༥. ཙ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སོ་ཎ་ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༢. ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ …པེ… ཀཱ་རེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘གཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཧ་སྶེ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མ་ས་ཧ་སྶེ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. གཱ་མ་པྤ་མུ་ཁཱ གཱ་མི་ཀཱ, ཏེ་སཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནི. ‘‘ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ ཧི ཏེ་སཾ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཝོ. ‘‘ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ-ས་དྡོ ཨོ་པ་མྨེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝ་མུ་པ་མཱ་ནོ་པ་དེ་ས་པུ་ཙྪཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཨོ་པ་མྨེ. པུ་ར་ཏོ པེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ནནྟི ཨ་ནཱ་ད་ར་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏོ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཀ་ཝཱ་ཊཾ སུ་བ་དྡྷཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡནྟི ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ. ‘‘ཨ་ཧོ ནཱུ་ནཱཏི ཨ་ཧོ མ་ཧ་ནྟོ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ནི་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟེ་ཛ་ན་ཏྠཾ, ཨེ་ཝཾ སུ་ཁུ་མཱ་ལཱ་ནཾ པཱ་ད་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ.
སོ་ཎ་སྶ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༣. ཏ་ཏྠ ཙ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱིཏི ཏེ་སཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཧི.
༢༤༤. ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི. ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏ་ཉྷི ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ‘ནེ་ཀྑ་མྨ’ནྟི ཙ གེ་ཧ་ཏོ པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏྟཱ ‘པ་ཝི་ཝེ་ཀོ’ཏི ཙ བྱཱ་པ་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫ’ནྟི ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཁ་ཡ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡོ’ཏི ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཁ་ཡ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ‘ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ’ཏི ཙ ས་མྨོ་ཧཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘ཨ་ས་མྨོ་ཧོ’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦེ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཀེ་ཙི. སི་ཡཱ ཁོ ཨེ་ཝ་མ་སྶཱཏི ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ཝ་མ་སྶ, ཨ་སྶ ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨེ་ཝཾ སི་ཡཱ. པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཛཱ་ན་ནྟོ. ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ. སོ ཨེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. སེ་སེ་སུ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཀེ་ཙི. ཨ་ས་མྨོ་ཧཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ. སེ་སེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནྟི ཀེ་ཙི. ‘‘ས་བྦེ་སྭེ་ཝེ་ཏེ་སུ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡ་སྶ ཙཱཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཉྩ ཝ་ཡ་ཉྩ དི་སྭཱ.
ས་བྦ་ནཱི་ལི་ཀཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༦. ‘‘ར་ཉྫ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀེ་ན པུ་ཉྪི་ཏྭཱ’’ཏི པཱ་ཋོ. ‘‘ཁ་ལླ་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ དྭེ ཏཱི་ཎི ཚི་དྡཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཝཱ་དོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ཡཱ་ནཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༤. ‘‘ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་སཱ་ཝཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀུ་སུ་མྦྷཱ་དི་ར་ཏྟ་མེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ.
ས་བྦ་ཙ་མྨ་པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༥. ཀི་སྶ ཏྱཱ་ཡནྟི ཀི་སྶ ཏེ ཨ་ཡཾ.
༢༥༦. གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཏནྟི གི་ཧཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏཾ. ‘‘ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱུ་ལི་ཀཾ ས་བྦཱ་ནེ་ཝ གོ་ན་ཀཱ་དཱི་ནི ར་ཏ་ན་པ་རི་སི་བྦི་ཏཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ པ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀེ ཋཱ་ཏ་བྦ་ཏོ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ‘‘ཏ་ཏྠ པ་ན སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ག་ཧ་ཊྛཱ་དཱི་ན་མྤི ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘ཏཱུ་ལི་ཀཾ…པེ… ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༥༩. མི་ག་མཱ་ཏུ་ཀོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཝཱ་ཏ་མི་གོ་ཏི ཙ ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ‘‘ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧོ ཀཱ་ལ༹་མུ་ཁོ ཀ་པཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ཙ་མྨཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཡེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཙ་མྨཾ ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི, སོ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་གྒ་ལི་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཧཱ་རོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀི་ཉྩི ཙ་མྨཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སི་དྡྷེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གོ་ཙ་མྨ’’ནྟི ཨི་དཾ པ་ར་ཏོ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པྤ་ས་ངྒ་བྷ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཙ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.