༣. བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡༨-༦༢༡. ཏ་ཏི་ཡེ པཱ་ལི༹་ཡཾ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་ཏྠེ་རེ་ན ‘‘ན ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ’’ཏི པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀ’’ནྟི པུ་གྒ་ལཱ་ན་མྤི ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ནཱ་མེ་ན དཱ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏེ ཨེ་ཝ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན་པི པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༡༠, ༡༩༤) ཧི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ པུ་གྒ་ལི་ཀ་ཝ་སེ་ན ག་ཧ་ཎེ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏེ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏཱ སི་དྡྷཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡ་ཉྩ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་ཏྠེ་རེ་ན དཱ་ཡ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ དཱ་རི་ཀཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀ་སྶ ནི་མྨཱ་ནཾ, ཏཾ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་མ་སྶ ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཡེ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༡༥༩) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧཱ་དི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ལཱ་བྷི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧེ་པི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ་པོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ‘‘ནེ་ཝ བྷི་ནྡེ་ཡྻ་མཱ་ཛཱི་ཝཾ, ཙ་ཛ་མཱ་ནོ་པི ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི (མི. པ. ༦.༡.༥). བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ ‘‘གཱ་ཐཱ་བྷི་གཱི་ཏཾ མེ ཨ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༨༡, ༤༨༤; མི. པ. ༤.༥.༩; སཾ. ནི. ༡.༡༩༧).
༦༢༢. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀནྟི པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ས་ཡཾ ག་ཧི་ཏཾ. ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི པ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟནྟི ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ས་ཡཾ་ཀ་ཏནྟི ཁཱི་ར་ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ. ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝཱཏི ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཛྫ ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཀ་སྨཱ སཱ་མ་པཱ་ཀོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ཧཱིཏི ཁཱི་ར་ད་དྷཱི་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ས་པྤི་མྷཱིཏི ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་པྤི་མྷི.
ཨེ་ཏྠ པ་ནཱཏི ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི དྷོ་ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
མ་ཧཱ་སི་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ན ཝ་ཏྠུ་ནོ ཝི་ཡོ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ད་དྷི་གུ་ལི༹་ཀཱ་དཱི་ཧི ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་མ་ཏྟེ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཀྐ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཊ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ, པ་ཙི་ཏྭཱ ཝཱ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ན པ་ན ད་དྷི་གུ་ལི༹་ཀཱ་དཱི་ཧི ས་ཧ ཝི་ཀཱ་ལེ བྷུ་ཉྫིཾ་སུ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན…པེ… ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷོ་ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཏཾ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན ད་དྷི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཁ་ཡཾ ག་མི་སྶ་ཏཱིཏི ནི་རཱ་མི་སཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཀཱ་ལེ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ལ་གྒ་མ་ཏྟེ་ན ཝི་སུཾ ད་དྷི་ཨཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨ་ལ་དྡྷེ་ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན ད་དྷི་ཨཱ་དི་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨེ་ཏེ་ན ཝི་སུཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ད་དྷི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་ཧ པ་ཀྐཾ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྨི་མྤཱིཏི ནི་རཱ་མི་ས་བྷཱུ་ཏེ་པི. ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཏཱ་ཝ ད་དྷི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ར་ས་ཏྟཱ བྷ་ཏྟེ་ན ས་ཧི་ཏེ་ན གུ་ལ༹་པི་ཎྜཱ་དི ཝི་ཡ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་ན པ་ཙ་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཙི་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ པ་ཙ་ན་ཀྑ་ཎེ པ་ཙྩ་མཱ་ན་ད་དྷི་གུ་ལི༹་ཀཱ་དཱི་ཧི ས་མྦྷི་ནྣ་ར་ས་ཏཱ་ཡ སཱ་མཾ་པ་ཀྐཾ ཛཱ་ཏཾ, ཏེ་སུ ཁཱི་ཎེ་སུ སཱ་མཾ་པ་ཀྐ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ པ་ཙི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨཱ་མི་སེ་ན ས་ཧ པ་ཀྐ་ཏྟཱ’’ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙཱ་ཡཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ – ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་མི་སེ་ན ས་ཧ བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཀྐ་སྶ ས་ཡཾ་པཱ་ཀ་དོ་སོ ཝཱ པ་རི་ས་ངྐཱི་ཡ་ཏི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏཱ ཝཱ, ཏ་ཏྠ ན ཏཱ་ཝ ས་ཡཾ་པཱ་ཀ་དོ་སོ ཨེ་ཏྠ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཱ. ཡ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ད་དྷི་ཨཱ་དི ཨཱ་མི་ས་ག་ཏཾ, ཏཾ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ནྟི. ཨ་ཐ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ད་དྷི་གུ་ལི༹་ཀཱ་དི་ནཱ ས་ཧ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཀྐ་ཏྟཱ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཾ ཝི་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི པ་རི་ས་ངྐཱི་ཡ་ཏི, ཏ་དཱ ཨཱ་མི་སེ་ན ས་ཧ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ན པ་ན པ་ཀྐ་ཏྟཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཙ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཏྠེ་རཱ་ནཾ མ་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ངྒཱི ཀ་ཏཾ སི་ཡཱ. ཏ་ཏྠ ཙ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དཱི་ཧི པ་ཀྐ་མྤི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་མེ་ཝ སི་ཡཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཁཱི་རཱ་དིཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཀ་ཏ་ས་པྤི་ཨཱ་དི ཝི་ཡ ཙ, ན ཙ ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ, བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རེ་ན ལ་དྡྷ་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཀྐཱ་དི་ཨཱ་མི་ས་སཾ་ས་གྒ་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཨ་པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏཱ་པ་ས་ངྒ་ཏོ. ན ཧི ག་ཧ་ཊྛཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ, སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟཱི་ཏི ནི་ཡ་མོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ‘‘ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཏ་ཏ་ཎྜུ་ལ་ཀ་ཎཱ་ད་ཡོ ན པ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ…པེ… པུ་ན པ་ཙི་ཏྭཱ དེ་ཏི, པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན་པེ་ཏཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ ན དི་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ལ་ཛྫཱི སཱ་མ་ཎེ་རོ ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཏ་ཏ་ཎྜུ་ལ་ཀ་ཎཱ་ད་ཡོ ན པ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ སཱ་མི་ས་པཱ་ཀཾ མོ་ཙེ་ནྟོ ཨ་གྒི་མྷི ཝི་ལཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ…པེ… ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶཱ་པི ནི་མི་ཏྟཾ ན དི་སྶ་ཏི. ཡ་དི ཧི ཨེ་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་སཾ་ས་གྒ་པ་རི་ཧཱ་རཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི དི་ནྣ་ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ ཨཱ་མི་ས་སཾ་ས་གྒ་ས་ངྐཱ ན ཝི་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ན ཧི ག་ཧ་ཊྛཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་ལཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ན ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དིཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཙ་ནྟི, ཨ་པི་ཙ བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཁཱི་རཱ་དིཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཁཱི་རཱ་དི ཁ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་རེ་ཧི པ་ཀྐ་བྷེ་ས་ཛྫ་ཏེ་ལཱ་དི་པི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་མེ་ཝ སི་ཡཱ, ན ཙ ཏ་མྤི ཡུ་ཏྟཾ ད་དྷི་ཨཱ་དི་ཁ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ‘‘པུ་ན པ་ཙི་ཏྭཱ དེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ མ་ཧཱ་སི་ཝ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷོ་ཏ་མྤི ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཏ་ད་ཧུ་པི པུ་ན་དི་ཝ་སཱ་དཱི་སུ་པི པ་ཙི་ཏུཾ, ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དི་མི་སྶཾ ས་པྤི་ཨཱ་དིཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཨ་གྒི་མྷི ཝི་ལཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་ཀྐཱ་དི་ཁ་ཡ་ཏྠཾ པ་ཙི་ཏུ་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ་པི པ་ཙྩ་མཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ས་མྦྷི་ནྣ་ར་ས་སྶ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་སྶ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཏྟེ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་པུ་རེ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ན་མྤི ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཏོ་ཏི ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་སུཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན པ་ན ཁཱི་རཱ་དི་ཨཱ་མི་སེ་ན ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དིཾ མི་སྶེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝཱ པ་ཀྐ་ཏེ་ལཱ་དི་བྷེ་ས་ཛྫཾ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་ཝི་ཊྛ་ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་སྶ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ. ཡཾ པ་ན པུ་རེ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཁཱི་རཱ་དིཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ཏེ་ལཱ་དི་ཀཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧེ་ཝ པ་ཀྐ་མྤི ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མྤི ས་ནྣི་དྷི་པི ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཁཱི་རཱ་དི་ཀ་སྶ་པི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་མྦྷི་ནྣ་ར་ས་ཏཱ་ཡ པུ་རེ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ཧེ་ཝ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝཱ པ་ཀྐ་ཏེ་ལཱ་དཱི་སུ་པི ས་ཙེ ཨཱ་མི་ས་ར་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ས་ཡ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ.
པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏནྟི ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དི་ཝི་ག་མ་ཏྠཾ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ, ཏ་ཀྐཱ་དི་ཝི་ག་མ་ཏྠཾ པུ་ན པ་ཙི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧཱིཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ཧ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ཧི, ཨེ་ཏེ་ན ཏེ་ཧི ཡུ་ཏྟ་མྤི ས་པྤི་ཨཱ་དི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ཧ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝ་དྡ་ལི་ས་མ་ཡེཏི ཝ་སྶ་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡེ, ཨ་ནཱ་ཏ་པ་ཀཱ་ལེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ནི་བྦ་ཊྚི་ཏ་ཏྟཱཏི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ, ཨེ་ཏེ་ན ཏེ་ལེ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཾ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟུ་པ་ག་མ་ན་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ཀ་ཏཾ.
༦༢༣. ཨ་ཙྪ་ཝ་སནྟི དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠཱུ་ན་ཉྙེ་ཝ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཝ་ས’’ནྟི. སཾ་ས་ཊྛནྟི པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏཾ. ཏི་ཎྞཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཏཱི་ཎི དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་ཙ་ན་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཱ་དཱི་སུ པུ་བྦ་པ་ཡོ་གེ་སུ པཱ་ལི༹་ཡཾ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི ན ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཀཱ་ལེ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཝི་ཡ. ཡ་སྨཱ ཁཱི་རཱ་དིཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་བྷེ་ས་ཛྫ་ཏེ་ལེ ཀ་ས་ཊཾ ཨཱ་མི་ས་ག་ཏི་ཀཾ, ཏེ་ན ས་ཧ ཏེ་ལཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ, པ་ཙི་ཏུཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཀྐ་ཏེ་ལ་ཀ་ས་ཊེ ཝི་ཡ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཙེ ཝ་སཱ་ཡ ས་ཧ པ་ཀྐ་ཏྟཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ནྟཱ ‘‘བྷ་ནྟེ …པེ… ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཐེ་རོ ཨ་ཏི་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཙ ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རོ་ག་ནི་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝ་སཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི.
‘‘མ་དྷུ་ཀ་རཱི་ཧི ནཱ་མ མ་དྷུ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཁུ་དྡ་ཀ་བྷ་མ་རཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཨེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ན་ནྟི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཉྙེ པ་ན ‘‘ད་ཎྜ་ཀེ་སུ མ་དྷུ་ཀཱ་རི་ཀཱ མ་དྷུ་ཀ་རཱི་མ་ཀྑི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏཱ་ཧི ས་ཧ ཏི་སྶོ མ་དྷུ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཛཱ་ཏི་ཡོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. བྷ་མ་ར་མ་ཀྑི་ཀཱཏི མ་ཧཱ་པ་ཊ་ལ་ཀཱ་རི་ཀཱ. སི་ལེ་ས་ས་དི་སནྟི སུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཝཱ པ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཝཱ གྷ་ནཱི་བྷཱུ་ཏཾ. ཨི་ཏ་རནྟི ཏ་ནུ་ཀ་མ་དྷུ.
ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ནི་ཀྐ་ས་ཊ་ར་ས་སྶ་པི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཨུ་ཙྪུ་མྷཱ ནི་བྦ་ཏྟ’’ནྟི པཱ་ལི༹་ཡཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཡཾ པ་ན སུ་ཏྟ་ནྟ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨུ་ཙྪུ ཙེ, ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀོ. ཨུ་ཙྪུ་ར་སོ ཙེ, ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀོ. ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཙེ, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. ཏ་ཙོ ཙེ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་མྦ་ཕ་ལ་ར་སཱ་དི་མི་སྶ་ཏཱ་ཡ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཱ ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་ཨུ་ཙྪུ་ར་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་ཝི་ཊྛ་ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་སྶ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨི་དཾ གུ་ལེ༹ ཀ་ཏེ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཀ་ས་ཊཾ པཱ་ཀེ་ན སུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྟཾ བྷ་ཛ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟེ ཧི སཱ་མཾ་པཱ་ཀེ་ན པུ་རེ་བྷ་ཏྟེ་པི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ སི་ཡཱ་ཏི. ‘‘ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨུ་ཙྪུ་ར་སེ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀ་ས་ཊཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ན ཙ ཨ་པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཀ་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཛྷཱ་མ་ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏནྟི ཨ་གྒི་མྷི ཨུ་ཙྪུཾ ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ. ཀོ་ཊྚི་ཏ་ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏནྟི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་ཀྐཾ.
