾ ཝི་ཧེ་ས་ཡིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ་ཧཾ ན་མོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀ་རོ་མཱི’’ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ཡ་སྨཱ མ་ཡཱ མེ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ར་ཀྑཱ ཀ་ཏཱ, ཡ་སྨཱ ཙ སོ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་མོ ཀ་རོ་མི, ཝི་པ་སྶཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣ་མྤི ན་མོ ཀ་རོ་མི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟུ བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨ་ཉྙ་མྷཱིཏི ཀཱ་མ་རཱ་གེ ཨ་སུ་བྷ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དི་ནཱ ཚེ་ཏ་བྦེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏནྟི བཱི་ཛ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟཾ. བཱི་ཛེ ཧི ཚི་ནྣེ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀ་པ་ཎྜ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་བྷ་བྦོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཀེ པ་ན ‘‘བཱི་ཛ་སྶཱ་པི ཚེ་ད་ན་ཀྑ་ཎེ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཀ་མེ་ན པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ པ་ཎྜ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་བྷ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏཱ་དི་སཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶཱཏི མུ་ཊྛི་པྤ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ.
༢༥༢. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧེ་སོ པ་ཏྟོཏི ‘‘ཡོ ཙ ཨ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙ, ཏ་སྶ དི་ནྣ་མེ་ཝཱ’’ཏི སེ་ཊྛི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཏཾ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝེ་ལུ༹་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ བ་དྡྷ་པ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ན་ག་རཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཐེ་རོ ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཀེ་ཙི པ་ན ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན ཏཾ པ་ཏྟཾ ཝེ་ལུ༹་པ་ར་མྤ་ར་ཏོ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི, སོ ཙ ཨ་ནེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧི་ཏོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཋི་ཏ་མེ་ཝ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ…པེ… ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སཱུཏི ཡེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཋ་མཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ནཱ་དྡ་སཾ་སུ, ཏེ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཧཱི་ཏི ཐེ་ར་མ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཙ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དི་རཱུ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཀུ་བྦ་ནི་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏེ ཙ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་ཛཱ་ཏཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡོ མ་ཧཱ་ས་དྡོ’’ཏི. ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ན ད་སྶེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡོ པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, ནཱ་ག་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ…པེ… ཝི་ཝི་དྷ་མྤི སེ་ནཱ་བྱཱུ་ཧཾ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༣.༡༣) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་ར་སྶ ཝི་ཀཱ་རཱ་པཱ་ད་ན་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཝི་ཀུ་བྦ་ནི་དྡྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནི་དྡྷི པ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ’’ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀོ བ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི, ས་ཏཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི ‘‘བ་ཧུ་ཀོ ཧོ་མཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༣.༡༠) ཨེ་ཝཾ ད་སྶི་ཏཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་པྥ་ནྣཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནི་དྡྷི ནཱ་མ. གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཊཱ་ནཱིཏི གི་ཧི་ས་ནྟ་ཀཱ་ནི.
༢༥༣. པཱ་ལི༹་ཡཾ ན ཨ་ཙྪུ་པི་ཡ་ནྟཱིཏི ན ཕུ་སི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. རཱུ་པ་ཀཱ་ཀི་ཎྞཱ་ནཱིཏི ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ་ནི.
