༡. མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒོ
༡. མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཁུ་དྡ་ཀ-ས་དྡོ བ་ཧུ-ས་དྡ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཝ་གྒེ་སུ, ཁུ་དྡ་ཀེ་སུ ཝཱ. ‘‘ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ’’ཏི ཧེ་ཏུ་ནོ ཝི་པ་ཀྑེ་པི ནི་བྦཱ་ནེ ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ནྟི་ཀ་ཏྟེ པ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན མ་ཡཱ ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏུ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུཾ པུ་ན ‘‘ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨ་ཏོ་ཏི མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ཏི. ‘‘ས་མྤ་ཛཱ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་ལོ་པེ་ན ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ན་ནྟོ’’ཏི.
༢. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཏ་ཐ་བྷཱ་ཝཾ པུ་བྦེ་པི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ, ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་ཎེ ཙ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་བྷ་ཎ་ནེ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ནི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. མུ་སཱ་ཝཱ་དེཏི ཙ ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ, ཏ་སྨཱ མུ་སཱ་བྷ་ཎ་ན་ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི ཨཱི་དི་སེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣. ཝ་ད་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མི་ཙྪཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘དྷ་ནུ་ནཱ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛ’’ནྟི པཱ་ཀ་ཊ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ་ནཱ’’ཏི.
༡༡. ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཛཱ་ཏོ. ཨཱ་པ་ཏྟིནྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟིཾ, ན དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ. ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི པ་རཾ ད་ཝཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཧི ཏཾ ཧོ་ཏི. ཙཱ་རེ་སུནྟི ཨུ་པ་ནེ་སུཾ. ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཡ་མ་ཏྠཾ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གོ ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཧི ཨ་ས་ཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏེ་པི མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ན ཧོ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ སཱ་པི ཨ་ངྒ་མེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ན་ཏྠཾ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ན་ཏྠཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ནཱ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ན་ཨོ་མ་ས་ཝཱ་དཱ་དཱི་སུ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཧཱི་ན་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ད་ཝཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨི་དྷ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨོ་མ་ས་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣. དུ་ཏི་ཡེ པུ་བྦེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ར་པྤ་དེ་སཾ པུ་ན ཨ་རེ པ་ཏྟེཏི པ་ཋ་མཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ནེ་མི་པྤ་དེ་སེ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པུ་ན བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥. པུ་བྦེཏི ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ. པུ་པྥ་ཚ་ཌྜ་ཀཱ ནཱ་མ ག་བྦྷ་མ་ལཱ་དི་ཧཱ་ར་ཀཱ. ཏ་ཙྪ་ཀ་ཀ་མྨནྟི པཱ་སཱ་ཎ་ཀོ་ཊྚ་ནཱ་དི་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཀ་མྨཾ. ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ག་ཎ་ནཱཏི ཨ་ངྒུ་ལི་ས་ངྐོ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ག་ཎ་ནཱ. ཨ་ཙྪི་དྡ་ཀ་ག་ཎ་ནཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ན་ད་ས་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ སཱ་རི་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ག་ཎ་ནཱ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ས་ངྐ་ལ་ན་པ་ཊ་ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཝོ་ཀླ་ན་བྷཱ་ག་ཧཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ པི་ཎྜ་ག་ཎ་ནཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཡ་སྶ སཱ པ་གུ་ཎཱ, སོ རུ་ཀྑ་མྤི དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཏྠ པ་ཎྞཱ་ནཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་བྷ-མེ་ཐུ་ནེ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ-ཀཱ་ར-བྷ-ཀཱ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༡༦. ན པུ་རི་མེ་ནཱཏི མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན. སོ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨུ་པ་ས་གྒཱ་དི་ཝི་སི་ཊྛེ་ཧི་པི ཝ་ད་ནྟོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཝ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ.
༢༦. དུ་བྦྷཱ་སི་ཏནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཧི་པི པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶ་པི དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཝ་ད་ནྟི ཏ་ཏོ ལཱ་མ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་པེ་ཏྠ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ས་བྦ་ས་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ཝི་དཱུ་ཧི ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་ད་ཡོ་པི ག་ཧི་ཏཱ.
