༣. ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༤. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡམྤི ‘‘ས་ངྐཱ་ས་ཡི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི པཱ་ཋོ, དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ ‘‘ས་ངྐཱ་པ་ཡི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཋ་ནྟི ཀི་ར. ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི ཙི་ནྟཱ་ཡཾ ‘‘ཀིཾ ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུ’’ནྟི ཡཾ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ‘‘ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦཾ. ཝ་སྶཱ་ན་མཱ་སཱ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ, པ་ཙྪི་མཾ ཏེ་མཱ་ས་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ ཏེ་མཱ་སཾ. ཏེ་ནཱ་ཡཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ནྟཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཝ་སྶཱ་ནེ་ཙཱ་རི་ཀཱ་པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༥. ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ག་མ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པ་ནེ་ན ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ སོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཝཱ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ན ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་རི་མི་ཀཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པ་ཊི་སྶ་ཝེ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨོ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘སོ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་རི་མི་ཀཱ ཙ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པ་ཊི་སྶ་ཝེ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠༧) ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༧-༨. དུ་ཏི་ཡཾ པ་ན ‘‘སོ ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི, ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་རི་མི་ཀཱ ཙ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པ་ཊི་སྶ་ཝེ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཏོ པ་རཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘སོ ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ནྟོ ས་ནྣི་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་རི་མི་ཀཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པ་ཊི་སྶ་ཝེ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠༧) ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏི་པི ཀཱ་ར་ཎ་དྭ་ཡེ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ ཏཱི་ཎི་པི ཨེ་ཏཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཡོ་ཛི་ཏཱ་ནི ཝི་གྒ་ཧཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏཱི་ཎི པ་རི་ཧཱི་ནཱ་ནཱིཏི ཏཱ་སཾ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ.
པ་ཧི་ཏེ་ཡེ་ཝ་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༩. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟུཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཾ ས་ནྣི་ཝ་ཏྟོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ སཾ་ཧཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཚ་ནྡ་ཝ་སེ་ན་པི ཨཱ་ག་ཏེ ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་ཡ་མུ་ཁཾ ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ‘‘སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ག་ཏནྟི ཨཱ་ག་མ་ནཾ. བྷཱ་ཝེ་ཏྠ ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཡཾ. ས་ངྒྷ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟུནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཝ ས་ངྒྷ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ, ན ཨ་ཉྙེ་སཱུ’’ཏི དྷ་མྨ་སི་རི་ཏྠེ་རོ ཝ་ད་ཏི ཀི་ར. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡམྤི ཏཾ པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཱ་དཱི་སུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སེ་ནཱ་ས་ན་མེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏེ་ན ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི, ཏཾ ‘‘ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. ནི་མ་ནྟི་ཏོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ དི་ཝ་སེ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་མ, ས་བྦེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟཱུ’’ཏི ཀ་ཏཱ་ཡ་པི ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ན་ཝ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏུཾ ཀཱ་ཝཱི་ར་པ་ཊྚ་ནེ ཝི་ཡ ས་བྦེ་སཾ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨ་ནུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ནི་ཡ་མ་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་ཛྫི་ཏྭཱ ཋ་པ་ན་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཝཱ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱ ‘ས་མ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཙྪ་ནྟཱུ’ཏི, གྷོ་ས་ནཾ ཝཱ ཀ་ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི, ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏ་ཐཱ ‘ཨ་ནུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’ཏི ས་ཀིཾ ནི་མ་ནྟི་ཏེ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་ཡ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ དཱ་ན་ཏོ ཀཱ་ཝཱི་ར་པ་ཊྚ་ནེ གྷོ་སེ་ཏྭཱ ཀ་ར་ཎཱ་ཀཱ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་རེ’’ཏི ཙ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ན ཝ་ད་ནྟི.
ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༡. ‘‘ས་ཙེ དཱུ་རཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘ཡ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ས་ཏི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་མ་ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དཱི་པི་ཏ་ནྟི ཨ་པ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ པ་ན ན ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨི་དཾ ཏ་ཏྲུ་པྤཱ་དཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ན ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. གཱ་ཝུཾ ཝཱཏི བ་ལི་བ་དྡྷཾ ཝཱ. བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏཱ་ནནྟི ཏེ་ཧི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ཧི་པཱི་ཏི ཨུ་པ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ. ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ ཨ་སྶ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་སྶ. ཝི་ཧཱ་རཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟེ་ཧི ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ པ་དེ་སེ ཨི་མཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ནེ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་མཱ’’ཏི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཝ་ཛཱ་དཱི་སུ་ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༣. ཝ་ཛེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ཏ་སྶ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀི་ར ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་ཏྠ་སྶ ཨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ‘‘ས་ཏྠེ པ་ན ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་ས’ནྟི ཝཱ ‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’ཏི ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་ལ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ཏཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི་ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ན་མྤི པུ་བྦཱ་པ་རཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ་ཛཱ་ན་ན་ཏོ. ས་ཏྠོ དུ་ཝི་དྷོ ཋི་ཏོ, ས་ཉྩཱ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཋི་ཏེ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་ཉྷི ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྠེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ས་ཉྩཱ་རི་མྷི པ་ན ས་ཏྠེ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཏི སི་ཝི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ས་ཀ་ཊ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝ་ཛེ་པི. ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཏྠི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟི.
པ་ཝཱ་རེ་ཏུ་ཉྩ ལ་བྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ་ན ཝ་ཛོ, ཏེ་ན ག་ནྟུ’’ནྟི ཨི་དཾ ཀིཾ ཝ་སྶ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཱ་པ་ཏྟི་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠ་ནྟི? ཀི་ཉྩེ་ཏྠ ཡ་དི ཝ་སྶ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ, ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀེ་ན ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཨི་དཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཐ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཱ་པ་ཏྟི་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི སི་དྡྷཾ ན སོ པ་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི, ཀཱ པ་ནེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟི? ཡ་ཏོ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཏི་ཝི་དྷོ པ་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི, ནེ་ཏ་རོ. ཝཱ་ལེ༹་ཧི ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷཱ་དི་ཀོ ཧི ཨུ་པ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ ལ་བྷ་ཏི. པ་རི་ཙྩཱ་གཱ ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟི. ཡེ་ན གཱ་མོ, ཏ་ཏྠ ག་ཏོ་པི པ་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ. ཡོ ཧི པུ་བྦེ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ན ཨུ་པ་ག་ཏོ, ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ’’ཏི ཨུ་པ་ག་ཏོ, སོ ཙ པ་རི་ཙྩ་ཏྟོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ གཱ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱུ་ཏི ཙེ? ན, ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཛེ ས་ཏྠེ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ ‘‘གཱ་མེ ཨུ་པ་ག་ནྟུ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྨཱ ‘‘ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཏྠི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་ཏྠ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཚེ་དཱ་བྷཱ་ཝཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ཏྠེ པ་ན ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི སི་དྡྷཾ. ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཏྠི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ‘‘ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶེ་ཝ ན་ཏྠི, ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་མ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི ཙ, པ་ཝཱ་རེ་ཏུ་ཉྩ ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཐ ས་ཏྠོ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ་ཡེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཏྠི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མེ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝཱ ཝི་པྤ་ཀི་ར་ཏི ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, ཏཾ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཏཱ་ན་མྤི ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་མ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ད་ར་ཙྪ་ད་ནཾ ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ སེ་ནཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རུ་ཧི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ན པཱ་ལི༹་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ་ཏི ཙེ? ན, ཏ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ནེ་ཝ སི་དྡྷ་ཏྟཱ, ཨི་མ་སྶ ཨི་དྷ པུ་ན་པི པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ན་ཏོ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀེ་ན ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན སི་དྡྷེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཝི་ཡ སི་ཡཱ་ཏི ཙེ? ན, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་སེ་ནཱ་ས་ན་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་མ་ཏི་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སོ ཧི ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ སེ་ནཱ་ས་ན་ནྟི སི་དྡྷཾ. ཙ་ཏུ་སཱ་ལ་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཝ་ས་ནྟོ་པི ‘‘ཙ་ཏུ་སཱ་ལཱ་ཡ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ པ་རེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་བ་དྡྷ་ཝཱ་ས་ཏྠཾ ཨ་པཱ་པི་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ དྭི་ནྣཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏཱ ཙ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ་པི ནི་བྦ་ཀོ་སེ་པི ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཙ, ཨ་པཱ་པི་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀེ་ནཱ་པི ག་བྦྷེ ཝ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཙ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་དྭཱ་ར་བ་ནྡྷ་མེ་ཝ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཀ་ཐཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ནི་དཱ་ན་ཏོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀ་ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ནཱ་པ་ཏྟི ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀཱ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི, སཱི་ཏེ་ན་པི ཨུ་ཎྷེ་ན་པི ཀི་ལ་མ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ སཱི་ཏཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་མེ་ཝ ཨི་དྷ སེ་ནཱ་ས་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་བྦ་ནྟི སི་དྡྷཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ སི་དྡྷཾ པུ་བྦ་པ་ཀྑ་ནི་ད་སྶ་ན་ནྟི ཙེ? ན, པུ་བྦེ ཨ་པ་ར་ཏྠ་པ་ཝ་ཏྟི་སཱུ་ཙ་ན་ཏོ. དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི (དཱི. ནི. ༡.༢༢༨; མ. ནི. ༡.༢༧༡) ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་ས་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ནི་དཱ་ནེ་ན བ་ཧི་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སོ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ, ན ཙ་ཏུ་སཱ་ལཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སོ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ནི་དཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ཙེ? ན, ནི་ཡ་མ་ཏོ. ཀི་ཉྩི ཧི སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་དཱ་ནཱ་པེ་ཀྑཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི སཱ་དྷི་ཏ་མེ་ཏཾ. ཨི་དཾ སཱ་པེ་ཀྑཾ, ཨི་དཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ནྟི ཀ་ཐཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ན ཧི ཨེ་ཏྠ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝི་ཡ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རོ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ཨི་དྷཱ་པི དེ་ས་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་མྤི ནི་བྦ་ཀོ་ས་མྤི ཨུ་པ་དྷཱ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཧི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི བ་ཧི ཝཱ ཨ་ནྟོ ཝཱ ས་བྦཾ ཨོ་ཝ་སྶ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་དྷ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ. ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཨ་ནི་བྦ་ཀོ་ས་མེ་ཝ ཨི་དྷ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ནྟི སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ན ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦནྟི ན ཨཱ་ལ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ, ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ. ཚ་ཝ་ས་རཱི་རཾ ད་ཧི་ཏྭཱ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡ, ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ཊི་ཀཱ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཊ་ངྐི་ཏ་མ་ཉྩོཏི ཀ་སི་ཀུ་ཊི་ཀཱ་པཱ་སཱ་ཎ་གྷ་ར’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ. ‘‘ཨ་ཀ་ཝཱ་ཊ་བ་དྡྷ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་པི་ཏེ ས་བྷཱ་ག་ཊྛཱ་ནེ ས་ཀ་ཝཱ་ཊ་བ་དྡྷེ ཝ་ས་ཏི ཙེ, ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཡོ་གོ་པི ཨ་ཏྠི, ‘‘ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀེ་ན ཝ་སྶཾ ན ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི པཱ་ལི༹ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཙ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ཀ་ཏི་ཀཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༥. མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ནཾ ཨཱུ་ན་པ་ནྣ་ར་ས་ཝ་སྶེ་ན སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་རེ ན ཝ་ཏྠ་བྦཱ, ན པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏ་བྦཾ, ན ཙོ་ལ༹་བྷི་ཀྑཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ན ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ས་ནྟ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནེ་ཝ ཨཱ་ལ་པེ་ཡྻཱ་མ ན ས་ལླ་པེ་ཡྻཱ་མ, ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟེ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་སྶ ཝཱ་སོ་ཏི.
