༨. ཁ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡-༣. ཨ་སྶཱ་ད་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༣-༧༥. ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ ཨ་སྶཱ་དཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ ཨ་སྶཱ་དོ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ནི་སྶ་ར་ཎཾ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ཉྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ; དུ་ཏི་ཡེ ས་མུ་ད་ཡ་སྶཱ་དོ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ནི་སྶ་ར་ཎཾ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནྟི ཝུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ; ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་སྶཱ་ད་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༦. ཡ་ཏྟ་ཀཱ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཨཱ་ཝ་ས་ན་ཊྛེ་ན ས་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ. ཏེ་ན ཡ་ཏྟ་ཀཱ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ, ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧི་པི ཨེ་ཏེ ཨ་གྒཱ ཨེ་ཏེ སེ་ཊྛཱ, ཡེ ཨི་མེ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི པུ་རི་མ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཀོ་ས་ལླ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན.
ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ་ཧཱིཏི ‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ. ཏ་ཎྷཱ ཏེ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི. ཨ་སྨི་མཱ་ནོ ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱ་ཧི ཙེ་ཝ ‘‘ཨ་ནེ་ཛཾ ཏེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཙི་ཏྟཾ ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ་ཧི ཙ. ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཨ་ཏི་ས་ཡི་ཏ་སུ་ཁཾ ཨེ་ཏེ་ས་མ་ཏྠཱི་ཏི སུ་ཁི་ནོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛྷཱ་ན…པེ… སུ་ཁི་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཎྷཱ ཏེ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཏེ་སཾ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ཛ་ནི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ‘‘ན་ནྡཱི ཏེ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨི་མ་སྶ་པཱིཏི པི-ས་དྡེ་ན དུ་ཀྑ་སྶཱ་བྷཱ་ཝེ་ན་པཱི་ཏི དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལི་ཀ་ཏ་ཎྷཱ་བྷཱ་ཝོ ས་མྤི་ཎྜཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ན ཧི ཏེ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི. ‘‘སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཝ་ཝི་དྷོ. ཉཱ་ཎེ་ནཱཏི ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཉྙཱ་ཎེ་ན.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ. ཨ་ལི་ཏྟཱཏི ཨ་མ་ཀྑི་ཏཱ. བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏཱཏི བྲ་ཧྨ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ, བྲ་ཧྨ་ཏོ ཝཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཏོ བྷཱུ་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏཱ. ས་ཏྟ ས་དྡྷ་མྨཱ གོ་ཙ་རོ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་ཏྟ་ས་དྡྷ་མྨ་གོ་ཙ་རཱ.
ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ག་ཧི་ཏོ ཀུ་ཏོ་ཙི་པི ཏེ་སཾ ཨཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི-ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ཧི. ‘‘ཨཱ་གུཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཏ་ཎྷཱ ཏེ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨི་ད་མྤི ཏ་ཎྷཱ་པ་ཧཱ་ན་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏཱ་ད་སྶ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དཱ་ས་ཀཱ་རི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ་པི ཏེ་སཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི.
ན ཝི་ཀ་མྤ་ནྟི ‘‘སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ.
ཨུ་དྡྷཾ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པཱ་ཙཱི་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ རཱུ་པ་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ པ་ཋ་མ་ན་ཡོ. ཀཱ་ལ་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ. ཋཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ ཏ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ. བུ་དྡྷཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི བུ་དྡྷ་ཝ་ནྟོ.
སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ས་མོ་དྷཱ་ནནྟི སཱི་ཧ་ནཱ་དཱ་ནཾ སཾ་ཀ་ལ་ནཾ. ལོ་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་ར་སྶཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ. ཨུ་ཏྟ་རོ ཏཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏུ པུ་རི་སོ, ས་དི་སོ་པི ཏཱ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ས་དི་སཱ. ས་ཀ་ལ་མྤི བྷ་ཝཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་པི་ཊྛེ ཋ་ཏྭཱ ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན སུ་ཁི་ཏ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ་ཀཱ་རེ་ཧི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༧. སུ་དྡྷི་ཀ་མེ་ཝཱཏི སུ་དྡྷ་སཾ་ཁི་ཏྟ་བ་ནྡྷ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ.
དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. སཱི་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༨. སཱི་ཧོཏི པ་རི་སྶ་ཡ་ས་ཧ་ན་ཏོ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཧ་ན་ན་ཏོ ཙ ‘‘སཱི་ཧོ’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ མི་གཱ་དྷི་པ་ཏི. ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ཙ ས་མཱ་ནེ་པི སཱི་ཧ་ཛཱ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝེ ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སཱ་དི་སི་དྡྷེ་ན ཝི་སེ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ སཱི་ཧཱ. ཏེ ཨི་དཱ་ནི ནཱ་མ་ཏོ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་སཱི་ཧཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཏི་ཎ་སཱི་ཧོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏི་ཎ་བྷ་ཀྑོ སཱི་ཧོ ཏི་ཎ་སཱི་ཧོ པུ་རི་མ་པ་དེ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན ཡ་ཐཱ ‘‘སཱ་ཀ་པ་ཏྠི་ཝོ’’ཏི. ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧོ. ཏ་ཐཱ པ་ཎྜུ་སཱི་ཧོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧོ ཀཱ་ལ༹་གཱ་ཝི་ས་དི་སོ, པ་ཎྜུ་སཱི་ཧོ པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་ས་ཝ་ཎྞ་གཱ་ཝི་ས་དི་སོ’’ཏི. ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་སྶ ཝི་ཡ ཀེ་ས་རོ ཀེ་ས་ར་ཀ་ལཱ་པོ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀེ་ས་རཱི. ལཱ་ཁཱ་ར་ས་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏེ་ཧི ཝི་ཡ པཱ་ད་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ཧཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷ་ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩ་མ་ཧེ་ས་ཀྑ་ཏཱ་ཧི ས་བྦ་མི་ག་ག་ཎ་སྶ རཱ་ཛཱ སུ་ཝ་ཎྞ་གུ་ཧ་ཏོ ཝཱཏི་ཨཱ་དི ‘‘སཱི་ཧ་སྶ ཝི་ཧཱ་རོ ཀི་རི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ས་མཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱཏི ས་བྦ་བྷཱ་གེ་ཧི ས་མ་མེ་ཝ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ. ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱཏི པུ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ. ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧ་རི་ཏྭཱ. ས་ངྒྷཱ་ཏནྟི ཝི་ནཱ་སཾ. ཝཱི་ས་ཏི་ཡ་ཊྛི་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཨུ་ས་བྷཾ.