༣༥. ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཝཱ པཱ་པ་ག་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀོ་པེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་ར་མ་ཏྟེ་ན་པི ཨོ་མ་ས་ན་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘‘ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཝཱ་རེ པ་ན ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན…པེ… དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི. ན ཧཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་རི. ༢༧༦) ཨི་ཏ་རཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ་པ་ཏྟི པ་ནེ་ཏྠ ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི. ད་ཝ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཧི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཨོ་མ་ས་ནྟ་སྶ་པི ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ངྒཾ ཧོ་ཏི, ན པ་ན ཀཱ་ཡོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི ཝི་ཡ ཀེ་ཝ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ. ཨོ་མ་ས་ནྟ་སྶ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་དྷ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཡ་ཀཱི་ལཱ༹་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནཾ, ཏ་སྶ ཛཱ་ན་ནཾ, ཨ་ཏྠ་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཨོ་མ་ས་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. པེ་སུ་ཉྙ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦. ཏ་ཏི་ཡེ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཛཱ་ཏཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ. པི་ས་ཏཱི་ཏི པི་སུ་ཎཱ, ཝཱ་ཙཱ, ས་མ་གྒེ བྷི་ནྣེ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པི་སུ་ཎོ, ཏ་སྶ ཀ་མྨཾ པེ་སུ་ཉྙནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་དྷཱ་པི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟ་སྶེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ན་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི པ་ན ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎཾ, པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏཱ, ཏ་སྶ ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
པེ་སུ་ཉྙ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པུ་རི་མ་བྱ་ཉྫ་ནེ་ན ས་དི་སནྟི ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩ-ས་དྡེ་ན ས་དི་སཾ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩ-ས་དྡཾ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཀྑ་ར་ས་མཱུ་ཧོཏི ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀོ ཝུ་ཏྟོ. པ་དནྟི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཨ་ནྟཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཀཾ པ་དནྟི གཱ་ཐཱ་པ་ད་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. པ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡཱཏི གཱ་ཐཱ་པ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ. ཨ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱཏི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཏེ་ན གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཙྪི་མ་པཱ་དེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ སཱ་མ་ཎེ་རོ པ་ཋ་མ་པཱ་དཱ་དིཾ ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨིཾ ནི་སྶ་དྡེ ཨེ་ཝ ཨི་ཏ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནི་སྶི་ཏོཏི ས་ངྒཱི་ཏི་ཏྟ་ཡཱ་རུ་ལ༹ྷཾ པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨི་དཱ་ནི་པི ‘‘ཡ་ཐཱ་པི དཱི་པི་ཀོ ནཱ་མ, ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཏེ མི་གེ’’ཏི (མི. པ. ༦.༡.༥; ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༡༧; དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༧༤; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༠༧; པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡༦༥; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡.༡༦༣) ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏྠེ་ཝ, བུ་དྡྷ་གྷོ་སཱ་ཙ་རི་ཡཱ་དཱི་ཧི པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་མྤི ཨི་དྷ ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. པཱ་ལི༹་ནི་སྶི་ཏོཏི ཨུ་དཱ་ན་ཝ་གྒ་ས་ངྒ་ཧཱ་དི་ཀོ. ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏནྟི ནི་བྦཱ་ན་ནི་སྶི་ཏཾ. ཐེ་ར་སྶཱཏི ནཱ་ག་སེ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ. མ་གྒ་ཀ་ཐཱདཱི་ནི པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི.
༤༦. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཀྑ་རཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཀྑ་རེ་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
༤༨. ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱཏི པ་རི་སཱ་ཡ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཋི་ཏ་སྶ ཝཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ ཨུ་དྡི་སྶ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ པ་ན དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣ་མྤི ཨུ་དྡི་སྶ བྷ་ཎ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ. ཨོ་པཱ་ཏེ་ཏཱིཏི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་དྷ་མྨཾ པ་ད་སོ ཝཱ་ཙ་ན་ཏཱ, ཨེ་ཀ་ཏོ བྷ་ཎ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠-༥༡. པ་ཉྩ་མེ ཏ་ཏྲི་དཾ ནི་ད་སྶ་ན་ནྟི སེ་སོ. དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠ དི་ར་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཏྠཾ, ནི་ར་ནྟ་རཾ ཏི་སྶོ་ཝ ར་ཏྟི་ཡོ ཝ་སི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སཱ་དཱི་སུ ས་ཡ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི, ན ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ཡ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠ་མྤཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. དི་ར་ཏྟ་ཝི་སི་ཊྛ་ཉྷི ཏི་ར་ཏྟཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ, ཏེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རི་ཀ་མེ་ཝ ཏི་ར་ཏྟཾ དཱི་པེ་ཏཱི་ཏི. པ་ཉྩ་ཧི ཚ་ད་ནེ་ཧཱིཏི ཨི་ཊྛ་ཀ་སི་ལཱ་སུ་དྷཱ་ཏི་ཎ་པ་ཎྞེ་ཧི. ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏ་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན. དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ ཨེ་ཀེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་རི་ག་མ་ན་ཡོ་གྒོ, ཨེ་ཏཾ བ་ཧུ་དྭཱ་ར་མྤི ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ་ཝ. ཏ་ཏྠ པ་ན ཀུ་ཊྚཱ་དཱི་ཧི རུ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝི་སུཾ དྭཱ་རཾ ཡོ་ཛེ་ནྟི, ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན རུ་ནྡྷ་ཏི ཨེ་ཝ, ཝི་སུཾ དྭཱ་རཾ ན ཡོ་ཛེ་ནྟི, ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་ར་མེ་ཝ མ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ཧི པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་རོ ཝི་ཡ ག་བྦྷོ’’ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ག་བྦྷེ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་མུ་ཁཱ་དཱི་སུ ནི་པ་ནྣཱ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་པ་རི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ག་བྦྷ་དྭཱ་རཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ཧི པི་ད་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏེ ཨ་རུ་ཎེ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ནྟ་སྶ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི.
