༤. ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༩༤. ཝི་པ་སྶ་ན་ཏོ ནི་སྶ་ཀྐནྟི ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ནི་སྶ་ཀྐཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ས་མ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཱི་ཎི ནི་སྶ་ཀྐཱ་ནི ཨེ་ཝ་མི་དྷ པ་ཉྩ ནི་སྶ་ཀྐཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ནི ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་ཨཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནཱ་མ ཏེ་ན་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ པ་ཏྟུཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. པ་ཉྩ་པི ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ བྷེ་དཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ‘‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཋ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.

ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཡ་སྶ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, སོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. མཱ་ནུ་ས་ཀཾ བྷ་ཝནྟི ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟཾ, དེ་ཝ་བྷ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མཱ་ནེ་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཏྟ་ཀ་ཉྷི པ་མཱ་ཎཾ ག་ཏོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ནཱ་མཾ ག་ཧི་ཏཾ.

དྭེ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེཏི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨེ་ཝ དྭེ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ. ས་མྦོ་དྷི་ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨོ པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ ནི་སྶ་ཡོ ག་ཏི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཀུ་ལ་ཏོ ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ནཱི་ཙ་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་བྷོ་གེ་སུ ཀུ་ལེ་སུ ཨེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཝ་ལོ་པི ཧི ཀུ་ལ-ས་དྡོ མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཱིཏི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཏི ཨ་ཡ་མྤི མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཝེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ. ཛཱ་ཏ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་སྶ ནཱ་མ་མེ་ཏཾ, ཡ་དི་དཾ ནི་ཡ་ཏོ་ཏི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་དི་ཀོ་ཏི ཙ ས་མ་ཉྙཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.

ཡ་དི པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ནི་ཡ་མ་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཙ ནི་ཡ་ཏོ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དི ཏ་སྶ་པི པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ སི་ཡཱ, ཏཱ་ཝ ནི་ཡ་མ་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ ནི་ཡ་མི་ཏོ, ཡཱ་ཝ་ཉྩ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ ཏ་སྶ པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ ནཱ་མ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་པ་ནྣཱ, ཨི་ཙྩ་སྶ ཨ་ཧེ་ཏུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ནི་པྥ་ཏྟི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཀི་ཉྩ ཧེ་ཏུ ཙེ? ནི་ཡ་མ་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཙ ནི་ཡ་ཏོ་ཏི པ་ཋ་མ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཀི་ཙྩཱ་ནི ནི་པྥ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་ཏཱ་དི་ནི་ཡ་མེ ས་ཏི ས་ཏྟ་མ་བྷ་ཝཱ་དི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ཏི ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ཨ་ཀི་ཙྩཱ སི་ཡུཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཋ་མ་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཀ་ཏོ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.

ཡ་དི ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་དི་ཏཾ ནི་ཡ་མེ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ན་ཏྠཱི་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཨ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ཏཱ ནི་པྤ་ཡོ་ཛ་ན་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨ་ཐ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཏ་སྶ ཀི་ཙྩཾ, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་དི་ནི་ཡ་མ་ཏཱ་ཡ. བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་རི་མ་གྒཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་ཏྟ་བྷ་ཝཱ་དི་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཏེ་ན ཝི་ནཱ་ནེ་ན ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙ ཏེ་ན ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་ཋ་མ་མ་གྒེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་ཝ ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནནྟི ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི ཡུ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ས་ཙེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ཏ་ཏྲེ་ཀ་ཙྩེ པཱ་ཀ་ཊེ པ་ཉྙཱ་ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་དྷ་ཊྛ་ཀ་ཝོ་ཀི་ཎྞ་སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶཱཏི ཡོ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཋི་ཏོ མ་ནུ་སྶ་དེ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཝོ་ཀི་ཎྞ་བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀོ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཙ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན. ནཱ་མཾ ཀ་ཐི་ཏནྟི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ་ཏི ནཱ་མཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཏ་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦཾ.

སོ་དྷེ་སྶཱ་མཱིཏི ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཀེ་ན་ཙི ཏེ་པི་ཊ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡ་མེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན སོ་དྷེ་ཡྻཱ་མཱི་ཏི པ་ར་ཏཱི་རཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ ག་ཏོ. ཡོ བྷི་ཀྑུ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་མུ་ཁེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛེ་ན་པི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏཱི་ཧི ཨེ་ཝ ཝི་མོ་ཀྑེ་ཧི མ་གྒཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་བྷེ་དེ་ན ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ སུ་ཉྙ་ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཡོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཏི ཚ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཝ ས་དྡྷཱ་དྷུ་ར་པ་ཉྙཱ་དྷུ་ར་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ. ཏ་ཐཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ཨེ་ཀོ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི་ཏི པ་ཉྩ, ཏེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་བྷེ་དེ་ན ད་སཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཧཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས, ཨ་ཀ་ནི་ཊྛེ པ་ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ས་མྨ་ས་ན་ཙཱ་ར་སྶ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ.