༦. བྷེ་ས་ཛྫ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༠. ‘‘ཡཾ བྷེ་ས་ཛྫ་ཉྩེ་ཝ ཨ་སྶཱ’’ཏི པ་ར་ཏོ ‘‘ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ཀི་སྶཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ན་ཏོ ནི་དཱ་ནཱ་ན་པེ་ཀྑཾ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ནི་དཱ་ནཾ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཏ་ད་ཉྙཱ་པེ་ཀྑཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོ. ས་བྦ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ་པི ཧི ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཏ་ཐཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠ་ཉྩ ཕ་རེ་ཡྻ, ན ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ན ཀ་ཏོ. ཀུ་ཏོ་ཡེ་ཝ པ་ན ལ་བྦྷཱ ཏ་ད་ཉྙཱ་པེ་ཀྑཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་དཱི་ནི ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ་ནི པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ‘‘ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་ར་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཡཾ བྷེ་ས་ཛྫ་ཉྩེ་ཝ ཨ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝི་ཏ་ཀྐུ་པྤཱ་དོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ པ་སི་དྡྷ་ཏྟཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ནུ་རཱུ་པ་ས་པྤཱ་ཡཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཙེ? ཏ་ཉྩ ན, བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ཀི་སཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཡ་ཐཱ ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཕཱ་ཎི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ ‘‘ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་པྤི’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཝི་སུཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཙེ? ན, ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཕཱ་ཎི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན སི་དྡྷེ་པི པ་ར་ཏོ ཨུ་ཙྪུ་ར་སོ ཝི་སུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཨུ་ཙྪུ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ གུ་ལོ༹་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཝི་སེ་ས་ཝི་དྷི་ད་སྶ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཝི་སུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་སེ་ས་ཝི་དྷི པ་ན་སྶ བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཙི་ཏྭཱ ས་པྤིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་དྷོ་ཏ་མྤི པ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༢༢). ཏ་ཏྠ ས་པྤི པ་ཀྐཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ནཱ་པ་ཀྐཱ. ཏ་ཐཱ ཕཱ་ཎི་ཏ་མྤི. ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཨ་པ་ཀྐ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨུ་ཙྪུ་ར་སོ་པི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀ་པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི? ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀ་པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟེ ཨུ་ཙྪུ་ར་སོ གུ་ལཱ༹་པ་དེ་སེ་ན ཡ་ཐཱ ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶ ཕཱ་ཎི་ཏཾ པ་ཊི་སི་དྡྷཾ, ཏ་ཐཱ ཨུ་ཙྪུ་ར་སོ་པཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཝུ་ཏྟེ པ་ན གུ་ལ༹ཾ ཝི་ཡ སོ ཕཱ་ཎི་ཏ་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་དྷ ཨ་ཝ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན གུ་ལོ༹་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་ཝ ཋ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝ་ཊྚ་ན་ཀ་པཱ་ན་ཀཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀོ་ཏི ཙེ? ན, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ. ན ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་ཏྠ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་ཏྠ་ཏྟཱ་ཏི ཙེ? ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་ཙྪུ་ཝི་ཀ་ཏི ཕཱ་ཎི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༢༣) ཡ་དེ་ཏཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ་ཏི. ན, པ་ར་ཏོ ཨ་པ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཡ་ཐཱ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༢༠༤, ༤༠༠; ༣.༤༢༡, ༤༢༥; སཾ. ནི. ༢.