༢༥༤. བྷཱུ་མི་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེཏི ད་ནྟཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏེ ཝ་ལ་ཡཱ་དྷཱ་ར་ཀེ. ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་ལ་ཡཱ་དྷཱ་ར་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཋ་པི་ཏཱ པ་ཏྟཱ ན པ་རི་པ་ཏ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཏ་ཡོ པ་ཏྟེ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་ཙྩ་ཏ་ཉྷི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ‘‘བྷཱུ་མི་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. དཱ་རུ་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀ་ད་ཎྜཱ་དྷཱ་ར་ཀེ་སཱུཏི ཨེ་ཀ་དཱ་རུ་ནཱ ཀ་ཏ་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ, བ་ཧཱུ་ཧི ད་ཎྜེ་ཧི ཀ་ཏ་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ ཙ. ཨེ་ཏེ ཙ ཨུ་ཙྩ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི པ་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ པ་ཏ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ. ཏེ་ན ‘‘སུ་ས་ཛྫི་ཏེ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་མ་ཀོ་ཊི་ས་དི་སོཏི ཡ་ཏྠ དྷ་མ་ཀ་ར་ཎཱ་དིཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ལི་ཁ་ནྟི, ཏ་སྶ བྷ་མ་ཀ་སྶ ཀོ་ཊི་ཡཱ ས་དི་སོ. ཏཱ་དི་ས་སྶ དཱ་རུ་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀ་སྶ ཨ་ཝི་ཏྠི་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཋ་པི་ཏོ་པི པ་ཏྟོ པ་ཏ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་ནོ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
ཨཱ་ལི་ནྡ་ཀ་མི་ཌྜྷི་ཀཱ་དཱི་ནནྟི པ་མུ་ཁ་མི་ཌྜྷི་ཀཱ་དཱི་ནཾ, ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བཱ་ཧི་ར་པ་སྶེཏི པཱ་སཱ་དཱ་དཱི་ནཾ བ་ཧི་ཀུ་ཊྚེ. ཏ་ནུ་ཀ་མི་ཌྜྷི་ཀཱ་ཡཱཏི ཝེ་དི་ཀཱ་ཡ. ས་བྦ་ཏྠ པ་ན ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་དྷཱ་རེ པ་ན ཏ་ཏོ བ་ཧི་པི ཝ་ཊྚ་ཏི.
པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨོ་ཊྛོཏི མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི. པ་ཏྟ་མཱ་ལ༹་ཀནྟི ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཊྛ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཏོ ཨུ་ཙྩ་ཏ་རཾ ཀ་ཏཾ ཝེ་དི་ཀཱ་ཀཱ་ར་མཱ་ལ༹་ཀཾ. མ་ཧཱ་མུ་ཁ་ཀུ་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཱཏི མ་ཧཱ་མུ་ཁ་ཙཱ་ཊི་ས་ཎྛཱ་ནཱ. ལ་གྒེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཏྟཾ ལ་གྒེ་ནྟ་སྶ, ན ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ ལ་གྒེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙེ་ན པ་ན བྷ་ཎྜ་ཀེ་ནཱཏི ཨ་ཉྙེ་ན བྷཱ་ར་བ་ནྡྷ་ནེ་ན བྷ་ཎྜ་ཀེ་ན. ‘‘བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀོ ཡ་ཐཱ ལ་གྒི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ན པ་རི་ག་ལ༹་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་བྦ་ཐཱ་པི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. བ་ནྡྷི་ཏྭཱ་པི ཨུ་པ་རི ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་རི ནི་སཱི་ད་ནྟཱ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ བྷི་ནྡ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ནི་སཱི་ད་ན་ས་ངྐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝཱཏི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཚ་ཏྟེ ཝཱ. ཡོ ཀོ་ཙཱིཏི བྷ་ཏྟ་པཱུ་རོ་པི ཏུ་ཙྪ་པ་ཏྟོ་པི.
༢༥༥. པ་རི་ཧ་རི་ཏུནྟི དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏུཾ. པ་ཏྟཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན པ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཎྞ་པུ་ཊཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་བྷུཾ མེཏི ཨ་བྷཱུ་ཏི མ་ཡ྄ཧཾ, ཝི་ནཱ་སོ མ་ཡ྄ཧ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པི་སཱ་ཙོ ཝ་ཏ་མནྟི པི་སཱ་ཙོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. པི་སཱ་ཙི་ལླི་ཀཱཏི པི་སཱ་ཙ་དཱ་ར་ཀཱ. ཚ་ཝ་སཱི་ས་སྶ པ་ཏྟོཏི ཚ་ཝ་སཱི་ས་མ་ཡོ པ་ཏྟོ. པ་ཀ་ཏི་ཝི་ཀཱ་ར་ས་མྦ་ནྡྷེ ཙེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཙ་བྦེ་ཏྭཱཏི ནི་ཊྛུ་བྷི་ཏྭཱ. ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ དྷོ་ཝ་ན་གྷཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཧ་ཏྠཾ དྷོ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠོ དྷོ་ཝི་ཏོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་ག་ཎྜུ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི པ་ཏྟཾ ཨ་ཕུ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྜུ་སཾ ཀ་ཏྭཱ, ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ནེ་ཝ ཝཱ པ་ཏྟཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མུ་ཁེ་ན ག་ཎྜུ་སཾ ག་ཧེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. བ་ཧི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱཏི དྭཱི་སུ ཨ་ངྒུ་ལཱི་སུ ཨཱ་མི་ས་མ་ཏྟཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ བ་ཧི ག་ཧེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཊི་ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོཏི ཨེ་ཏྠ ན ས་ཡཾ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱ་ར་ཧཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་ཏྭཱཏི པ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ. ལུ་ཉྩི་ཏྭཱཏི ཏ་ཏོ མཾ་ས་མེ་ཝ ནི་ར་ཝ་སེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཊྚེ་ཏྭཱ.
