༤. ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤. ཝ་ལ༹་ཝཱ་བྷི-ས་དྡོ ཝ་ལ༹་ཝཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝ་ལ༹་ཝཱ་ཧི ཡུ་ཏྟ་ར་ཐེ་ནཱ’’ཏི. ཡོ་དྷ་ར་ཐོཏི ཡོ་དྷེ་ཧི ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏ་བྦ་ར་ཐོ. ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ར་ཐོ མ་ངྒ་ལ་དི་ཝ་སེ་སུ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟེ་ཧི ཨཱ་རོ་ཧི་ཏ་བྦ་ར་ཐོ. གྷ་ན་དུ་ཀུ་ལེ་ན པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོཏི ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚ་ཝ་ཎྞེ་ན སེ་ཏ་དུ་ཀུ་ལེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏོ. པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠོ ཧི ཨི་དྷ པ་རི་ཝཱ་ར་ས་དྡོ. ར་ཛ་ཏ་པ་ནཱ་ལི༹་སུ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ སེ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ.
ཚ་ནྣཾ ཚ་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནནྟི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ ཋི་ཏེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཙཱ་རི་ཏྟཾ. ན་ག་ར་ཏོ ན པ་ཀྐ་ནྟཱཏི ན་ག་ར་ཏོ བ་ཧི ན ག་ཏཱ. མ་ངྒ་ལ་ཝ་ཙ་ནེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ མ་ངྒ་ལི་ཀཱ, སུ་ཝ་ཏྠི་ཝ་ཙ་ནེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ སོ་ཝ་ཏྠི་ཀཱ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཐུ་ཏི་མཱ་ག་དྷ་ཝ་ནྡི་ཀཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སུ་ཀ་པ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནི ཝ་ཎྞ་ཏོ.
ཝ་ཎྞ་གཱི་ཏནྟི ཐུ་ཏི་གཱི་ཏཾ. བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏཾ སེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ནཾ, བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ སེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཡཱ་ན་ནྟི ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཡཱ་ནཾ. ཝི་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་སེ་སེ་ན ཛི་ན་ན་ཏོ. རཱ་གཾ ཝི་ན་ཡ་མཱ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏཱིཏི ས་བྦ་མྤི རཱ་གཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝི་ནེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི. ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་པ་ནེ་ནེ་ཝ ཧི ས་ཡ་མྤི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི ནི་པྥ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
དྷུ་རནྟི བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཡུ་གེ ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨཱི་སཱཏི ཡུ་ག་ས་ནྡྷཱ་རི་ཀཱ དཱ་རུ་ཡུ་ག་ལཱ༹. ཡ་ཐཱ ཝཱ བཱ་ཧི་རཾ ཡུ་གཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཋི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི, ཨེ་ཝཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་བ་ལེ་ན ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཡུ་གེ ཐི་རཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཏེ་ཧེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ར་ཐ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ཧི་རིགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ ཏཾ་ས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ ཨོ་ཏྟ་པྤ་མྤི ག་ཧི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷི’’ནྟི་ཨཱ་དི. ནཱ་ལི༹་ཡཱ མི་ན་མཱ་ནོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ མི་ནཱ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ. ཀ་ཏ་རཾ པ་ན ཏཾ མ་ནོ, ཀ་ཐ་ཉྩ་སྶ ཡོ་ཏྟ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏེ་ན ཡོ་ཏྟཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྙཱ་ས ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ པ་ན ‘‘ཕ་སྶོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧེ (དྷ. ས. ༡) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟནྟི མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཊྛཱིཏི ཏེ ཨེ་ཝ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱ་ཛཱི་ཝེ་ཧི ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཙ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཊྛི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ. ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་བ་དྡྷེ. ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧེཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧེ ཀ་རོ་ཏི. པུ་བྦ་ངྒ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་ཀྑཾ སཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ར་ཀྑ་སཱ་ར་ཐཱི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཐ་སྶ…པེ… སཱ་ར་ཐཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡོ་གྒི་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དྷུ་རཾ ཝཱ་ཧེ་ཏི ཡོ་གྒེ. ཡོ་ཛེ་ཏི ཡོ་གྒེ ས་མ་ག་ཏི་ཡ་ཉྩ. ཨ་ཀྑཾ ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ཏི སུ་ཁ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ. ར་ཐཾ པེ་སེ་ཏི ཡོ་གྒ་ཙོ་ད་ནེ་ན. ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནེ ཀ་རོ་ཏི ག་མ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ཊི་པཱ་ད་ནེ་ན ས་ནྣི་ཡོ་ཛེ་ཏི. ཨཱ་ར་ཀྑ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི ཨཱ་ར་ཀྑཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཨ་ས་མྨོ་ས་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ག་ཏི་ཡོཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཡོ, ནི་པྥ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ. ས་མ་ནྭེ་ས་ཏཱིཏི ག་ཝེ་ས་ཏི.
ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཊི་མུ་ཁཾ ས་མྤཱ་པ་ནེ ར་ཐོ ཝི་ཡཱ་ཏི ར་ཐོ. པ་རི་ཀ་རོ་ཏི ཝི་བྷཱུ་ས་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཀྑཱ་རོ, ཝི་བྷཱུ་ས་ནཾ, སཱི་ལ་ཉྩ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རོ’’ཏི, སཱི་ལ་བྷཱུ་ས་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནནྟི ལོ་ཀི་ཡཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ. ཝི་དྷི་ནཱ ཨཱི་རེ་ཏ་བྦ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཝཱི་རི་ཡཾ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ. ས་མཾ ས་མྨཱ ཙ དྷི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི, དྷུ་ར་ཉྩ ཏཾ ས་མཱ་དྷི ཙཱ་ཏི དྷུ་ར་ས་མཱ་དྷི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ དྷུ་ར་ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་དྷུ་ར་ས་མཱ་དྷི, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་དྷུ་ར་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ དྷུ་ར་ས་མཱ་དྷི་ས་དྡཱ་ནཾ བྷི་ནྣཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཡོ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེཏི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཱ་ཡ. ཨ་ནི་ཙྪཱཏི ཨི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ལོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ’’ཏི. པ་རི་ཝཱ་ར་ཎནྟི པ་རི་ཝཱ་རོ, པ་རི་ཙྪ་དོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
མེ་ཏྟཱཏི མེ་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཏ་ཐཱ ཀ་རུ་ཎཱ. པུ་བྦ་བྷཱ་གོཏི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨུ་པ་ཙཱ་རོ. དྭེ་པི ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀཱ ཝི་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ར་ཐེཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ ར་ཐེ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ར་ཐོ ཙ མ་གྒ་ར་ཐོ ཙཱ་ཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ར་ཐོ, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སེ་ས་ན་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ར་ཐེ ཋི་ཏོ’’ཏི. ས་ནྣ་དྡྷ་ཙ་མྨོཏི ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ པ་ཊི་མུ་ཀྐ་ཙ་མྨཾ. ན ནཾ ཏེ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ ན ནཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. དྷ་མྨ་བྷེ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ན བྷ་ཉྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ར་ཐ་སྶ ས་མྨཱ ཡོ་ཛི་ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ བྷ་ངྒོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་ས་ཀཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རནྟི ཨུ་ཏྟ་ར་ར་ཧི་ཏཾ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ སེ་ཊྛ་ཡཱ་ནཾ, ན་སྶ ཀེ་ན་ཙི ས་དི་ས་ནྟི ཨ་ས་དི་སཾ. དྷི་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ དྷཱི་རཱ པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སཱ ལོ་ཀ་མྷཱ ནི་ཡྻ་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟི. ‘‘ཛ་ཡཾ ཛ་ཡ’’ནྟི གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛི་ན་ནྟཱ ཛི་ན་ནྟཱ’’ཏི.
ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.