༢༠༦. མུ་སཱ་ཝཱ་དོཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་དོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཀེ་ཙི ‘‘ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཙ, ‘‘ར་ཉྙོ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ་ཏི ག་ཧ་ཊྛཱ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཙ ཝ་ད་ནྟི.
༢༠༧. ‘‘པུ་རི་མི་ཀཱ ཙ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ‘དུ་ཏི་ཡེ ཝ་སཱ་མཱི’ཏི ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་ཋ་མ་སེ་ནཱ་ས་ན་གྒཱ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པུ་ན ‘པ་ཋ་མེ ཨེ་ཝ ཝ་སཱ་མཱི’ཏི ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ དུ་ཏི་ཡོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡཱ་ཝཱ་སེ ཝི་དྷཱ་ནཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. པོ་རཱ་ཎ་ག་ཎྛི་པ་དེ པ་ན ‘‘པ་ཋ་མཾ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧཾ ཝ་ས་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཋ་མ་གྒཱ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏཱི་ཏི པུ་རི་མི་ཀཱ ཙ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. པ་ཙྪི་མ་གྒཱ་ཧོ ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ཨི་ད་ཉྷི དི་ཝ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ པ་ཙྪི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝ་ས་ཏི, པུ་རི་མི་ཀཱ ཙ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨི་དཾ སེ་ནཱ་ས་ན་གྒཱ་ཧཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པྤཱ ཨི་དྷ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཡ་ཏྠཱ་ཡཾ པ་ཊི་སྶུ་ཏོ, ཏ་ཏྠ པུ་རི་མི་ཀཱ ཙ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པ་ཊི་སྶ་ཝེ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཀ་ཏྠ པ་ན པུ་རི་མི་ཀཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི? ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ དྭཱི་སུ ཨཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཡ་ཏྠ ཏ་ད་ཧེ་ཝ པ་ཙྪི་མ་གྒཱ་ཧོ, ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ ན ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ, སོ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མྷི ‘‘ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་མ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ.
པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ‘‘དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་དཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་དི་མྷི ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ་རེ་སུ ནི་ར་པེ་ཀྑ་པ་ཀྐ་མ་ན་སྶཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ནི་ར་པེ་ཀྑ་ག་མ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མཱ དྭེ ཝཱ་རཱ ཝ་སྶཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏོ ན ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ་ཏི སི་དྡྷཾ. པ་ཙྪི་མཱ དྭེ ཝཱ་རཱ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ནི་ར་པེ་ཀྑ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟ་སྶ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་ནཱ ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷཾ. པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ན ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཏཾ་དི་ཝ་ས་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ན ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ན ‘‘ན པུ་ན ཨི་དྷཱ་ག་ཙྪཱ་མཱི’ཏི ནི་ར་པེ་ཀྑོ་པི ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ་ཝ ག་ནྟུཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’ཏི ན ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི. ‘‘སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ཀི་ར ཙཱུ་ལ༹་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟི, པ་ཡོ་ག་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏ་ཏྠ ཚ ཨ་རུ་ཎཱ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀོ བ་ཧི, ཏ་སྨཱ སོ ཏེ་མཱ་སཾ ཝུ་ཏྠོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་རེ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨེ་ཝཾ ན ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་པེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སྶ་གྒེ་ན པ་ཏྟ་ག་བྦྷཾ ཨུ་པེ་ཏཱི་ཏི པོ་རཱ་ཎཱ. ཨ་ས་ཏི་ཡཱ པ་ན ཝ་སྶཾ ན ཨུ་པེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་ས’’ནྟི ཨ་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་ནཱ ཏི་རོ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི ག་ཙྪ་ཏོ་པི ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ.
༢༠༨. པ་ཊི་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡཱཏི ཨ་ནྟ་རཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ནཱ, ཚི་ནྣ་ཝ་སྶེ་ན ཝཱ པ་ཊི་སྶུ་ཏོ, ཨ་ཉྙེ་ན པ་ན པུ་རི་མཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་སྶ་ཝོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ. ར་ཏྟི་ཙྪེ་དེ ས་བྦ་ཏྠ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ་ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཏཾ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ པ་པ་ཉྩེ་ནྟི. ཀིཾ ཏེ་ན.
ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.