༢༥༦. ཀི་ཎྞ་ཙུ་ཎྞེ་ནཱཏི སུ་རཱ་ཀི་ཎྞ་ཙུ་ཎྞེ་ན. མ་ཀྑེ་ཏུནྟི སཱུ་ཙིཾ མ་ཀྑེ་ཏུཾ. ནི་སྶེ་ཎི་མྤཱིཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ད་ཎྜེ་ཧི ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ ཀ་ཏྭཱ བ་དྡྷ་པ་ཊ་ལ་མྤི. ཨེ་ཏྠ ཧི ཙཱི་ཝ་ར་ཀོ་ཊི་ཡོ ས་མ་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ སི་བྦ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦནྟི ཏ་སྶཱ ནི་སྶེ་ཎི་ཡཱ ཨུ་པ་རི ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐི་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ནི་སྶེ་ཎི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ བ་ནྡྷ་ན་ཀ་ར་ཛྫུ ཀ་ཐི་ན་ར་ཛྫཱུ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ད་ལོ་པཱི་ས་མཱ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ དྭི་ནྣཾ པ་ཊ་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀེ ཛཱ་ཏེ ཏ་ཏྠ ཝ་ལི་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ དུ་པ་ཊྚ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ པ་ཊ་ལ་དྭ་ཡ་མྤི ས་མ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ན་ཀ་ར་ཛྫུ ཀ་ཐི་ན་ར་ཛྫཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པཱ་ལི༹་ཡཾ ཀ་ཐི་ན་སྶ ཨ་ནྟོ ཛཱི་ར་ཏཱིཏི ཀ་ཐི་ནེ བ་དྡྷ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟོ ཛཱི་ར་ཏི. ཀ་ཐི་ན་ནི་སྶི་ཏ་ཉྷི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་དྷ ནི་སྶ་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ‘‘ཀ་ཐི་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་ཉྩཱ གྷོ་ས་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏཾ པ་རི་བྷ་ཎྜནྟི ཀ་ཐི་ནེ བ་ནྡྷ་ན་ར་ཛྫཱུ་ཧི ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ས་མ་ནྟཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་སྶ ཨ་ཛཱི་ར་ཎ་ཏྠཾ ཡེ་ཧི ཀེ་ཧི་ཙི ཙོ་ལ༹་ཀེ་ཧི དཱི་གྷ་ཏོ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏཾ, ཏི་རི་ཡ་ཏོ པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཉྩ སི་བྦི་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ཡ་ཏྠ ར་ཛྫུ་ཀེ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ད་ཎྜེ་སུ པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ས་མ་ཀཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ཏཱ་དི་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཀ་ཐི་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཀི་ལ་ཉྫཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝ ཨ་ཛཱི་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏ་པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེཏི པུ་རཱ་ཎ་ཀ་ཐི་ན་སྶེ་ཝ ཨ་ནྟོ. བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་མཱ་ཎེ་ནཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ པ་མཱ་ཎེ་ན. ཨ་ཉྙཾ ནི་སྶེ་ཎིནྟི དཱི་གྷ་ཏོ ཙ ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙཾ ད་ཎྜཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷི་ཏུཾ.
བི་ད་ལ་ཀནྟི དི་གུ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དུ་གུ་ཎ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི. པ་ཝེ་ས་ན་ས་ལཱ་ཀནྟི ཝ་ལཱི་ནཾ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝེ་ས་ན་ཀ་ཝེ་ལུ༹་ས་ལཱ་ཀཱ་དི. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧནྟི ཨ་ངྒུ་ལི་ཀ་ཉྩུ་ཀཾ.
