༤. པ་ཋ་མ་དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༡. ཝི་ལཱ་ས་མཱ་ནོ ཝི་ཡ སཱ་ག་རཾ པ་ཏྭཱ. ཨ་ནྟོ་སཱ་ཁོཏི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་ར་སྶ ཨ་ནྟོ ཨོ་ན་ཏ་སཱ་ཁོ. ཏེ་མེ་ཏཱིཏི ཏི་ནྟོ ཧོ་ཏི. ཏི་རི་ཡཾ པ་ཏི་ཏོ ད་ཎྜ་སེ་ཏུ ཝི་ཡ ཋི་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཛཱ་ཏོ, ཏ་ཐཱ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ངྒཱ་སོ་ཏཾ ཨོ་ཏ་ར་ཎཱ་དི ན་ཏྠི.
ཨ་ཡཾ ཧཱིཏི ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལོ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧཱཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ. ‘‘ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ གི་ཧི་བ་ནྡྷ་ནཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཛ་མཱ་ན་ཀེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཛ་ནྟེ. ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཡུ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ པ་ཡོ་གོ, ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱ་དི. ཏ་ཏོ པ་ཡོ་ག་ཏོ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཡཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀཱ་ཡ་སཱ་མ་གྒིཾ དེ་ཏི བྷི་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ.
མུ་ཎྜ་གྷ་ཊནྟི བྷི་ནྣོ་ཊྛཾ གྷ་ཊཾ. ཁ་ནྡྷེཏི ཨཾ་སེ. ས་ངྒྷ་བྷོ་གནྟི ས་ངྒྷ་ས་ནྟ་ཀཾ བྷོ་ག་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟཱིཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི. ཡཱ་གུ་མ་ཏྟ་ཀེ ཡཱ་གུནྟི ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ ཡཱ་གུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཀི་ལེ་སཱ་ནུ་ར་ཉྫི་ཏོ་ཝཱཏི ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝ. ཨ་ཀྑཱི་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀྑི་ཀེ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཀྑཱི་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རི་སྶ་ཏི. ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ.
དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོཏི སཱ་ས་ནི་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨུ་མྨུ་ཛྫི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དཱི་པེ་ནྟོ ཨ་རི་ཊྛ་ས་དི་སོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏ་སྶ ཀུ་ཏོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ. ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བ་ཧུ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ‘‘ཡོ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཝེ་ཡྻ ས་ཏྟ་ཝ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (དཱི. ནི. ༢.༤༠༤; མ. ནི. ༡.༡༣༧). ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི སི་ཡཱ. ཏེ ཙ ས་ཏྟཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟི སཾ་ས་ར་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀ་མྨ་ཕ་ལཱ་ནཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ན སི་ཡཱ་ཏི. ཨི་ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཨེ་ཝཾ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་དཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཝ་ད་ནྟོ.
ཏེ་མ་ན་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ…པེ… དུ་ལླ་བྷ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཨ་ཏེ་མ་ན་ཏོ. ཀ་ཏ་ཝི་ན་ཡོ སི་ཀྑི་ཏ་ཝི་ན་ཡོ ཡ་ཐཱ ‘‘ཀ་ཏ་ཝི་ཛྫོ’’ཏི. དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཐཱཏི ཨི་དཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཡུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཙཱ་རེ་ཐཱ་ཏི ནི་ཡྻཱ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྭཱ. དི་ཝཱ་ཀ་ཐི་ཀོ ས་ར་བྷཱ་ཎ་ཀོ སཱ་ཡ་ནྷེ ཀ་ཐེ་ཏི, པུ་རི་མ་ཡཱ་མཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ར་ཏྟི་ཀ་ཐི་ཀོ བྷཱ་ཎ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ.
ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཱ་བྷི་རཱ་མེཏི ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ མ་ནོ་ར་མེ. ཨ་སྶ བྷཱ་ར་ཧཱ་ར་བྷི་ཀྑཱུཏི ཨ་སྶ ཀི་ཙྩ་ཝཱ་ཧ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ད་ཡོ. སུ་ཁ་ནི་སི་ནྣ་ཀ་ཐནྟི པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་པུ་བྦ་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ.