༤༣) ‘‘པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨ་པ་ར་ཀི་རི་ཡཱ དི་སྶ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་པ་ར་ཀི་རི་ཡཱ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་པི སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ རཱུ་པ’’ནྟི (དྷ. ས. ༥༨༤) ཨེ་ཏྠ ཨ་པ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་པི ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ སི་དྡྷཾ, ཏ་ཐཱ ཨེ་ཏྠཱ་པི སི་ཡཱ་ཏི? ན, ཏ་ཏྠ པཱ་ཋ་སེ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པ་ནྟི ཨི་མཾ པཱ་ཋ་སེ་སཾ སཱ པཱ་ལི༹ ཨ་པེ་ཀྑ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ ཨི་དཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཉྩི པཱ་ཋཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ཏི. པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ས་ཉྙཱ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཏ་སྶ རཱུ་པ་སྶ. ‘‘ཨ་ཏྠི རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༥༨༤) ཧི ས་ཉྙཱ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ར་སེ་ན སཾ་ས་ཊྛཾ བྷ་ཏྟཾ ཨ་གི་ལཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི པཱ་ཊི་དེ་ས་ནི་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཀེ. ཏེ ཝི་སེ་ས་ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ མི་ཙྪཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་དི ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨུ་ཙྪུ་ར་སོ ཕཱ་ཎི་ཏཾ སི་ཡཱ, ‘‘ཨ་པ་ཀྐཱ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཨ་པ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨུ་ཙྪུ་ར་ས་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ཐ ‘‘པ་ཀྐཱ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨུ་ཙྪུ་ར་སོ ཕཱ་ཎི་ཏ་ནྟི སི་དྡྷཾ, ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ནྟི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ནྟི སཱ་དྷི་ཏཾ ཧོ་ཏི. སོ ཙེ་ཏེ་ཧི ཨ་པ་ཀྐཱ ཝཱཏི སཱ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་པ་ཀྐཱ ཝཱ. ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཱ ཝཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱ་ཝ སཱ་མཾ ཝི་ནཱ ཝ་ཏྠུ་ནཱ པ་ཀྐཱ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཱ ཝཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ, སོ དུ་ཊྛུ ད་སྶི་ཏོ. ཀ་སྨཱ? མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཛྷཱ་མ་ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཝཱ ཀོ་ཊྚི་ཏ་ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཝཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ‘‘ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཱ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ ལ་དྡྷི་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ‘‘མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘ཨེ་ཏཾ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ནོ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’ཏི པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ‘ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ནོ ཝ་ཊྚ་ན་ཀཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཡུ་ཏྟ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༢༣) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཱ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཙ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ དུ་དྡ་སྶི་ཏོ་ཏི སི་དྡྷཾ. ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠནྟི ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ ཡཱ་པ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ་ཏི ཙ.
༢༦༢. ཏེ་ལ་པ་རི་བྷོ་གེ་ནཱཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན.
༢༦༣. ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ གི་ལཱ་ནཱ་གི་ལཱ་ན་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཧི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞ་མྤི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ས་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་མ་སྨིཾ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ གུ་ལ༹ཾ, ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶ གུ་ལོ༹་ད་ཀཾ, ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ ལོ་ཎ་སོ་ཝཱི་ར་ཀཾ, ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶ ཨུ་ད་ཀ་ས་མྦྷི་ནྣ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ སི་དྡྷཾ ས་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ གི་ལཱ་ནཱ་གི་ལཱ་ན་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ གུ་ལོ༹་ད་ཀཱ་དཱི་སུ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙ པཱ་ལི༹་ཝི་རོ་དྷོ.
པི་ཊྛེ་ཧཱིཏི པི་སི་ཏ་ཏེ་ལེ་ཧི. ཀོ་ཊྛ་ཕ་ལནྟི ཀོ་ཊྛ་རུ་ཀྑ་སྶ ཕ་ལཾ. ‘‘མ་ད་ན་ཕ་ལཾ ཝཱ’’ཏི ཙ ལི་ཁི་ཏཾ. ཧི་ངྒུ་ཛ་ཏུ ནཱ་མ ཧི་ངྒུ་རུ་ཀྑ་སྶ ད་ཎྜ་པ་ལླ་ཝ་པ་ཝཱ་ལ༹་པཱ་ཀ་ནི་པྥ་ནྣཱ. ཧི་ངྒུ་སི་པཱ་ཊི་ཀཱ ནཱ་མ ཏ་སྶ མཱུ་ལ་སཱ་ཁ་པཱ་ཀ་ནི་པྥ་ནྣཱ. ཏ་ཀཾ ནཱ་མ ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཏ་ཙ་པཱ་ཀོ་ད་ཀཾ. ཏ་ཀ་པ་ཏྟཱིཏི ཏ་སྶ པ་ཏྟ་པཱ་ཀོ་ད་ཀཾ. ཏ་ཀ་པ་ཎྞཱིཏི ཏ་སྶ ཕ་ལ་པཱ་ཀོ་ད་ཀཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཏ་ཀཾ ནཱ་མ ལཱ་ཁཱ. ཏ་ཀ་པ་ཏྟཱིཏི ཀི་ཏྟི་མ་ལོ་མ་ལཱ་ཁཱ. ཏ་ཀ་པ་ཎྞཱིཏི པ་ཀྐ་ལཱ་ཁཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ཨུ་བྦྷི་དཾ ནཱ་མ ཨཱུ་ས་པཾ་སུ་མ་ཡཾ.