༢༥༧. པཱ་ཏི ནཱ་མ བྷ་ཎྜ་ཊྛ་པ་ན་ཀོ བྷཱ་ཛ་ན་ཝི་སེ་སོ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཐ་ཝི་ཀནྟི པཱ་ཏི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཛ་ན་ཏྠ་ཝི་ཀཾ. ཙི་ནི་ཏུནྟི ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་ཡ་ནྟ་སྶ ཨ་པ་ཏ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཙི་ནི་ཏུཾ. ཨཱ་ལ་མྦ་ན་བཱ་ཧནྟི ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ར་ཛྫུ་ད་ཎྜཱ་དི. པ་རི་བྷི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཀ་ཊ་སཱ་རཱ་དི་ཀཾ ཀ་ཐི་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ངྒཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱཏི ད་ཎྜ་ཀ་ཐི་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
༢༥༨-༩. ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡནྟི ས་པྤཱ་ཎ་ཀཾ. ཨུ་པ་ན་ནྡྷཱིཏི ཝེ་རཾ བ་ནྡྷི. ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒོ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒོ ནཱ་མ, ཏཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ས་ཉྩི་ཙྩ ཝི་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ག་ཏ་སྶ པ་ན ཡ་ཏྠ ས་ར་ཏི, ཏ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞཱ་དིཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་མ་ནེ པ་ད་ཝཱ་རེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ས་མྨ་ཏཱིཏི ན པ་ཧོ་ཏི.
༢༦༠. ཨ་བྷི་ས་ནྣ་ཀཱ་ཡཱཏི སེ་མྷཱ་དི་དོ་ས་ས་ནྣི་ཙི་ཏ་ཀཱ་ཡཱ. ཏ་ཏྠ མ་ཛ྄ཛྷེཏི ཨ་གྒ་ལ༹་པཱ་ས་ཀ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ. ཨུ་པ་རཱིཏི ཨ་གྒ་ལ༹་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ. ཨུ་ད་ཀ་ཊྛ་པ་ན་ཊྛཱ་ནནྟི ཨུ་ད་ཀ་ཊྛ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ.
༢༦༡. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨུ་ད་པཱ་ནནྟི ཀཱུ་པཾ. ནཱི་ཙ་ཝ་ཏྠུ་ཀོཏི ཀཱུ་པ་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཀཱུ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ, བྷཱུ་མི་ས་མཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་ཏྠ་རི་ཡྻ་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟཱ ཝ་སྶོ་ད་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཀཱུ་པེ པ་ཏ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༦༢. ཝཱ་ཧེ་ནྟཱིཏི ཨུ་སྶི་ཉྩ་ནྟི. ཨ་ར་ཧ་ཊ་གྷ་ཊི་ཡ་ནྟཾ ནཱ་མ ཙ་ཀྐ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་རཾ ཨ་རེ ཨ་རེ གྷ་ཊི་ཀཱ་ནི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན, དྭཱི་ཧི ཝཱ པ་རི་བྦྷ་མི་ཡ་མཱ་ན་ཡ་ནྟཾ.
༢༦༣. ཨཱ་ཝི་དྡྷ་པ་ཀྑ་པཱ་ས་ཀནྟི ཀ་ཎྞི་ཀ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཋ་པི་ཏ་པ་ཀྑ་པཱ་ས་ཀཾ. མ་ཎྜ་ལེཏི ཀ་ཎྞི་ཀ་མ་ཎྜ་ལེ. པ་ཀྑ་པཱ་ས་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ་ཀཱ་རེ་ན ཕ་ལ་ཀཱ་དཱི་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ.
༢༦༤. ན་མ་ཏ་ཀཾ ནཱ་མ ས་ནྠ་ཏ་ས་དི་ས་ནྟི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘རུ་ཀྑ་ཏ་ཙ་མ་ཡ’’ནྟི. ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜ་པ་རི་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཱ་ས་ན་ཝི་དྷི་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པེ་ལཱ༹་ཡཱཏི ཨ་ཊྛཾ་ས་སོ་ལ༹་སཾ་སཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཛ་ནཱ་ཀཱ་རཱ་ཡ པེ་ལཱ༹་ཡ. ཡ་ཏྠ ཨུ་ཎྷ་པཱ་ཡཱ་སཱ་དིཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི བྷོ་ཛ་ན་པཱ་ཏིཾ ཋ་པེ་ནྟི བྷ་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཎྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཝི་ག་མ་ན་ཏྠཾ, ཏཱ་དི་ས་སྶ བྷཱ་ཛ་ནཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨཱ་སི་ཏྟ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཙ པཱ་ཡཱ་སཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་སི་ཏྟ་ཀཱ་དྷཱ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ད་ཉྩ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ནྟེ་སུ ན ཛཱ་ན་ནྟི ཀཱ་ཏུཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘གི་ཧི་པ་རི་བྷོ་གོ ཨ་ཡོ་མ་ཡཱ་དི ས་བྦོ་པི ཨཱ་དྷཱ་རོ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཀེ པ་ན ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ལོ་ཧ་མ་ཡོ ཨཱ་དྷཱ་རོ མ་ལོ༹་རི་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏཱི’’ཏི. ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པུ་བྦེ པ་ཏྟ་གུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དྷཱ་རོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ. ཨི་དཱ་ནི བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ མ་ལོ༹་རི་ཀཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. ཚི་དྡནྟི ཚི་དྡ་ཡུ་ཏྟཾ. ཝི་དྡྷནྟི ཨ་ནྟོ་ཝི་ནི་ཝི་དྡྷ་ཚི་དྡཾ. ཨཱ་ཝི་དྡྷནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཚི་དྡཾ.
