༡༠. པུ་པྥ་ཝ་གྒོ
༡. ན་དཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༣. པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱཏི པ་བྦ་ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨོ་ཧཱ་རི་ནཱི. ཏེ་ན་སྶཱ ཙ་ཎྜ་སོ་ཏ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. དཱུ་རཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི དཱུ་ར་ངྒ་མཱ. ཏེ་ན་སྶཱ མ་ཧོ་གྷ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི.
སོ་ཏེཏི ཝ་ཊྚ་སོ་ཏེ. ཙ་ཏཱུ་ཧི གཱ་ཧེ་ཧཱིཏི ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི གཱ་ཧེ་ཧི. པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཏྟཱཏི ཚི་ནྣ་ཏྟཱ. སོ་ཀཱ་དི་བྱ་ས་ན་པྤ་ཏྟཱིཏི སོ་ཀཱ་དི་ཨ་ན་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི.
ན་དཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. པུ་པྥ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༤. ཝི་ཝ་ད་ཏཱིཏི ཝི་ཝཱ་དཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝ་ད་ནྟོཏི ཨ་ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ད་ནྟོ. ཝི་ཝ་ད་ཏི དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝི་རུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི. ལོ་ཀ་དྷ་མྨོཏི ལུ་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨོ. ཀོ པ་ན སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ’’ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་ཐཾ ཀ་རོ་མཱིཏི ཀེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ནཱ་ཧཾ བཱ་ལཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཾ ཀ་རོ་མི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཐཱ ཙཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཝོ མ་ཡཱ མ་གྒོ’’ཏི་ཨཱ་དི (དྷ. པ. ༢༧༥). ‘‘ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
པུ་པྥ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༥. ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ཡུ་ཛ྄ཛྷཱ ནཱ་མ. ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནེཏི ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཝཱ་ཧ་སྶ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ.
ཨ་ནུ་སོ་ཏཱ་ག་མ་ནེཏི ཨ་ནུ་སོ་ཏཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཧེ་ཏུ, ‘‘ཨ་ནུ་སོ་ཏཱ་ག་མ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱ་ནཾ སཾ་ས་གྒེ་ན པ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝུ་དྡྷིཾ པ་ཏྭཱ. ཨཱ་ཝ་ཧེ་ཡྻཱཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ཧེ་ཡྻ. ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻཱཏི ཉཱ་ཎེ་ན ཝཱི་མཾ་སེ་ཡྻ. ‘‘སཱ་རོ ནཱ་མ ཀིཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་བྦ་སོ ཏ་ད་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཝི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན རཱུ་པ་མྤི ནི་སྶཱ་ར་ཏཱ་ཡ བྷི་ཛྫ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཨ་སཱ་ར་ཏཱ་སི་དྡྷི, ཨེ་ཝཾ ཨ་སཱ་ར་ཏཱ་ཡ་པི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་སི་དྡྷཱི་ཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ནི་ཙྩ་སཱ་རཾ ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་སཱ་རཾ དྷུ་ཝ་སཱ་རཾ སཱ་མཱི་ནི་ཝཱ་སཱི་ཀཱ་ར་ཀ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ པ་ཝ་ཏྟ་ན་མྤེ་ཏྠ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘རཱུ་པ་མྤི…པེ… ནི་སྶཱ་ར་མེ་ཝཱ’’ཏི. སོཏི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ. ག་ཧི་ཏོ་པི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཏ་མ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི ཨ་ན་ར་ཧ་ཏྟཱ. ཨ་ནེ་ཀ་ས་ནྡྷི་གྷ་ཊི་ཏོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ གྷ་ཊི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ.
བྱཱ་མ་མ་ཏྟ་མྤི ཨེ་ཏ་ར་ཧི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན. ཨ་ཝ་སྶ་མེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི ཏ་ར་ངྒ་བྦྷཱ་ཧ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ.
ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ་མྷི པ་ཏི་ཏེ. ཨུ་ད་ཀ་ཏ་ལནྟི ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛིཾ. ཨ་ཉྙ་ཏོ པ་ཏ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུཾ. ཨུ་ད་ཀ་ཛ་ལླནྟི ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་མ་ལཾ. ཏ་ཉྷི སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ པུ་ཊཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པུ་ཊེ པུ་བྦུ་ལ༹་ས་མ་ཉྙཱ. ཝ་ཏྠུནྟི ཙ་ཀྑཱ་དི་ཝ་ཏྠུཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎནྟི རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཀི་ལེ་ས་ཛ་ལླནྟི པུ་རི་མ་སི་དྡྷཾ, པ་ཊི་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཀི་ལེ་ས་མ་ལཾ. ཕ་སྶ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནནྟི ཕ་སྶ་ས་མོ་དྷཱ་ནཾ. པུ་བྦུ་ལ༹་ས་དི་སཱ མུ་ཧུ་ཏྟ་ར་མ་ཎཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ གྷ་མྨ་ཀཱ་ལེ སཱུ་རི་ཡཱ་ཏ་པ་ས་ནྟཱ་པཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ར་སྨི་ཛཱ་ལ་ནི་པཱ་ཏེ ཏཱ་དི་སེ བྷཱུ་མི་པ་དེ་སེ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ས་མུ་གྒ་ཏ་ཝཱ་ཏ་ཝེ་ག་ས་མུ་དྡྷ་ཊ་ཝི་རུ་ལ༹ྷ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟེ་སུ ཨ་ཎུ་པ་ར་མཱ་ཎུ་ཏ་ཛྫཱ་རི་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ བྷཱུ་ཏ་ས་ངྒྷཱ་ཏེ་སུ མ་རཱི་ཙི་ས་མ་ཉྙཱ, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་སོ སཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཉྙཱ་པི ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ན མ་རཱི་ཙི་ས་དི་སཱ’’ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨུ་ད་ཀཱ་ཀཱ་རེ་ན ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏུཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ནཱི་ལཱ་དི་ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ནཱི་ལཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཕ་ནྡ་ཏཱིཏི ཕ་ནྡ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏ་ཎྷ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཝི་པྤ་ལ་མྦྷེ་ཏི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པུ་གྒ་ལཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་དཾ ནཱི་ལ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཏོ ཧི ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ, ཏ་ཏོ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ་ཏི. ཝི་པྤ་ལ་མྦྷ་ནེ་ནཱཏི ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ལ་མྦྷ་ནེ་ན. ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཧི ཨེ་ཏཾ ལ་མྦྷ་ནཾ, ཡ་དི་དཾ ཨ་ནུ་ད་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶ་ནཾ ཨ་ན་ག་ར་མེ་ཝ ན་ག་རཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་བྦ་ནཱ་ཊ་ཀཱ་དི་ད་སྶ་ནཾ.
ཀུ་ཀྐུ་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་བྦ་པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ད་ཎྜ་ཀ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨ་ནྟོ ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་གྷ་ན་ད་ཎྜ་ཀ’’ནྟི. ན ཏ་ཐཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ན ཧོ་ཏི. ནཱ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎོཏི ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝོ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝཱཏི ཨེ་ཀོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་སྶཱཏི པུ་རི་ས་སྶ. ཨ་པ་ག་ཏ་པ་ཊ་ལ་པི་ལ༹་ཀནྟི ཨ་པ་ག་ཏ་པ་ཊ་ལ་དོ་ས་ཉྩེ་ཝ ཨ་པ་ག་ཏ་པི་ལ༹་ཀ་དོ་ས་ཉྩ. ཨ་སཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠནྟི ཨ་སཱ་ར་སྶ ཨ་སཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠཾ. ཨི་ཏྟ་རཱཏི པ་རི་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ལ་ཧུ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཙ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙི་ཏྟནྟི ཨི་ད་ཉྩ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་ཙྪ་ར་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. མཱ་ཡཱ་ཡ ད་སྶི་ཏཾ རཱུ་པཾ མཱ་ཡཱཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཀ་པཱ་ལི་ཊྛ་ཀ་པཱ་སཱ་ཎ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་དིཾ. ཝ་ཉྩེ་ཏཱིཏི ཨ་སུ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་ནྟི, ཨ་མུ་ཏྟ་མེ་ཝ མུ་ཏྟཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཉྩེ་ཏི. ན་ནུ ཙ ས་ཉྙཱ་པི མ་རཱི་ཙི ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ལ་མྦྷེ་ཏི ཝ་ཉྩེ་ཏི, ཨི་ད་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ཝ་ཉྩེ་ཏཱི་ཏི ཀོ ཨི་མེ་སཾ ཝི་སེ་སོ་ཏི? ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ནེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ. ཏ་ཐཱ་པི ས་ཉྙཱ ཨ་ནུ་ད་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ གཱ་ཧཱ་པེ་ནྟཱི, ཨ་པུ་རི་ས་ཉྙེ་ཝ པུ་རི་སཾ ཀ་ཏྭཱ གཱ་ཧཱ་པེ་ནྟཱི ཝི་པྤ་ལ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ཝི་ས་ཡཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ན ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟཱི མཱ་ཡཱ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི་དེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝ་མྤཱིཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན་པི མཱ་ཡཱ་ས་དི་ས་ནྟི.
