༢. པ་ཋ་མ་སཾ་ཁི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨༢. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཏི་ཀྑཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཕ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏོ་ཏི…པེ… ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ན་ནུ ཙེ་ཏྠ མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ག་ཧི་ཏོ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, ཏཾ པ་ན ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ཏི ཏི་ཀྑཱ་དི་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏོ ཧི ཨ་ཡཾ མུ་དུ, ཨི་ཏོ ཏཾ ཏི་ཀྑ་ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི ཨ་པེ་ཀྑཱ་སི་དྡྷ་ཏྟཱ ཏི་ཀྑ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པཱ་རཱ་པཱ་རཾ ཝི་ཡ. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཏ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་མ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་མ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ས་མྤ་ནྣཱ་ནི. ཨི་ཏ་རཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་མ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཝཱ པ་རི་ཡ་ཏྟཱ་ནི, ས་མ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རཱ་ནི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི་མ་གྒ་སྶཱ’’ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ? ཏ་ཏོ་ཏི ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ, ‘‘ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་པ་ཋ་མ་མ་གྒོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཝཱ སི་ཡཱ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཝཱ་ཏི བྱ་བྷི་ཙ་ར་ཏི? ནཱ་ཡཾ དོ་སོ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ཀ་དེ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ལ་དྡྷ་བྦ་པ་ཋ་མ་མ་གྒཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ག་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཡོ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ཨ་ཀོ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣོ་ཝ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རཱ་ནི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནཱ་མཱ’’ཏི. ཡོ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. སོ ཙེ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི་གོ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རཱ་ནཱི་ཏི ‘‘ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རཱ་ནི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི་མ་གྒ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ མུ་དུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི. དྷ་མྨེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ མ་གྒ་སོ་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི, པ་ཉྙུ་ཏྟ་རོ ཨ་རི་ཡོ. ས་དྡྷཱ་ཡ མ་གྒ་སོ་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི, ས་དྡྷུ་ཏྟ་རོ ཨ་རི་ཡོ.
ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི ཕ་ལ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་མ་ཏྟཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཏྟཾ ཛཱ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ དྭེ་པི ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཀ་ཐཾ ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ག་མ་ནེ་ན་པི མ་གྒེ་ན་པཱི’’ཏི. ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི་པུ་གྒ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ནྟོཏི ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཎྷ་ནྟོ.
མ་གྒོ ཏི་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཏི་ཀྑ་ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སཱུ་རཾ ཉཱ་ཎཾ ཝ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ས་ངྑཱ་རེ་ནཱཏི ས་ར་སེ་ནེ་ཝ. ཨ་པྤ་ཡོ་གེ་ནཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི་པུ་གྒ་ལོ ཧི ཨཱ་ག་མ་ན་མྷི ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ ཨ་པྤ་དུ་ཀྑེ་ན ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟོ་ཝ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི་པུ་གྒ་ལོ པ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་ས་ཙྪེ་ད་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ད་ནྡྷཾ ཏི་ཁི་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སི ཁི་པྤཾ ཝ་ཧ་ཏི, ས་དྡོ ན སུ་ཡྻ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་ས་ཙྪེ་ད་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ད་ནྡྷཾ ན ཏི་ཁི་ཎཾ ཨ་སཱུ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ནཱ་ཏི་ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ན མ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སི སཱི་གྷཾ ན ཝ་ཧ་ཏི, ས་དྡོ སུ་ཡྻ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡེ ནཱ་ན་ཏྟཾ ན་ཏྠི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ ཁཱི་ཡ་ནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡཱ་ཡ ཡོ་ག་ཏྟཱ.