༩. ཐེ་ར་ཝ་གྒོ
༡. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༣. པ་ཊི་ཙྩཱཏི ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. ‘‘ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧོ, ‘‘སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི མཱ་ན་གྒཱ་ཧོ ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏ་ཎྷཱ་པི ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་སྨཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཾ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་པ་པ་ཉྩ་ཏྟ་ཡཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ད་ཧ་ར་ས་དྡོ བཱ་ལ་དཱ་ར་ཀེ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏོ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘ཡུ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡུ་ཝཱ་པི ཨེ་ཀོ ཨ་མ་ཎྜ་ན་སཱི་ལོ་ཏི ཏ་ཏོ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘མ་ཎྜ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏནྟི ཨཱ་དཱ་ས་མ་ཎྜ་ལཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ. པ་ར་མྨུ་ཁཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻཱཏི ཡ་དི པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ, མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟ་མྤི པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི་པི པ་ར་སྶ ས་དི་ས་སྶ མུ་ཁཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ་པི ཀཱ་ཙི ཨ་ས་དི་ས་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་དི་སཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི. ནི་བྷཱ་ས་རཱུ་པནྟི པ་ཊི་བྷཱ་ས་རཱུ་པཾ. ནི་བྷཱ་ས་རཱུ་པཾ ཏཱ་ཝ ཀཾ་སཱ་དི་མ་ཡེ པ་བྷ་སྶ་རེ མ་ཎྜ་ལེ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏུ, ཨུ་ད་ཀེ པ་ན ཀ་ཐ་ནྟི ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཏ་ཏྠཱ་པི ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷ་པ་བྷ་སྶ་ར་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ, མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ‘‘ཨ་སྨཱི’’ཏི ག་ཧ་ཎཾ, མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ དི་སྶ་མཱ་ན་རཱུ་པཱ་དི ཝི་ཡ ‘‘ཨ་སྨཱི’’ཏི ས་ཏི ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི ‘‘པ་རོ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ གཱ་ཧ་ཝི་སེ་སཱ. ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏོཏི ཨ་བྷི་ས་མི་ཏོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ.
ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཏི་སྶ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༤. མ་དྷུ་ར་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ཡེ ཝི་བྷཱ་ར་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་དྷུ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏོ ཝི་ཡཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་ག་རུ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ག་རུ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ལ་ཧུ་ཏཱ ཨ་ནོ་ཀཱ་སཱ་ཝ, ཏ་ཐཱ མུ་དུ་ཏཱ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙོ’’ཏི. ‘‘ཀཱ་ཡེ’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ན པ་ཀྑཱ་ཡ་ནྟཱིཏི པ་ཀཱ་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ན ཁཱ་ཡ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་ཏི་ཊྛ་ནྟི. ན དི་སྶ་ཏཱིཏི ག་ཧ་ཎཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. མ་ཧཱ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱཏི ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཙ ཝི་མ་ཏི. ན ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་རི་པ་ཀྐ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཏྟཱ.
ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནི་ནྣཾ པ་ལླ་ལཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ནི་ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཾ, ཏཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏི་སྶ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཡ་མ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༥. དི་ཊྛི ཨེ་ཝ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ‘‘གཱུ་ཐ་ག་ཏཾ མུ་ཏྟ་ག་ཏ’’ནྟི (མ. ནི. ༢.༡༡༩; ཨ. ནི. ༩.༡༡) ཡ་ཐཱ. དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ.
ཀུ་པི་ཏེཏི དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏ་རོ་གེ་ན ཀུ་པི་ཏེ. པ་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝི་ཡ ཐེ་ར་སྶ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁྭཱ་ཧ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་ཙྪ་ཡེ་ན ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ.
ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཡེ་ན ཡུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ གཱ་ཧཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ་ཝ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་ཝེ་ད་ནཾ. ཐེ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གེ བྷུ་མྨནྟི ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨཱ་ཝུ་སོ ཡ་མ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཐེ་རེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་པུ་ཙྪཱ་ཡ བྷུ་མྨ་ནི་དྡེ་སོ. ས་ཙེ ཏཾ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི ཨི་དནྟི ‘‘ས་ཙེ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏནྟི ཡ་མ་ཀ་ཏྠེ་རཾ. ཨ་ཉྙནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་ད་ཏི.
ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་སྶཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨི་དཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཏ་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་སྶ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧཱིཏི ཨ་ཏྟ་ཏོ པི་ཡ་ཏོ ཨུ་དཱ་སི་ན་ཏོ ཝེ་རི་ཏོ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཨ་ན་ཏྠ་ཡོ་གེ་ཧི.
ཨུ་པེ་ཏཱིཏི ཏ་ཎྷུ་པ་ཡ་དི་ཊྛུ་པ་ཡེ་ཧི ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་ཏྠུཾ པ་པྤོ་ཏི. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱིཏི ད་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་དྷི་ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཀི་ནྟི? ‘‘ཨ་ཏྟཱ མེ’’ཏི. པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ མེ ཨེ་ཏེཏི ཨེ་ཏེ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཉ་ཏྭཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཁ་ནྡྷེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ.
ཡ་མ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༦. ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་ཧཱ་ར་སྶཱཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ. ཨི་མེཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ. ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ ཋ་པ་ནཱི་ཡཾ པ་ཉྷཾ ཋ་པ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཋ་པེ་སི, ཏ་སྨཱ. ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ…པེ… ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན སཱ་ས་ན་ས་མ་ཡཾ ཛཱ་ན་ནྟཱ’’ཏི.
ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཏ་ཏོ པ་གེ་ཝ སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ མཱུ་ལ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨེ་ཝནྟི ‘‘དུ་ཀྑ་ཉྩེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་མི, དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ནི་རོ་དྷ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ. ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་མེ་ཝཱཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ པ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚཾ, ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ.
ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཝ་ཀྐ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༧. ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫཱིཏི ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ མ་ཧ་ནྟོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨ་དྷོ་སཱིཏི ས་བྦ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་པྥ་ནྡི. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ཡཱ་པེ་ཏུནྟི ས་ཡ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ. ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཨོ་ས་ཀྐ་ནྟི, པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ས་ཏྠུ གུ་ཎ་ས་རཱི་རཾ ནཱ་མ ན་ཝ་ཝི་དྷ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་མ་མཱུ་ལ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན་ཝ་ཝི་དྷོ ཧི…པེ… ཀཱ་ཡོ ནཱ་མཱ’’ཏི, ཡ་ཐཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་ཡོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མཱུ་ལ་ཀོ.
ཀཱ་ལ༹་སི་ལཱ་ཡཾ ཀ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ ཀཱ་ལ༹་སི་ལཱ་ཝི་ཧཱ་རོ. མ་གྒ་ཝི་མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཝི་མོ་ཀྑཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ. དེ་ཝ་ཏཱཏི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་དེ་ཝ་ཏཱ. ཨ་ལཱ་མ་ཀཾ ནཱ་མ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཐེ་རོ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཀཾ དྭེ ཉཱ་ཎཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཀཾ དྭེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝ་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཏཱ. མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨེ་ཝ. ཨེ་ཀཾ དྭེཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
དྷཱུ་མཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝོ དྷཱུ་མཱ་ཀཱ་ར་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཏི་མི་རཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝོ.
ཝ་ཀྐ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ཨ་སྶ་ཛི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༨. པ་སྶ་མྦྷི་ཏྭཱཏི ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ. ནོ ཙ སྭཱ་ཧནྟི ནོ ཙ སུ ཨ་ཧཾ. པ་རི་ཧཱ་ཡི ཀུ་པྤ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏནྟི ས་མཱ་དྷི་མ་ཏྟ་སཱ་རཾ, སཱི་ལ་མ་ཏྟེ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཀ་ཐཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ ཧོ་ཏི. དུ་ཀྑཾ པ་ཏྭཱཏི དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ སུ་ཁཾ པ་ཏྠེ་ཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ དུ་ཀྑ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཡ་ད་གྒེ་ནཱཏི ཡེ་ན བྷཱ་གེ་ན. ‘‘དུ་ཀྑཾ པ་ཏྠེ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘སུ་ཁ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. སུ་ཁ་ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟེ སུ་ཁ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ, ཏ་སྨཱ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཨ་ཏྠ་ཏོ དུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་མ.