དེ་སི་ཏཱཏི ཨེ་ཝཾ དེ་སི་ཏཱ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱ་དི་ཨུ་པ་མཱ་ཧི.
བྷཱུ་རི ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཐ་ཝཱི, ས་ཎྷ་ཊྛེ་ན ཝི་པུ་ལ་ཊྛེ་ན ཙ བྷཱུ་རི་ས་དི་ས་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཎྷ་པ་ཉྙེ་ན ཙེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀི་མི་ག་ཎཱ་དཱི་ནནྟི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་གི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཀེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. པ་ཝེ་ཎཱིཏི དྷ་མྨ་པ་བ་ནྡྷོ. བཱ་ལ་ལཱ་པི་ནཱི ‘‘ཨ་ཧཾ མ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. སེ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏྟཱ, ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཡ’’ནྟི ན ཝི་སུཾ ག་ཧི་ཏཾ. ཝ་དྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ཝ་དྷ་སྶ མ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་ར་ཎནྟི པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ.
ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤-༦. གོ་མ་ཡ་པི་ཎྜ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༦-༩༨. ས་སྶ་ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཡཱ་ཝ ཀ་པྤ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་སྶ་ཏི་ཡོ, སི་ནེ་རུ་ཨཱ་ད་ཡོ. ཏཱ་ཧི ས་མཾ ས་མ་ཀཱ་ལཾ. ཨ་ནེ་ནཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ན་ཡི་དནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ, ཨི་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ. ཏཾ པ་ན ཡེ་ན ཡེ་ན ས་མྦ་ནྡྷཱི་ཡ་ཏི, ཏཾ ཏི་ལི་ངྒོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘མ་གྒོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཝ་ཊྚེ་ནྟོཏི ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ནྟོ.
རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱིཏི ར་ཉྙོ ནི་ཝཱ་ས་ན་ག་རཾ. སུ་ཏྟ་མ་ཡནྟི ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཊྚི་ཀཱ་མ་ཡཾ.
གོ་མ་ཡ་པི་ཎྜ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ག་དྡུ་ལ་བ་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༩. ཡཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོཏི ཨེ་ཏྠ ཡནྟི ས་མ་ཡ་སྶ པ་ཙྩཱ་མ་ས་ནཾ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ’’ཏི. སོ ཙ ས་མ་ཡོ ཨ་ཡ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྩ་མེ སཱུ་རི་ཡེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་རི་ཙྪེ་དཾ ན ཝ་དཱ་མི པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ. སུ་ན་ཁོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏོ བཱ་ལོ ཨ་ས་ཝ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ག་དྡུ་ལོ ཝི་ཡ དི་ཊྛིབ་ནྡྷོ. ས་ཀྐཱ་ཡོ ཏ་སྶ ཨ་ས་ཝ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནནྟི ‘‘ས་ནྟཱ་ནེ ས་ཏྟ་ཝོ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཏཾ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ བྷེ་དེ་ན ནི་དྡེ་སོ.