༢༦༤. ཚ་ཀ་ཎཾ གོ་མ་ཡཾ. པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙུ་ཎྞཾ ནཱ་མ ཨ་པ་ཀྐ་ཀ་སཱ་ཝ་ཙུ་ཎྞཾ, ཏེ་ན ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞཾ ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཙཱ་ལི་ཏེ་ཧཱིཏི པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏེ་ཧི.
༢༦༥. ནཱ་ནཱ་ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ཀ་ཏནྟི ནཱ་ནོ་ས་དྷེ་ཧི.
གུ་ལཱ༹་དི་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༤. སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ ས་མ་པ་ཀྐ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ ཝི་ཡ དཱི་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཁཱི་རཱ་དཱི་སུ ཨུ་ཎྷ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པཱ་ཀོ. ཏེ་ན ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཱ་དི་ས་མཱ་ནཱ ཧོ་ནྟི.
༢༧༦-༨. ‘‘བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ’ནྟི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘ས་ངྒྷོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མྤི ས་ངྒ་ཧེ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ནཱ་གོཏི ཧ་ཏྠཱི.
༢༧༩. ས་མྦཱ་དྷེཏི ཝ་ཙྩ་མ་གྒེ བྷི་ཀྑུ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒེ་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ. ད་ཧ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ་བྷཱ་ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཏྠ་ཝ་ཏྟི་ཀ་མྨཱ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ, པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་སྶ ཏ་པྤ་ར་མ་ཏཱ་དཱི་པ་ན་ཏོ, ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? པུ་བྦེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་མྤི ས་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ས་ཏྠ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ས་མྦཱ་དྷ་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ དྭ་ངྒུ་ལཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ. ས་ཏྠ་ཝ་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ན་ཏྠཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ པུ་བྦེ ས་མྦཱ་དྷེ་ཡེ་ཝ ས་ཏྠ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, པ་ཙྪཱ ས་མྦཱ་དྷ་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ དྭ་ངྒུ་ལ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ, ནེ་ཏ་ར་སྶཱ་ཏི སི་དྡྷཾ. ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ཏྠཾ ནཱ་མ ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ ཝཱ་སྶ པ་རི་ཡེ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཡེ་ན ཚི་ནྡ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་ཎྚ་ཀེ་ན ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཁཱ་ར་དཱ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་སཱ་ཁེ ལེ་པ་མུ་ཁེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀེ པ་ན ‘‘ས་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཝཱ’’ཏི པཱ་ཋཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ‘‘ཝ་ཏྠཱི’’ཏི ཀི་ར ཨ་གྒྷི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱ་ཡ ཚི་ནྡ་ནཾ ཝ་ཏྠི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཙ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི, ཏེ ‘‘ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ ཝཱ་སྶ པ་རི་ཡེ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཎྜ་ཝུ་ཌྜྷཱིཏི ཝཱ་ཏ་ཎྜ་ཀོ. ཨཱ་དཱ་ན་ཝ་ཏྟཱིཏི ཨཱ་ན་ཧ་ཝ་ཏྟི.
མ་ནུ་སྶ་མཾ་ས་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨༠. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ…པེ… ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ‘‘ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ཊི…པེ… དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་ཀྑ་ཎ་དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི དྭེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སེ་པི ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཀེ་ཙི ‘‘མཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. པཱུ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཀཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཀེ་ཙི.