༢༦༥. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ས་མྦྷོ་ག་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ནི་ཀྐུ་ཛྫ་ནཾ, ན པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷོ་མུ་ཁ་ཊྛ་པ་ནེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་རོ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི, ཏཾ ཝ་ཌྜྷཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷོ ཀ་རོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཏྟཾ ནི་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཝ་ཌྜྷ་སྶ པ་ཏྟ་ནི་ཀྐུ་ཛྫ་ན་ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨ་ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ར་ཎནྟི ས་ངྒྷེ་ན ཝ་ཌྜྷ་སྶ ཨ་ས་མྦྷོ་ག་ཀ་ར་ཎཾ. ཡ་ཐཱ ཨ་ས་མྦྷོ་གོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏོ…པེ… ཨ་ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ས་མྦྷོ་གོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ས་མྦྷོ་ག་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཨཱ་ཎ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ སཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ‘‘ཀོ་ཙི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཏྟེ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏེ ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཙྩ་ཡོཏི ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི, ཨ་པ་རཱ་དྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཾ ཨ་ཙྩ་ག་མཱཏི མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ཝ་ཏྟོ. ཏཾ ཏེ མ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མཱཏི ཏཾ ཏེ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ མ་ཡཾ ཁ་མཱ་མ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ལཱ་བྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ནཱ་དི་ཏོ ཝི་ར་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ས་མྦྷོ་གཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀ་ཏོ’’ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ.
༢༦༨. ཡཱ་ཝ པ་ཙྪི་མཱ སོ་པཱ་ན་ཀ་ལེ༹་ཝ་རཱཏི པ་ཋ་མ་སོ་པཱ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི པ་ཙྪཱ དུ་སྶེ་ན ས་ནྠ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘པ་ཙྪི་མཾ ཛ་ན་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཐེ་རོ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙེ་ལ་པ་ཊི་ཀ་སྶ ཨ་ཀྐ་མ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་པ་ཝཱ་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨ་པ་ག་ཏ་ག་བྦྷཱཏི ཝི་ཛཱ་ཏ་པུ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ངྒ་ལ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི.
༢༦༩-༢༧༠. བཱི་ཛ་ནིནྟི ཙ་ཏུ་ར་སྶ་བཱི་ཛ་ནིཾ. ཨེ་ཀ་པ་ཎྞ་ཙྪ་ཏྟནྟི ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་ཏྟེ་ན ཀ་ཏ་ཚ་ཏྟཾ.
༢༧༤-༥. ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠནྟི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ གོ་པ་ན་ཏྠཾ. དཱི་གྷཾ ཀཱ་རེ་ནྟཱིཏི ཀེ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཋ་པཱ་པེ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཀོ་ཎནྟི ཡ་ཐཱ ཨུ་པ་རི ན་ལཱ་ཊ་ནྟེ་སུ དྭེ, ཧེ་ཊྛཱ ཧ་ནུ་ཀ་པ་སྶེ དྭེ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཎཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་པྤཱ་པ་ནཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ དཱ་ཋི་ཀཾ ཋ་པཱ་པེ་ནྟཱིཏི ཨུ་ཏྟ་རོ་ཊྛེ མ་སྶུཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཋ་པཱ་པེ་ནྟི. རུ་དྷཱིཏི ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཎཾ.