ག་དྡུ་ལ་བ་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ག་དྡུ་ལ་བ་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༠. དི་ཊྛི་ག་དྡུ་ལ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཡཱཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛི་ག་དྡུ་ལ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཡ ནི་སྶཱ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ. ཙི་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་སེ་ནེ་ཝཱཏི ད་ས་ཝི་དྷ་ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་ནེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཝོ་དཱ་ན་ཏྟཱ ཝོ་དཱ་ཡ་ནྟི ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཾ. ས་ངྑཱ་ནཱ་མཱཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པཱ་ས་ཎྜི་ཀཱཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཡཱ པཱ་ས་ཎྜེ་སུ ཏཾ ས་ངྑཱ་ས་ཉྙི་ཏཾ པཱ་ས་ཎྜཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ. པ་ཊ་ཀོ་ཊྛ་ཀནྟི དུ་སྶཱ་པ་ཎ་ཀཾ. ད་སྶེ་ནྟཱཏི ཡ་ཐཱ་ག་ཏི་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟཱ. ཏཾ ཙི་ཏྟནྟི ཏཾ པ་ཊ་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏྟཱཏི ‘‘ཨི་མ་སྶ རཱུ་པ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ, ཨེ་ཝཾ མུ་ཁཾ ལི་ཁི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་སཱ, ཨེ་ཝཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་བྷཱ་གཾ, ས་ཏྟ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་གཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཏ་སྶ ཨུ་བྦ་ཏྟ་ན་ཁི་པ་ན་པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དི་པ་ཡོ་ཛ་ན་ཉྩཱ་ཏི ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟེ་ན མ་ན་སཱ ཙི་ནྟི་ཏཾ ནཱ་མ. ཨུ་པཱ་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཙི་ཏྟནྟི ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཨེ་ཝཾ ལི་ཁི་ཏ་བྦཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨུ་པཱ་ཡ་སྶ ཙེ་ཝ པུ་བྦེ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ བྷཱུ་མི་པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ་ས་མྨཱ་ཡོ་ཛ་ནུ་པཱ་ཡ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ་པི ཙི་ཏྟ་ཏ་རནྟི ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཏོ་པི ཙི་ཏྟ་ཏ་རཾ ཙི་ཏྟ་ཀཱ་རེ་ན ཙི་ནྟི་ཏ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨེ ཨ་ནི་པྥ་ཛྫ་ན་ཏོ. ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན. ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི ཝཱ ཀ་མྨ་སྶ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན. སོ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཱཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་རཱུ་པ་ཝི་སེ་སཱ. ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏཱིཏི ཏཾ ཏཾ ཨ་ཎྜ་ཛཱ་དི་བྷེ་དཾ ཡོ་ནི་ཝི་སེ་སཾ པཱ་པེ་ཏི ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སོ ཝི་ཡ ཕ་ལི་ཀ་མ་ཎི་ཀཾ. ན ཧི ཝི་སེ་སཱ ཧི་ཏ་ཝི་ཙི་ཏྟ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཡོ་ནི་མཱུ་ལ་ཀོ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོཏི ཡཾ ཡཾ ཡོ་ནིཾ ཀ་མྨཾ ས་ཏྟེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཏཾ་ཏཾ་ཡོ་ནི་མཱུ་ལ་ཀོ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡོ་ནི་ཨུ་པ་ག་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་དི་ས་ཙི་ཏྟཱ་ཝ ས་དི་ས་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཝ. ཨི་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ནི་ག་མ་ནཾ.
ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཝི་སེ་སཾ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱཏི རཱ་གཱ་དི་ས་དྡྷཱ་དི་དྷ་མྨ་ཝི་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན. བྷཱུ་མི་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ. ཀ་མྨ་ནཱ་ན་ཏྟཾ མཱུ་ལཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀ་མྨ་ནཱ་ན་ཏྟ་མཱུ་ལ་ཀཱ, ཏེ་སཾ. ལི་ངྒ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དི་ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཏཾ་ཏཾ་ས་ཎྛཱ་ན་ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་དི་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན. ཝོ་ཧཱ་ར་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཏི་སྶོ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་ར་ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན. ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ. ཏཾ་ཏཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་ནཱ་ན་ཏྟ་མྤི ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཉྙ་པཱི་ཡ་ཏི. ར་ངྒ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ནཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྠཾ ར་ཉྫ་ཡ་ཏཱི་ཏི ར་ཛ་ཀོ, ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྙི་ཏ་རཱུ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏཱ ནི་ཡ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གྒ་ཧ་ཎཾ. ‘‘ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷོ.
དུ་ཏི་ཡ་ག་དྡུ་ལ་བ་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ཝཱ་སི་ཛ་ཊ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༡. ཨ་ཏྠ་སྶཱཏི ཧི་ཏ་སྶ. ཨ་སཱ་དྷི་ཀཱ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨི་ཏ་རཱཏི སུ་ཀྐ་པ་ཀྑ་ཨུ་པ་མཱ. སཱ་དྷི་ཀཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡོ་ག་སྶ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏ་ཉྷི ཏ་སྶ སཱ་དྷི་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏྠེཏི པ་ར་མ་ཏྠ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནེ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ་པི ཨ་པི་ས་དྡ་གྒ་ཧ་ཎཾ ས་མ་ཏྠི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏྠེཏི ཝཱ པ་རི་ཀ་པྤ་ན་ཏྠེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ངྑཱ་ཏ་བྦེ ཨ་ཏྠེ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏོ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠོ ཝཱ་ས་དྡོ ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ‘‘ཨ་ཊྛ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱུ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་ནཱིཏི ཨཱུ་ནཱ་ནི་པི ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི་པི ཀི་ཉྩཱ་པི ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀཾ་སོ པ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི ‘‘ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཝ་ཙ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཧི ཨ་ཀོ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི. ཨུ་ཏུནྟི ཨུ་ཎྷ་ཨུ་ཏུཾ ཀཱ་ཡུ་སྨཱ་ཝ་སེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་སྨཱི་ཀ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནཱིཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཝཱ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ་སི་ཏཱ་ནི. ས་མྨཱ་ཨ་དྷི་ས་ཡ་ནཱ་དི་ཏི་ཝི་དྷ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨི་མཾ ཨ་པྤ་མཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ. སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫི་ཏུནྟི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ཏེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་ཡ་མྤཱིཏི ཨ་ཎྜཱ་ནི. པ་རི་ཎཱ་མནྟི པ་རི་པ་ཀྐཾ བ་ཧི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཡོ་གྒ་ཏཾ.
ཏནྟི ཨོ་པ་མྨ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ནཾ. ཨེ་ཝནྟི ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨུ་པ་མེ་ཡྻ་ཏྠེ་ན. སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ས་མྨཱ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎ་སྶ ཏི་ཀྑཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཉཱ་ཎ་སྶ ཧི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐ་ཏོ ཙ ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ, ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན སཱུ་ར་བྷཱ་ཝོ, ས་དྡྷཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་པྤ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝོ, ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཎཱ་མ་བྷཱ་ཝོ. པ་རི་ཎཱ་མ་ཀཱ་ལོཏི བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ལོ. ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཱ་ལོཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ལོ. ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ ག་ཧི་ཏ་ག་བྦྷཱ ནཱ་མ ཏ་དཱ མ་གྒ་ག་བྦྷ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཛྫཱ་ཏི་ཀནྟི ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ. ས་ཏྠཱ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་ཧ་ར་ཏི བྷི་ནྡཱ་པེ་ཏི.