ཧ་ཏྠི་མཾ་སཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨༡. ཨི་མེ་སཾ …པེ… ས་བྦཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ད་ས་ནྣ་མྤི མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ, ནཱ་པ་ཏྟི་ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡཾ ཀི་ཉྩི ཉ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཉ་ཏྭཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱཏི ཨི་ད་མྤི ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཧེ་ཊྛཱ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་ནཾ མཾ་སཱ་དཱི་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ག་ཧི་ཏ་ན་ཡེ་ཧི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་ནཾ མཾ་སཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནི, ཏ་སྨཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ མཾ་སཱ་དཱི་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཱ་ནཾ ས་བྦ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི. པཱ་ཋེ་ཡེ་ཝ ཧི ལོ་ཧི་ཏཱ་དིཾ མཾ་ས་ག་ཏི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ…པེ… ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཧ་ཏྠཱ་དཱི་ནཾ མཾ་སཱ་དཱི་སུ་པི དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི པ་ཉྙ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ སཱི་ཧ་ལ༹་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘མ་ནུ་སྶ་མཾ་སེ ཝཱ ཀེ་སེ ཝཱ ན་ཁེ ཝཱ ཨ་ཊྛི་མྷི ཝཱ ལོ་ཧི་ཏེ ཝཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝ –
‘‘ཨ་ཊྛི་པི ལོ་ཧི་ཏཾ ཙ་མྨཾ, ལོ་མ་མེ་སཾ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི. –
ཁུ་དྡ་སི་ཀྑཱ་གཱ་ཐཱ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ཙ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཙ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ་ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨུ་ད་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ་དི་མཾ་ས་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ནཱ་ག་རཱ་ཛེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་དཱི་ན་ཝེ ས་ཏི་པི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་ར་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡཱ་གུ་མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨༣. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོཏི ཨི་དཾ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ར་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་མེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཀེ. པ་ཋ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི ན ཙ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ. ཀ་ཐཾ? པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ. ‘‘ཨ་པི་ཙ མ་ཡཾ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་མྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ (པཱ་ཙི. ༢༢༧) ཙ ‘‘པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨེ་ཏཾ པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ ནི་མ་ནྟ་ན་ཏོ ལ་དྡྷཾ ཡཾ ཀི་ཉྩཱི་ཏི སི་དྡྷཾ. ཡ་སྨཱ ན བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ་ནི་མ་ནྟ་ན་ཏོ ལ་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་བྷུ་ཉྫིཾ་སཱུ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ན ཨ་ཉྙ་ནི་མ་ནྟ་ན་ཏོ ལ་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ན་མེ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི, ནེ་ཏ་ར་ནྟི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ‘‘ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟེ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟེ པ་ཀྑི་ཀེ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀེ པཱ་ཊི་པ་དི་ཀེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་བྦེ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ན་ཏྠི, ཡ་དི ཨ་ཏྠི, ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝི་རོ་དྷོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་པི་ཙ མ་ཡཾ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་མྷཱ’’ཏི ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ་པི ‘‘ཨ་ཉྙཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ པ་ཋ་མཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ ནི་མ་ནྟི་ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏ་མེ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི, ནེ་ཏ་ར་ནྟི ཀི་ཉྩཱ་པི ཨཱ་པ་ནྣཾ, ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནི་མ་ནྟི་ཏེ་ན ཨ་ཉྙ་སྶ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ན པ་ཋ་མ་ནི་མ་ནྟི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཾ པ་ཙྪཱ ལ་དྡྷཾ ནི་མ་ནྟི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཙ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ, ཨ་ནི་མ་ནྟ་ན་བྷོ་ཛ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟོ, པ་ཋ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་མེ་ཝ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠེ་ན པ་རི་ཎཱ་མེ་ནྟོ ཙ ‘‘ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྪཱ ནི་མ་ནྟ་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཏེ་སུ ན ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ཨཱ་པ་ནྣཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ‘‘ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ པ་དཱ་ནི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ངྒཱ་ཡི. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཉྙཱུ ཧི ཏེ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ, ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ, པ་ཙྪཱ་པི ཏཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ནྟེ་ན ཨ་བྷོ་ཛ་ནཾ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀཾ ཨ་པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ཡ་ཐཱ པ་ཙྪཱ་ལ་དྡྷ་ལེ་སེ་ན ཐེ་རེ་ན ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཱ་དི་པ་ཀྑེ་པོ ཀ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐི་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠ་ཏ་ཀ་ཐི་ནཱ་ནཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ ཀ་པྤི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཀི་མ་ཏྠཾ ན ཝུ་ཙྩ་ནྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ལེ་ས་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ, ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡེ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཨུ་པ་ཌྜྷུ་པ་ཌྜྷེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཡཱ. ནོ ཙེ, སཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ སི་ཡུཾ, ན ཙ ཏེ སཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ་པི ཏེ་སཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དེ་ཧཱི་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ས་ཉྷི ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ་ན་མྤི ‘‘ཨོ་དི་སྶ་ཀཾ ནུ ཁོ ཨི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི ཝི་མ་ཏི་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་གུ་ཉྩ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀ་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པེ་ཏེ པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨོ་མ་དྡི་ཏྭཱ པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ ཀ་ཐཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་ཧུ ཀེ་ཙི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ བྷོ་ཛ་ནཾ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་གུ་ཉྩཱ’’ཏི ཝི་སུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཊ་གྒི་དཱ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཀ་ཊཱ་དི ཝི་ཡ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ བྷུ་ཉྫིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་པི་ཙ མ་ཡཾ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ་ཡཱ དྷཱ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, ཏཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝི་རོ་དྷེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱ་པ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ, མི་ཙྪཱ་གཱ་ཧ་ཧེ་ཏུ་པྤ་ས་ངྒེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ ཙ. ཏེ ཧི བྷི་ཀྑཱུ ཡ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀ་པྤི་ཡ་མྤི ‘‘གཱ་ཐཱ་བྷི་གཱི་ཏཾ མེ ཨ་བྷོ་ཛ་ནེ་ཡྻ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༡༩༤; སུ. ནི. ༨༡; མི. པ. ༤.༥.༩) པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ པ་ཏི ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་གུ་ཉྩཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. དུ་ར་ཝ་གྒཱ་ཧོ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཐཱ ཧི བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ པཱ་ཡཱ་སཾ ཨ་བྷོ་ཛ་ནེ་ཡྻ་ནྟི ཨ་ཀ་ཏ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཛྫི་ཏཾ ཏེ་ཀ་ཊུ་ལ་ཡཱ་གུཾ པ་ན ‘‘ཡ་ད་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏ་ད་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ད་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནྟོ་ཝུ་ཏྠ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མེ་ཝཱ་ཧ. ཏེ་ན ནོ ཙེ ཏཾ ཨ་ནྟོ་ཝུ་ཏྠཾ ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་སཱུ་པོ་ད་ན་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཀ་པྤ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀ་ནྟི.
༢༨༤. གི་ལཱ་ན་སྶེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ གུ་ལོ༹ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོཏི ‘‘ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༦༢༢) ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཏེ ཨི་དྷ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡིཾ་སུ. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ གུ་ལོ༹་ད་ཀ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ གུ་ལཱ༹་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ པུ་བྦེ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཉྩ ཝ་ཏྭཱ ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶ གུ་ལོ༹་ད་ཀཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏེ་ན གི་ལཱ་ནེ་ན ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ གུ་ལོ༹ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, གུ་ལོ༹་ད་ཀཾ ཨ་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཾ ཝི་སེ་སཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘གུ་ལོ༹་ད་ཀཾ ཀཱ་ལི་ཀེ་སུ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་དི་སྶཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, ཨུ་ད་ཀ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ཧ་ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་མྦཱ་དི ཨུ་ད་ཀ་ས་མྦྷི་ནྣཾ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀེ ཋི་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་དི་སྶཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ དོ་སོ ན་ཏྠི. ‘‘གུ་ལོ༹་ད་ཀ’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་ད་ཀ་ག་ཏི་ཀ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཡ་དི ཨུ་ད་ཀ་མི་སྶཾ ཨུ་ད་ཀ་ག་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, མ་དྷུ་པི སི་ཡཱ ཏཾ ཏ་ཐཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ. མཱ ཧོ་ཏུ, ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀ་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ, ཏ་ཉྩ ན ཧོ་ཏི, ‘‘ས་བྦ་ཏྠཱ་པི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ག་ཎྛི་པ་དེ ཝུ་ཏྟཾ.