༢༧༧. པཱ་ལི༹་ཡཾ ལོ་ཧ་བྷ་ཎྜ་ཀཾ་ས་བྷ་ཎྜ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོཏི ལོ་ཧ་བྷ་ཎྜ་སྶ, ཀཾ་ས་བྷ་ཎྜ་སྶ ཙ ས་ནྣི་ཙ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བ་ནྡྷ་ན་མ་ཏྟནྟི ཝཱ་སི་ད་ཎྜཱ་དཱི་ནཾ ཀོ་ཊཱི་སུ ཨ་པཱ་ཏ་ན་ཏྠཾ ལོ་ཧེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནཾ. ཏ་ནྟ་ཀནྟི ཨཱ་ཡོ་ག་ཝཱ་ཡ་ན་ཏྠཾ ཏ་དཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་སཱ་རི་ཏ་ཏ་ནྟཾ.
༢༧༨. ‘‘ཡ་ཏྠ ས་ར་ཏི, ཏ་ཏྠ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཨ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. མུ་ར་ཛ་ཝ་ཊྚི་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཀ་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ར་ཛྫུ་ཀེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ་ཧི སུ་ཏྟེ་ཧི ཀ་ཏ་ནྟི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཀ་ཝ་ཎྞ་སུ་ཏྟེ་ནཱ་པི ཝ་ལ་ཡ་གྷ་ཊ་ཀཱ་དི་ཝི་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝེ་ཋི་ཏ་མྤི མུ་ར་ཛ་མེ་ཝ. ཝི་ཀཱ་རཾ པ་ན ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ མ་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཝེ་ཋི་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བ་ཧུ་ར་ཛྫུ་ཀེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ནི་ར་ནྟ་རཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ‘བ་ཧུ་ར་ཛྫུ་ཀ’ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. མུ་དྡི་ཀ་ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ནཱ་མ ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་ཛྫི་ཏཾ. པཱ་མ་ངྒ་ད་སཱ ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ. མུ་དི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ནཱཏི ཝ་ར་ཀ་སཱི་སཱ་ཀཱ་རེ་ན. པཱ་ས་ནྟོཏི ད་སཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ.
༢༧༩. པཱ་ལི༹་ཡཾ ག་ཎྛི་ཀ་ཕ་ལ་ཀཾ པཱ་ས་ཀ་ཕ་ལ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ དཱ་རུ་ད་ནྟཱ་དི་མ་ཡེ་སུ ཕ་ལ་ཀེ་སུ ག་ཎྛི་ཀ་པཱ་ས་ཀཱ་ནི ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རེ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ. ཀོ་ཊྚོ ཝི་ཝ་རི་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏོ ཝི་ཝ་རི་ཡ་ཏི.
༢༨༠-༡. པཱ་ལི༹་ཀཱ་ར་ཀོཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ཀོ. ཏ་སྶཱ་པི ཏ་ཐཱ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཾ མུ་ཎྜ་ཝ་ཊྚཱིཏི མ་ལླཱ་ད་ཡོ.
༢༨༢. པ་མཱ་ཎ་ངྒུ་ལེ་ནཱཏི ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཨ་ངྒུ་ལེ་ན. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘པ་ཀ་ཏི་ཨ་ངྒུ་ལེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ན ས་མེ་ཏི. ན ཧི པ་ཀ་ཏ་ངྒུ་ལེ་ན ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཀ་ཎྛེ ཨ་ཝི་ལ་གྒཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ས་ཀཱ་ཏི.
༢༨༥. པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་ཀཱ་ཡ ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ དཱུ་སེ་ནྟཱིཏི མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཡ ས་བྦེ་སཾ ཝ་ཏྟུཾ སུ་ཀ་ར་ཏཱ་ཡ ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩཱ་པི ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ དཱུ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༨༩. མཱ བྷི་ཀྑཱུ བྱཱ་བཱ་དྷ་ཡིཾ་སཱུཏི ལ་སུ་ཎ་ག་ནྡྷེ་ན བྷི་ཀྑཱུ མཱ བཱ་དྷ་ཡིཾ་སུ.
༢༩༡. ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་པཱི་ཋ་རོཏི ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཋ་པ་ན་བྷཱ་ཛ་ན་ཝི་སེ་སོ. ཨ་པི་དྷཱ་ནནྟི པི་དྷཱ་ན་ཕ་ལ་ཀཱ་དི.
ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ ནི་ཊྛི་ཏོ.