༡. ཨོ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༤. ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་བྷཱུ་ཏནྟི ཏི་རོ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ, བཱ་ཧི་ར་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་མི་དྡྷོཏི པ་རི་པུ་ཎྞོ. ས་ཧི་ཏ་ཏྠོ ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟོ. ཨ་ཏྠ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་དི་ནཱ ག་མྦྷཱི་རོ.
༡༤༥-༡༤༧. པ་ར་ཏོཏི ཨུ་ཏྟ་རི. ཀ་རོ་ནྟོ་ཝཱཏི པ་རི་བཱ་ཧི་རེ ཀ་རོ་ནྟོ. ཝི་བྷ་ངྒེཏི ཛྷཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒེ. ཙ་ར་ཎནྟི ནི་བྦཱ་ན་ག་མ་ནཱ་ཡ པཱ་དཾ.
ཡ་ད་སྶཱཏི ཡཾ ཨ་སྶ. དྷཱ་རེ་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་ན་སྶ་མཱ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི. པ་རི་ཀ་ཐ་ན་ཏྠནྟི པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་ན་ཏྠཾ. ཏི་སྶོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱཏི ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་སུ དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ནི་དྷི་ཀུ་ཎྜ་སུ་ཏྟཱདི (ཁུ. པཱ. ༨.༡ ཨཱ་ད་ཡོ) -ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ, གེ་ཧ་པྤ་ཝེ་ས་མ་ངྒ་ལཱ་དཱི་སུ མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟཱདི (ཁུ. པཱ. ༥.༡ ཨཱ་ད་ཡོ; སུ. ནི. མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟ) -ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ, མ་ཏ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དི་ཨ་མ་ངྒ་ལེ་སུ ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཱདི (ཁུ. པཱ. ༧.༡ ཨཱ་ད་ཡོ; པེ. ཝ. ༡༤ ཨཱ་ད་ཡོ) -ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ. ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོཏི པ་རི་ཝཱ་རཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཀ་མྨ་ཝ་གྒེ (པ་རི. ༤༨༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་མ་ཐ་པུ་བྦ་ཀ་ཝ་སེ་ན. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱཏི དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན. ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཨ་པ་རཱ་ན་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཡེ་ན ཀཱ་མཾ ག་ནྟུཾ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ཨ་སྶ ཝཱ ས་ནྟི, ཏཱ་སུ ཝཱ སཱ་དྷཱུ་ཏི ཙཱ་ཏུ་དྡི་སོ.
ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡེ, ཏ་པྤ་ཀཱ་ས་ཀེ ཝཱ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ. ཝི་ནེ་ཏུནྟི སི་ཀྑཱ་པེ་ཏུཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ. པ་གུ་ཎཱ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཱཏི པཱ་ཋ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ པ་གུ་ཎཱ མུ་ཁེ ས་ནྣི་དྷཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན་པེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེཏི ལ་ཀྑ་ཎ་ར་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ. པུ་བྦེ ཀི་ར མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ག་ཎ་སྶ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡཱ་དི་ཨེ་ཀེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟཱ ‘‘ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏཾ པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཏོ ཙ པ་རི་ཧ་ར་ཐ, ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཨུ་ཏྟ་རི་པི ཨུ་གྒ་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལ་དྷ་མྨཾ ག་ནྠ་ཝ་སེ་ན ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ག་ནྠ་ནཱ་མེ་ན དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ་ཏི ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ནྟི, ཏེ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ནྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བྷཱ་ཎ་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ཧེ་ཊྛི་མཱ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝ་གྒཱཏི མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་ཏོ ཧེ་ཊྛི་མཱ ས་གཱ་ཐ་ཀ་ཝ་གྒོ (སཾ. ནི. ༡.༡ ཨཱ་ད་ཡོ), ནི་དཱ་ན་ཝ་གྒོ (སཾ. ནི. ༢.༡ ཨཱ་ད་ཡོ), ཁ་ནྡྷ་ཝ་གྒོ་ཏི (སཾ. ནི. ༣.༡ ཨཱ་དི་ཡོ) ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཝ་གྒཱ. ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱཏི ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. དྷ་མྨ་པ་ད་མྤི ས་ཧ ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཛཱ་ཏ་ཀ་བྷཱ་ཎ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཝཱ་ད་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོཏི དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡཱ་དི་ཏོ. ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ, བྷི་ཀྑུ་ནོ་པི པུ་བྦཱ་པ་རཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཨཱ་དི་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཏཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཀི་ཉྩི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ན ཝུ་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཝི་ན་ཡེ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གོ, སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒོ ཙ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པཱ་ཋཾ ཝི་ནཱ ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སུ་ཏྟ་ཝི་ན་ཡཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝི་སུཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ‘‘བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྱ་ཉྫ་ནཾ ཁཱ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཝུ་ཏྟ་མྤི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཏ་ད་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ཡཱཏི པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི པ་དེ་སུ སི་ཐི་ལ་དྷ་ནི་ཏཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཡ་སྶཾ, ཏཱ་ཡ. པུ་ར་སྶ ཨེ་སཱ་ཏི པོ་རཱི, ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ༹་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ལཱཏི ཁེ་ལ༹ཾ ཏ་གྒ་ལ༹་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཝ ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎཾ, ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་གྷོ་སོ. ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་དྷུ་རཾ ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎ་མ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ མེ་ཐུ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷ་བྦོ ཧོ་ཏི, ན སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་སཱ་མ་ཎེ་རཱི་སཱུ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༡༤༨. ག་རུ་ཀེ་ཧཱིཏི ག་རུ་ཀ་བྷ་ཎྜེ་ཧི. ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡཱཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ནཱ་མ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ལི་ངྒཱ ཝཱ པ་ཉྩ་ས་ཏ་སཱ་ཀི་ཡཱ་ནི་ཡོ ཝཱ. ཨེ་ཏཱ པ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨོ་ཝ་ད་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ.
༡༤༩. ན ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱཏི ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ བྷོ་ཛ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ ན ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཏོཏི བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡ་ཏོ. ཡཱ་ཙི་ཏྭཱཏི ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཨཱ་ནཱི་ཏ་ཨོ་ཝཱ་དེ་ནེ་ཝ མ་ཡ་མྤི ཝ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡེ. ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟི་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
ཨི་མཱ་སུ ཀ་ཏ་རཱ་པ་ཏྟི པ་རི་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཙོ་ད་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སཱ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ’’ཏི. སཱ ཝ་སྶཱ་ནུ་ག་མ་ན་མཱུ་ལི་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ, ཨི་ཏ་རཱ་ཡ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨོ་ཝཱ་ད་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨོ་ཝཱ་དེ ཡཱ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ. དྭེ ཏི་སྶོཏི དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི, ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ནཱཏི པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ནཱ. ས་མྤཱ་དེ་ཏཱུཏི ཏི་ཝི་དྷཾ སི་ཀྑཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུ. ཨ་ས་མྨ་ཏ་ཏཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ, ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ག་རུ་དྷ་མྨ་དཱ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཨོ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.