༢༨༥. སུ་ཉྙཱ་གཱ་རནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ.
ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༥. ཨོ་ར་ཝ་ས་དྡནྟི མ་ཧཱ་ས་དྡཾ. བ་ཧཱུ་ཧི ས་མྤ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘བ་ཧཱུ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ་པི ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཧ སི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཨཱ་མ་སི་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏེ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘དོ་སོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན སེ་སཱ་པི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. ‘‘བྷི་ཏྟི་ཉྩེ ཨུ་པ་ས་ནྟེ པ་ཙྪཱ ཏཾ པཱུ་རེ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏཾ ཨུ་པ་རི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏཱ་ཙ་ཡ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཝི་ཡ. མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜཾ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙེ ཨུ་པ་རི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཱ, ཧེ་ཊྛཱ ཋི་ཏཾ བྷ་ཎྜཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ཨུ་པ་རི་ཊྛི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་པྤི་ཡཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊི ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷེ པུ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་ཏུཾ དེ་མཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊི་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ པ་ན སེ་ནཱ་ས་ན་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་པ་རེ. ‘‘ཨ་ཀ་ཏེ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘མུ་ཁ་ས་ནྣི་དྷི ནཱ་མ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ས་ནྣི་དྷཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. མུ་ཁ་ས་ནྣི་དྷཱི་ཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ‘‘ཡ་དི ས་ནྣི་དྷི ཧོ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, མུ་ཁ་ས་ནྣི་དྷི པ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་སྨཱ ས་ནྣི་དྷི ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་ཀ་པྤ་ནེ ཝི་ཡ ཀ་པྤི་ཡ་མ་ཏྟཾ ཉཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཀེ་ཙི.
ཀེ་ཎི་ཡ་ཛ་ཊི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠༠. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དཱི་ཧི པཱ་ན་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ནྣེ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཏྠ པུ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ནི་དྡོ་ས་ཏྟཱ, པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ནི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ དོ་སོ ན དི་སྶ་ཏི, ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. སཱ་ལཱུ་ཀཱ ནཱ་མ ཀ་ནྡཱ, ‘‘ཨི་ཏོ ཀི་ཉྩི་ཏ་ཀ’’ནྟི ཝོ་ཧ་ར་ནྟི. ‘‘ཕཱ་རུ་ས་ཀནྟི གོ་ལ༹་ཝི་ས་ཡེ ཨེ་ཀོ རུ་ཀྑོ’’ཏི ཙ ལི་ཁི་ཏཾ. ‘‘པ་ཀྐ་ཌཱ་ཀ་ར་ས’’ནྟི ཝི་སེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་པ་ཀྐཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་རུ་ནྡིཝ་ཙ་ནེ་ན་པི སི་དྡྷ་མེ་ཝ. ཏ་ཎྜུ་ལ་དྷོ་ཝ་ནོ་ད་ཀ་མྤི དྷ་ཉྙ་ར་སོ ཨེ་ཝ. ‘‘ནི་ཀྐ་ས་ཊོ ཨུ་ཙྪུ་ར་སོ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀོ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. སཱ་ཝི་ཏྟཱིཏི གཱ་ཡ་ཏྟི. ཚ་ནྡ་སོཏི ཝེ་ད་སྶ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏ་བྦ’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶཱ་པི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ད་ས་སུ ཨེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ, ཨ་ཐ ཁོ ཡཾ བྷི་ཀྑུ་སྶ ན ཀ་པྤ་ཏི, ཏ་སྨི་མྤཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༠༥. དྭེ པ་ཊཱ དེ་ས་ནཱ་མེ་ནེ་ཝཱཏི ཙཱི་ན་པ་ཊྚ་སོ་མཱ་ར་པ་ཊྚཱ་ནི. ཏཱི་ཎཱིཏི པ་ཏྟུ་ཎྞེ་ན ས་ཧ ཏཱི་ཎི. ཨི་དྡྷི་མ་ཡི་ཀཾ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ. དེ་ཝ་ད་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རེ་ན ལ་དྡྷཾ. ‘‘ཡཱ་མཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ས་ནྣི་དྷི་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ.
བྷེ་ས་ཛྫ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.