ཏཾ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཀ་ས་ཊཾ པ་ཀྐ་ཀཱ་ལེ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཾ ཡུ་ཏྟ’’ནྟི. སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ཀ་ཏནྟི མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥཱ་ནི སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ན མ་དྡི་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ, ཨ་མ་དྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ནྟི ཀེ་ཙི, ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ན དི་སྶ་ཏི. ཁཱི་ར་ཛ་ལླི་ཀནྟི ཁཱི་ར་ཕེ་ཎཾ. མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥཾ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་རཱུ་པེ་ན ཋི་ཏ་སྶ་པི ཨ་ཝ་ཊྚ་ན་ཀ་མེ་ར་ཡ་བཱི་ཛ་ཝ་ཏྠུཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ.
ས་བྦཱ་ནི་པཱིཏི ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ་པི. ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཙོ་ད་ནཱ་པ་རི་ཧཱ་རཱ་ཡ བྷེ་ས་ཛྫོ་དི་སྶཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཏ་པྤ་ས་ངྒེ་ན ས་བྦཱ་ནི་པི ཨོ་དི་སྶ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་ཀ་ཏི་བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྟཱ ཝི་ཀ་ཊཱ་ནི ཝི་རཱུ་པཱ་ནི ཝི་ས་ཧ་ར་ཎ་ཏོ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཙཱ་ཏི མ་ཧཱ་ཝི་ཀ་ཊཱ་ནི. ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ག་ཎ་ངྒ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏཱིཏི བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠ་མེ་ཏ་ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་རི་བྷོ་གེ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཀཱ་ལི་ཀེ་སུ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཡ་མེ་པི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མྤི ཝི་སུཾ ཨེ་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༦༢༥. ས་ཙེ དྭི་ནྣཾ…པེ… ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཋོ ག་ལི༹་ཏོ, ཨེ་ཝཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ཋོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ‘‘ས་ཙེ དྭི་ནྣཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨེ་ཀེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཧི ས་དྡ་པྤ་ཡོ་གོ་པི ན ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ག་ཎྛི་པ་དེཔི ཙ ཨ་ཡ་མེ་ཝ པཱ་ཋོ ད་སྶི་ཏོ’’ཏི (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༦༢༥) སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཡེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཏེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ དཱ་ན་མྤི ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ནི་ར་པེ་ཀྑ་དི་ནྣ་ཝ་ཏྠུ་མྷི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏྟེ་པི ས་ཀ་ས་ནྟ་ཀ་ཏཱ ཝི་ག་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ, ས་ཀ་ས་ནྟ་ཀ་ཏྟ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ན ཨེ་ཀེ་ན. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ནི་ར་པེ་ཀྑ་དཱ་ནེ པ་ན ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, པ་རི་བྷོ་གོ་པེ་ཏྠ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན སཱ་པེ་ཀྑ་དཱ་ནེ དཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྩ པཱ་ལི༹་པ་དེ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཚ་ཌྜ་ན་མྤི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ད་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་ད་ཉྩ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཝི་དྷི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཧི ཝི་ཛ་ཧི་ཏེ པུ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་གོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི, ཏ་བྦི་ཛ་ཧ་ན་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་ནོ ས་ཀ་ས་ནྟ་ཀ་ཏཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི, ཨེ་ཏེ་ན ཙ ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་ཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ནཱ་མ ཝི་སུཾ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཧི ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ་ཝ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མྤི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨེ་ཝནྟི ‘‘པུ་ན ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་པེ་ཀྑཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཏཾ པ་རཱ་མ་ས་ཏི. པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི ནི་སྶ་གྒི་ཡ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཧི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་རི་བྷོ་གེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ནི་སྶ་ཊྛ་པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶ ཀཱ་ཡི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གཱ་དཱི་སུ ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ, ཏཱ་ཡ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་ཏཱ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.