ཏེ་སཾ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཙི ‘‘ཨ་ནུ་ཊྛ་ཧ་ནེ་ན ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཡ་ནྟ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝཱ. ཨི་ད་ཉྷི སི་ཀྑཱ་པ་དཾ སི་ཡཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, སི་ཡཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ཙ་སྶ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ དི་ཝཱ་ས་ཡ་ན་མྤི. ཨ་ནུ་ཊྛ་ཧ་ནེ་ན, ཧི དྭཱ་རཱ་སཾ་ཝ་ར་ཎེ་ན ཙེ་ཏཾ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མ་ཨུ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་ད་ཉྩ ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་མྦ་དྡྷ་བྷི་ཏྟི་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་མྦ་དྡྷ་བྷི་ཏྟི་ཀེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ ས་ཡི་ཏ་སྶ ས་ངྐཱ ཨེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེཏི བ་ཧི ནི་སྶེ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཧ་ཎཱི་ཡེ.
ས་བྷཱ་ས་ངྑེ་པེ་ནཱཏི ས་བྷཱ་ཀཱ་རེ་ན. ‘‘ཨ་ཌྜྷ་ཀུ་ཊྚ་ཀེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ཎྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཏཱི་སུ དྭཱི་སུ ཝཱ པ་སྶེ་སུ བྷི་ཏྟི་ཡོ བ་དྡྷཱ, ཚ་ད་ནཾ ཝཱ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ ཨ་ཌྜྷ་བྷི་ཏྟི, ཨི་དཾ ཨ་ཌྜྷ་ཀུ་ཊྚ་ཀཾ ནཱ་མ. ཝཱ་ལ༹་ས་ངྒྷཱ་ཊོ ནཱ་མ པ་རི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨ་ནྟོ ཐ་མྦྷཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི ཝཱ་ལ༹་རཱུ་པེ་ཧི ཀ་ཏ་ས་ངྒྷཱ་ཊོ. པ་རི་ཀྑེ་པ་སྶ བ་ཧི་ག་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨིཾ པ་སྶེ པ་རི་ཀྑེ་པོ ན་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ས་ཙེ བྷཱུ་མི་ཏོ ཝ་ཏྠུ ཨུ་ཙྩཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཏོ ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་བྦ་ཀོ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཏ་ཏྠ སེ་ནཱ་ས་ན་ཝོ་ཧཱ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝ་ཏྠུ ནཱི་ཙཾ བྷཱུ་མི་ས་མ་མེ་ཝ སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་རི་ཀྑེ་པ་ར་ཧི་ཏ་དི་སཱ་ཡ ནི་བྦ་ཀོ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་བྦ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, པ་རི་ཙྪེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་ཀྑེ་པ་སྶ བ་ཧི ཨེ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དི མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་ས་ངྒ་ཎ་ཝ་ནྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ག་བྦྷཱུ་པ་ཙཱ་རེཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་ག་བྦྷ་སྶ དྭཱི་སུ པ་སྶེ་སུ པ་མུ་ཁེ་ན ག་མ་ནཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷ་ཏོ ཨ་ནཱུ་ནཾ ཀུ་ཊྚཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ངྒ་ཎེ་ན པ་ཝེ་སཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ག་བྦྷ་པ་རི་ཀྑེ་པོཏི ཙ་ཏུ་ར་སྶ་པཱ་སཱ་དཱ་དཱི་སུ ས་མ་ནྟཱ ཋི་ཏ་ག་བྦྷ་བྷི་ཏྟི་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
པཱ་ཊེ་ཀྐ་ས་ནྣི་ཝེ་སཱཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་དི་སཱ་ཡ ག་བྦྷ་པཱ་ལི༹་ཡོ ཨི་ཏ་ར་དི་སཱ་སུ ག་བྦྷ་པཱ་ལཱི༹་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན, བྷཱ་ཝེ་པི ཝཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་བྷི་ཏྟི་ཙྪ་ད་ནེ་ཧི ཨ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཊེ་ཀྐ་ས་ནྣི་ཝེ་སཱ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ…པེ… ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟནྟི ཏ་ཏྠ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན དུ་ཀྐ་ཊེ་ན. ཏཱ་དི་སཱ་ཡ ཧི ག་བྦྷ་པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་མུ་ཁཾ ཏཱི་སུ དི་སཱ་སུ བྷི་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་དི་སཱ་ཡ ག་བྦྷ་བྷི་ཏྟི་མ་ཏྟེ་ན ས་བྦ་ཙྪ་ནྣཾ ཙཱུ་ལ༹་པ་རི་ཙྪ་ནྣཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཡ་དི པ་ན ཏ་སྶ པ་མུ་ཁ་སྶ ཨི་ཏ་ར་དི་སཱ་སུ་པི ཨེ་ཀི་སྶཾ, ས་བྦཱ་སུ ཝཱ བྷི་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་དཱ ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝི་ནཱ ཛ་ག་ཏི་ཡཱ པ་མུ་ཁཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཀ་ཏ་གེ་ཧ་སྶ པ་མུ་ཁཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨི་དཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཙེ པ་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ པ་མུ་ཁཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ. ཛ་ག་ཏི་ཡཱ པ་མཱ་ཎཾ ཝ་ཏྭཱཏི པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཡཱ ནི་པ་ནྣོ ཡ་ཐཱ ཛ་ག་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་རི ས་ཡི་ཏཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་སྶ ཨུ་བྦེ་དྷ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ. ཨེ་ཀ་དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ དཱི་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ནྣི་ཝེ་སི་ཏོ པཱ་སཱ་དོ ཨེ་ཀ་སཱ་ལ་ས་ནྣི་ཝེ་སོ. དྭཱི་སུ, ཏཱི་སུ ཝཱ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཝཱ དི་སཱ་སུ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏཱ དྭི་སཱ་ལཱ་དི་ས་ནྣི་ཝེ་སཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱ་ལ་པྤ་བྷེ་ད་དཱི་པ་ན་མེ་ཝ ཙེ་ཏྠ པུ་རི་མ་ཏོ ཝི་སེ་སོ་ཏི. པ་རི་ཀྑེ་པོ ཝི་དྡྷ་སྟོཏི པ་མུ་ཁ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི.
༥༣. ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ ཨཱ་དིཾ ཝ་ཏྭཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཾ ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ་དི་ཀ་མྤི ས་བྦཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཝུ་ཏྟ་མྤི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན ད་སྶི་ཏཾ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫ་ཏྟཱ, ག་རུ་ཀེ ཋཱ་ཏ་བྦ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱིཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་དྭ་ཡཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
༥༤. པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ པུ་རཱ་རུ་ཎཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ན པུ་རཱ་རུ་ཎཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཚ་ད་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶཱ་པི པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་ཧ་སེ་ཡྻེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ. སེ་ན་མྦ་མ་ཎྜ་པ་ཝ་ཎྞཾ ཧོ་ཏཱིཏི སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ཀི་ར ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ ས་བྦ་ཙྪ་ནྣོ ས་བྦ་ཨ་པ་རི་ཙྪ་ནྣོ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་མ་ཎྜ་པོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་གོ ཙཱུ་ལ༹་ཀཾ, དྭེ བྷཱ་གཱ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ, ཏཱི་སུ བྷཱ་གེ་སུ དྭེ བྷཱ་གཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻནྟི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ཏཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ཧ ནི་པ་ཛྫ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༥. ཚ་ཊྛེ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ས་ཡ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཀེ་ཙི པ་ན པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ནཱ་པཱི་ཏི དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན་པུཾ་ས་ཀེ་ན པ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ས་ཡ་ནྟ་སྶ ས་དུ་ཀྐ་ཊ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩཱ་པེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ཎྜ་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ད་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ པ་ན པུ་རི་ས་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀེ་ན ས་ཧ ས་ཡ་ནྟ་སྶ ཨི་མི་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པུ་རི་མེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ས་དུ་ཀྐ་ཊ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨི་ཏྠི་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ ཨི་ཏྠི་ག་ཏི་ཀོ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི. མ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཏ་ཏྠ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་པ་ཛྫ་ནཾ, སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
དུ་ཏི་ཡ་ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༠. ས་ཏྟ་མེ ན ཡ་ཀྑེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཉྙུ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཉྙུ་ནཱ པུ་རི་ས་ཝི་གྒ་ཧེ་ན, ན ཡ་ཀྑཱ་དི་ནཱ་པཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏཱ་དི་སེ་ན་པི ཧི ས་ཧ ཋི་ཏཱ་ཡ དེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏཾ་ཏཾ་དེ་ས་བྷཱ་སཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ.
ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ, པུ་རི་སཾ ཝཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཨ་པ་ཀྐོ་སཱ་པ་ནཾ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ. ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཚ་ནྣཾ ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི དེ་ས་ནཱ, ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་ཨ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ, ཝི་ཉྙཱུ་པུ་རི་སཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི.
དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༧. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ནྟ་རཱཏི པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པུ་བྦེ་པི. ཨ་ཏི་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱཏི ‘‘ཝ་ད་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཏི་བ་དྡྷི་ཡ་མཱ་ནེ་ན. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ. སུ་ཏ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་སཱི་ལ་གུ་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ སུ་ཏ་གུ་ཎོ, པཱ་ལི༹་པཱ་ཋ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི་གུ་ཎོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཙི་ཏྟ་ཀྑེ་པ་སྶ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ཊྚ་ཏཱ་པི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
པུ་བྦེ ཨ་ཝུ་ཏྟེ་ཧཱིཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ཨ་ཝུ་ཏྟེ་ཧི. ཨི་ད་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཨ་ཛ་ཨཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ་བྷཱ་ཝཱ. ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི་ན་ཉྩ ས་ཏྠུ ཨཱ་ཎཱ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་པ་ཊི་གྷ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཛྷཱ་ན་པ་རི་ཧཱ་ན་ཏོ བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ནཾ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་སྶ བྷཱུ་ཏ་ཏཱ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཾ, ཏ་ངྑ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ, ཨ་ན་ཉྙཱ་པ་དེ་སོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི.
བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. དུ་ཊྛུ་ལླཱ་རོ་ཙ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༨. ན་ཝ་མེ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ་ཡྻཱཏི ཏ་ཏྠ ཀ་སྶ་ཙི མ་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཙེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༨༢. ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱིཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ. སེ་སཱ་ནཱིཏི ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི. སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ་ཝ. ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
དུ་ཊྛུ་ལླཱ་རོ་ཙ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༦. ད་ས་མེ ཨ་པྤ་པཾ་སུ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་པཾ་སུ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ་པི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ན ཧེ་ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ ཛཱ་ཏཱ་ཛཱ་ཏ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎཱ་ཏི ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་མཾ ཝ་ལླིཾ ཁ་ཎཱཏི པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི, ན བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟེ པ་ན དྭེ་པི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཨུ་ད་ཀ་པ་པྤ་ཊ་ཀོཏི ཨུ་ད་ཀེ ཨ་ནྟོ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཝི་ཊྛེ ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གཾ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ནུ་ཀ་པཾ་སུ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ ཝཱ པ་ཊ་ལཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏ་མཱ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀེ སུ་ཀྑེ་པི ཏཾ པ་ཊ་ལཾ ཝཱ་ཏེ་ན ཙ་ལ་མཱ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་པ་པྤ་ཊ་ཀོ ནཱ་མ.
ཨ་ཀ་ཏ་པ་བྦྷཱ་རེཏི ཨ་ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཊྛཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱ་དི་སེ ཨེ་ཝ ཧི ཝ་མྨི་ཀ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི. མཱུ་སི་ཀུ་ཀྐ་རཾ ནཱ་མ མཱུ་སི་ཀཱ་ཧི ཁ་ནི་ཏྭཱ བ་ཧི ཀ་ཏ་པཾ་སུ་རཱ་སི. ཨ་ཙྪ་ད་ནནྟི་ཨཱ་དི་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ཏི་ཏ་ཝ་སྶོ་ད་ཀེ་ན ཨོ་ཝ་ཊྛ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི ཧོ་ཏི, ན ཚ་ད་ནཱ་དཱི་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏི་ནྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མ་ཎྜ་པ་ཏྠ་མྦྷནྟི སཱ་ཁཱ་མ་ཎྜ་པ་ཏྠ་མྦྷཾ. ཨུ་ཙྩཱ་ལེ་ཏྭཱཏི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ཏ་ཏོཏི པུ་རཱ་ཎ་སེ་ནཱ་ས་ན་ཏོ.
༨༨. མ་ཧཱ་མ་ཏྟི་ཀནྟི བྷི་ཏྟི་ལེ་པ་ནཾ. ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཁ་ཎ་ན་ཁ་ཎཱ་པ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏོ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.