༤. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༢༨. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཛེ་ཊྛ་མཱུ་ལ་པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཱ…པེ… ཀ་ར་ཎ་ཀྑེ་ཏྟ་ཉྩཱཏི པ་ཋ་མ་དྡྷ་མཱ་ས་མྤི ཀ་ར་ཎ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ‘‘ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་མ་སྶ པུ་རི་མ་དྡྷ་མཱ་སེ ཝཱ པ་ཙྪི་མ་དྡྷ་མཱ་སེ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་མཱ་སེ་ཝ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི. ཡཾ པ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མོ མཱ་སོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟཾ, པ་ཙྪི་མོ ཨ་དྡྷ་མཱ་སོ ཀ་ར་ཎ་ནི་ཝཱ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟ་མྤཱི’’ཏི (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠེ ག་ཧི་ཏེ ཝི་རོ་དྷོ ན་ཏྠི.
‘‘ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཨི་དཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཨ་དི་ནྣ་པུ་བྦེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡེ མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཱ ནཱ་མ ས་ངྒྷཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ནུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ དཱ་ཡ་ཀཱ.
༦༣༠. ‘‘ཚ མཱ་སེ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ་པི ཡཱ་ཝ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མ་དི་ཝ་སཱ ཨ་ཀ་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་མཱ་སནྟི ཧེ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཙྪི་མུ་པོ་ས་ཐེ་ན ས་ཧ ག་ཎེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ཨེ་ཝ ཧི ཏཾ མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཧི ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཏོ. ཨེ་ཀཱ་ཧ་དྭཱི་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན…པེ… ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ དྭཱི་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ…པེ… ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ, ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཝཱ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ལ༹ྷཱི་མཱ་ས་སྶ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་པུ་ཎྞ་མི་ཡཾ ལ་དྡྷཱ, ཏ་ད་ཧེ་ཝ ར་ཛ་ན་ཀ་པྤ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ཧི ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་སྶ ཚ་ཊྛི་ཡཾ ལ་དྡྷཱ, ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་སི་པུ་ཎྞ་མཱ, ཏཱ་ཝ ལ་དྡྷཱ, ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ‘‘ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཋ་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་སི་པུ་ཎྞ་མི་ཏོ པ་རཾ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཡཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལོ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་པི ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ་པི ཝ་སྶཱ་ན་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཀཱ་ཧ་དྭཱི་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཏེ་ཧི དི་ཝ་སེ་ཧི ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟེ་ན ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀྑེ་ཏྟཾ ས་མྤ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཏོ པ་ན པུ་བྦེ ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ནི་ཊྛི་ཏཱ་པི ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ཁེ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏཱ་དི་སཱ པ་ན ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧ་ཏོ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཙེ? ཝ་སྶཱ་ན་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ ད་སཱ་ཧེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི.
ད་སཱ་ཧེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཏ་བྦཱཏི ཏེ་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ད་སཱ་ཧེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ ན་ཝཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་སི་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ས་ཏྟ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ, ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘མཱ་སོ སེ་སོ གི་མྷཱ་ན་ནྟི བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༥༨) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀ་ཏཱ་ཡ་པི ཨ་ཀ་ཏཱ་ཡ་པི མཱ་ས་མ་ཏྟཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཏཱ སི་དྡྷཱ. ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ཀ་ཏཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ཀེ་ན་ཙི ཝེ་ཀ་ལླེ་ན, ན ཨ་ནཱ་ད་རེ་ན, ཏ་སྨཱ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཀ་ཏཱ པ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀྑེ་ཏྟེ, ཨ་ཀ་ཏཱ ཙ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལེ ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཀ་སྨཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཏི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ. ཏ་སྨཱཏི ཝ་སྶཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ’’ནྟི སུ་ཏྟཾ པ་ནེ་ཏྠ སེ་ས་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལ་ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ. ན ཧི ཏེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཉྙཾ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏྠི.
ཀ་དཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱཏི་ཨཱ་དི་ཀུ་རུ་ནྡི་ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་པི ‘‘ཡ་དཱ ཝཱ ཏ་དཱ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་སཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨེ་ཝ ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི.
པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཙྪི་ནྣ་སེ་ས་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ན་ཊྛ་སེ་ས་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི ཨ་ས་མ་ཡེ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཝཱ ན་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཝཱ ཨ་ནི་ཝ་ཏྠཾ ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཝཱ ནི་ཝཱ་ས་ཡ་ཏོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་དྷ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ཡཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པཱ་ལི༹་ཏོ ས་ཡ་མེ་ཝ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་སི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཾ ན་གྒ་སྶ ནྷཱ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ཨེ་སཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཝུ་ཏྟེ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་ཏཱ, ཨ་ས་མ་ཡེ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན ས་ཙཱི་ཝ་ར་ཏཱ, ཨཱ་པ་དཱ་བྷཱ་ཝོ, ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ས་ཀ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ས་མ་ཡེ ནི་ཝཱ་ས་ན་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.