ཨོ་ལ་མྦ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏནྟི ཨོ་ལ་མྦ་ཀ་སུ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཾ. པ་ལནྟི ཏ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ནཱ་མཾ. དྷཱ་རེ་ཏྭཱཏི དཱ་རཱུ་ནཾ ཧེ་ཡྻཱ་དི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ. དཱ་རཱུ་ནཾ ག་ཎྜཾ ཧ་ར་ཏཱི་ཏི པ་ལ་ག་ཎྜོཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ལེ་ན ག་ཎྜ་ཧཱ་རོ ‘‘པ་ལ་ག་ཎྜོ’’ཏི པ་ཙྪི་མ་པ་དེ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན ནི་དྡེ་སོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ག་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནེཏི ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ. ས་མྨ་དེ་ཝ ཁེ་པཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ས་ངྑེ་པོ, ཏེ་ན. ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡོ ཨི་དྷ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་སཾ་སོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟཱིཏི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཕ་ལཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པཱུ་ཏི་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི.
མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཝི་ཡ སཱ་ས་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ མ་ཧོ་གྷུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཏོ. པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡཱཏི པ་རི་ཏོ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ. ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནནྟི ས་ངྑཱ་ད་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཁེ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ. ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫེ་ཧཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་ཧི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫེ་ཧི. ཨོ་ཀྑཱ་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཀྑཱ་ཡ་མཱ་ནེཏི ཝི་ཝི་དྷ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་ཀྑཱ་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཀྑཱ་ཡ་མཱ་ནེ. དུ་བྦ་ལ་ཏཱ དཱི་པི་ཏཱ ‘‘ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི, པཱུ་ཏི་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ.
ཝཱ་སི་ཛ་ཊ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༢. བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་བྦཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་ནྟཱ་ནེ་ཏྭཱཏི ཀ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦ་སོ ཝི་ཏ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ. ཀི་ལེ་སཱཏི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་པྤ་བྷེ་དཱ ཀི་ལེ་སཱ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎེ་ནཱཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན.
ལཱ་ཡ་ནནྟི ལཱ་ཡ་ནཾ ཝི་ཡ ན་ཡ་ནཾ ཝི་ཡ ནི་ཙྪོ་ཊ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠེ་ན, ཨུ་པ་མཱ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་བྦ་ཛ་ལཱ་ཡ་ཀོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ. ལཱ་ཡ་ནཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཏུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ ཀི་ལེ་སེ ས་བྦ་སོ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཀཱ་ལ་སྶ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མ་ནཱ.
ཀཱུ་ཊཾ ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི པཱ་རི་མ་ནྟེ་ན ཀཱུ་ཊཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཀཱུ་ཊཾ པ་ཝི་ས་ན་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཀཱུ་ཊ་ཙྪི་དྡཾ ཨ་གྒེ་ན པ་ཝི་ས་ན་ཝ་སེ་ན. ས་མོ་ས་རི་ཏྭཱཏི ཚི་དྡེ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཙ ས་མོ་ས་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. ཀཱུ་ཊཾ ཝི་ཡ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་སྶ མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ. ཀཱུ་ཊཾ ཨ་གྒཾ ས་བྦ་གོ་པཱ་ན་སཱི་ནཾ ཏ་ཐཱ་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཨ་གྒཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ལོ་ཀི་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་བྦཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧེ (དྷ. ས. ༣༥༧, ༣༦༠) ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཉྙཱ་པི ཨུ་དྡྷ་ཊཱ. ས་བྦཱ་སུ ཨུ་པ་མཱ་སཱུཏི མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཨུ་པ་མཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པ་མཱ་སུ. པུ་རི་མཱ་ཧཱིཏི ཀ་སྶ་ཀ་པ་བྦ་ཛ་ལཱ་ཡ་ན་ཨ་མྦ་པི་ཎྜི་ཨུ་པ་མཱ་ཧི ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཀི་ཙྩཾ ཝུ་ཏྟཾ མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཀ་པ་དཱ་ལ་ན་པ་བྦ་ཛ་ལཱ་ཡ་ན་ཝ་ཎྚ་ཙྪེ་ད་ན་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཙྪེ་ད་ན་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ. པ་ཙྪི་མཱ་ཧི བ་ལཾ ད་སྶི་ཏཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ཏི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཛོ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ.
ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པུ་པྥ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀོ ས་མ་ཏྟོ.