ཨ་སྶ་ཛི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ཁེ་མ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༩. ཨ་ཏྟ་ནི་ཡནྟི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཛཱ་ཏ’’ནྟི. ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ནོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ, ནོ དི་ཊྛི་མཱ་ནོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ་པི. ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཀི་ར ཁེ་མ་ཀ་ཏྠེ་རོ, ‘‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི’’ཏི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཱཏི ས་ཉྩ་ར་ཎེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་ན་པྤུ་ནཾ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནེ་ནཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནེ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ག་མ་ནེ་ན ཙ ཨཱ་ག་མ་ནེ་ན ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཏཾ དི་ཝ་སཾ དྭི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜཱི’’ཏི. ཉ་ཏྭཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ. ཐེ་རོཏི ཁེ་མ་ཀ་ཏྠེ་རོ.
རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨ་སྨཱི་ཏི ཝ་ད་ཏཱིཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མེ་ཝ ‘‘ཨ་སྨཱི’’ཏི གཱ་ཧ་སྶ ཝ་ཏྠུཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི. ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ནོ.
ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏོཏི ཨ་ཎུ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ཁུ་མོ’’ཏི. ཏ་ཡོ ཁཱ་རཱ ཝི་ཡ ཏི་སྶོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙི་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏོ. སཱི་ལ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི གུ་ཎ་ག་ནྡྷེ་ཧི.
ཀ་ཐེ་ཏུནྟི ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏུཾ. པ་ཀཱ་སེ་ཏུནྟི ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ. ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུནྟི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ. པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུནྟི ཀ་ཐཱ་པེ་ཏུཾ. ཝི་ཝ་ཊཾ ཀཱ་ཏུནྟི ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎཾ ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ. སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུནྟི ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ སུ་ཊྛུ, ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ ཀཱ་ཏུནྟི ཨུ་པ་ན་ཡ་ནི་ག་མེ་ཧི ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨ་ཉྙེ་ན ནཱི་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་མུ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན.
ཁེ་མ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཚ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༠. མ་ཀྑཱིཏི གུ་ཎ་མ་ཀྑ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན མ་ཀྑེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པ་ལཱ༹་སཱིཏི ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ལཱ༹་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙཱཏི ‘‘ཨོ་ཝ་ད་ནྟུ མཾ…པེ… པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
ཐེ་རནྟི ཚ་ནྣ་ཏྠེ་རཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཀ་ཉྩི ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་མྤི ཀ་རེ་ཡྻ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ནེ་སཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ནི་དྡོ་ས་མེ་ཝ་སྶ ཀ་ཏྭཱཏི ཨཱ་དི་ཏོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ས་དྡྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱ་ཏི.
པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནནྟི བྷ་ཡ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ན་ཏྟ་ནི ས་ཏི ཨ་ན་ཏྟ་ཀ་ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཕུ་སི་སྶ་ནྟཱི་ཏི བྷ་ཡ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཙེ་ཝ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ནཱ་ས་ཀྑཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨེ་ཝནྟི ‘‘ཀོ ནུ ཁོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ན ཧོ་ཏི. ཏཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཝི་སྶ་ཏྠཱིཏི ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝི་སྶཱ་སོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཀ་ཙྩཱ་ན་ས་ཏྠཾ ཨ་དྡ་སཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘དྭ་ཡ་ནི་སྶི་ཏོ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཝེ་ཋ་ནཱ. ‘‘ཨེ་ཏེ ཏེ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི བུ་དྡྷ་བ་ལ་དཱི་པ་ནཱ.
ཚ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩-༡༠. རཱ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༡-༩༢. ཨེ་ཏཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི. ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ་ནཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ་ནི ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རེ་ཧཱི་ཏི.
རཱ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཐེ་ར་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.