ཋི་ཏ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཋི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཋི་ཏཾ, ན་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་མཱུ་ལཱ་དཱི་ནི ཋི་ཏ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཋི་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. མུ་དུ་ཏཱ་ཡཱཏི མུ་དུ་ཧ་ད་ཡ་ཏཱ་ཡ སཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ.
པ་ཊི་པ་དནྟི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ. དཱི་པེ་ཏྭཱ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྲུ་པྤཱ་དོཏི ཏ་ཏྲ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཨཱ་ཡུ་པྤཱ་དོ. ཁེ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཏེ་ལ…པེ… ཧ་ཏྠཱཏི ཏེ་ལ་གྷ་ཊ-མ་དྷུ་གྷ་ཊ་ཕཱ་ཎི་ཏ་གྷ་ཊཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ. ཨ་པ་ཀྐ་མིཾ་སུ དུ་བྦི་ཙཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ. པཱུ་རེ་སཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ལ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཀི་ར ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
ཨུ་པ་ག་མ་ནཱ་ནུ་པ་ག་མ་ནཱ་དཱི་ནི ཨོ་རི་མ་སྶ པཱ་རི་མ་སྶ ཙ ཨུ་པ་ག་མ་ནཱ་ནུ་པ་ག་མ་ནཱ་ནི ཙེ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷེ སཾ་སཱི་ད་ནཱ་ནི ཙ. པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུནྟི ཛཱ་ནི་ཏུཾ. ཨེ་ཏནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཀྑུ་ས་བྷཱ་ཝཾ. དོ་མ་ན་སྶནྟི ཏ་སྶེ་ཝ མ་ནྡ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཾ དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ་པི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ. ཏི་ཎྞཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནནྟི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་དི་ཨ་ནྟ་ཝ་ནྟ་ཏོ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏོ ནི་ཙྩ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན.
ཝཱ་མ་ཏོཏི མི་ཙྪཱ. ད་ཀྑི་ཎ་ཏོཏི ས་མྨཱ. ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཨོ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ནེ་སཾ པ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པཱ་རི་མཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་པཱ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷེ སཾ་ས་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ ན་ནྡཱི་རཱ་གོ་ཝ ‘‘མ་ཛ྄ཛྷེ སཾ་སཱ་དོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
ཨུ་ནྣ་ཏོཏི ‘‘སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་ནྣ་ཏིཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ནེ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་ཧ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཀཱ་ར་ཏཱ་ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. པཱ་སཱ་ཎོ ནུ ཁོ ཨེ་ས ཁཱ་ཎུ་ཀོཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སོ ཝུ་ཏྟོ.
ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཝེ་ག་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སཱུཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ཝ་ཊྚེ པ་ཏི་ཏ་པུ་གྒ་ལོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་པི གུ་ཎ་ས་རཱི་ར་བྷེ་ད་ནེ་ན དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ ཨཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཏཱ་དི་སེ་སུ ཛཱ་ཡ་ཏི.
སཱི་ལ་སྶ དུ་ཊྛཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྠོ ཨི་དྷ དུ-ས་དྡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་སྶཱི་ལོ’’ཏི. ‘‘པཱ་པཾ པཱ་པེ་ན སུ་ཀ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨུ་དཱ. ༤༨) ཝི་ཡ པཱ་པ-ས་དྡོ ནི་ཧཱི་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ལཱ་མ་ཀ་དྷ་མྨོ’’ཏི. ན སུ་ཙཱིཏི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ན སུ་ཙི. ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ས་ངྐཱ་ཡ པ་རེ་སཾ ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཀི་རི་ཡཾ ས་ར་ཏི ཨཱ་ས་ངྐ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི པ་ཝི་ས་ཏཱིཏི ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཝི་ས་ཏི. གུ་ཎཱ་ནཾ པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི གུ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ནཾ སཱི་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ. ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཛཱ་ཏོཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཀ་ཙ་ཝ་རོ, ཀ་ཙ་ཝ་ར་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ.
ཨ་ཎ་ཎཱ པ་བྦ་ཛྫཱཏི ཨ་ཎ་ཎ་སྶེ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཱ. ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ག་མ་ནཱ་ནུ་པ་ག་མ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཛོ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
པ་ཋ་མ་དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.