ས་མ་སཱི་ཧོཏི ས་མ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ས་མ་བྷཱ་གོ ཙ སཱི་ཧོ. ས་མཱ་ནོ་སྨཱིཏི དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟཾ, ས་མ་པྤ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ་པི ན བྷཱ་ཡ་ཏི. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡཱཏི ‘‘ཀེ ཨ་ཉྙེ ཨ་མྷེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ, ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡ་མེ་ཝ མ་ཧཱ་བ་ལཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བ་ལཱ་ཏི་མཱ་ན་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ བ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ནི་ར་ཧ་ངྐཱ་ར་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧ་སྶ སུ་ཊྛུ ས་མུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ ན བྷཱ་ཡ་ཏི.
ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱཏི སཱི་ཧ་ས་དི་ས་ཏཱ་དི་ནཱ ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སཱི་ཧོ་ཏི ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་སྶ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ བོ་དྷི་ཡཱ ནི་ཡ་ཏ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝཱི་བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱི་སུ པཱ་སཱ་དེ་སུ ནི་ཝཱ་ས་ཀཱ་ལོ, མ་ག་དྷ་ར་ཉྙོ པ་ཊི་ཉྙཱ་དཱ་ན་ཀཱ་ལོ, པཱ་ཡཱ་ས་སྶ པ་རི་བྷུ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཏོ པུ་རི་མཱ་ཝ་ཏྠཱ་པི སཱི་ཧ་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ. བྷཱ་ཝི་ནི, བྷཱུ་ཏོ་པ་ཙཱ་རོ་པི ཧི ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་རོ. ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཛྫཱ ཨི་ཏ་ར་ཝི་ཛྫཱ་པི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ས་མྨ་ས་ན་ཏོ ཏཾ པུ་རེ་ཏ་རཾ སི་དྡྷཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཡ་མ་ཀ་ཉཱ་ཎ་མ་ནྠ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ དི་ཝ་སེཏི ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧ་ཏོ པ་རཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ དི་ཝ་སེ. ཨ་ཙ་ལ་པ་ལླ་ངྐེཏི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ནི་སི་ནྣ་པ་ལླ་ངྐེ. ཏ་མྤི ཧི ཀེ་ན་ཙི ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ནི་ས་ཛྫཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཛི་རཱ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཙ་ལ་པ་ལླ་ངྐཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན པ་དེཏི ‘‘དྭེ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟེ ཨི་མ་སྨིཾ ས་དྡྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ. དྷ་མྨ་གྷོ་སོ…པེ… ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་སི ‘‘ས་བྦ་ཏྠ ཋི་ཏཱ སུ་ཎ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན. སོ་ལ༹་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ‘‘དུ་ཀྑ་པ་རི་ཉྙཱ, ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ, མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ མ་གྒེ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི.
ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ, ན ཨི་དྷ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་པ་རེ་ཧི་པི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ན་ཊྛ་ཀ་ཐཱདཱི་སུ་པི (ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༡༨; ཨི་ཏི་ཝུ. ༣༨) ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་དི་པི བྷ་ག་ཝཱ ན བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣ་མ་ཏྟོ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ, ཏ་ཐཱ་པི ཏཱ་ཡ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ་ཝ པ་ནུ་ཛྫ ས་བྦ་པ་རི་སྶ་ཡཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཾ ‘‘ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཡཱ་ཝ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐཱ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཨ་པ་རི་ཏུ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨི་ཏི རཱུ་པནྟི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠོ. ཏེ་ན རཱུ་པཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ པ་རི་མཱ་ཎ་ཏོ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ད་སྶི་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་དཾ རུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨི་དཾ རཱུ་པ’’ནྟི ཧི ཨི་མི་ནཱ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་བྷེ་ད་རཱུ་པཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶི་ཏཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ རཱུ་པནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏཾ པ་རི་མཱ་ཎ་ཏོ ད་སྶི་ཏཾ. ཏ་སྶ ཙ པ་རི་མཱ་ཎ་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ‘‘ན ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ. ས་ར་ས་ཏོཏི ས་ཀི་ཙྩ་ཏོ. པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོཏི པ་རི་མཱ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོཏི ཡ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི, ཏ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་ད་ན་ཏོ. པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏོཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ཏཾ ས་བྦཾ ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཝི་བྷཱ་གེ་ན. ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ནཱ་མཱཏི ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་དི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོཏི ནི་རོ་དྷོ. ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ’’ཏི ཙ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ སེ་སེ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
པ་ཎྞཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏནྟི པ་ཎྞཱ་ས་ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ག་ཧ་ཎ་ཏོ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྟཱཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ སཱ་ཝ་སེ་ས་ཉྩ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཏྟཱ. ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ན་མྤི ཧི བྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་སོ ཙ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝེ་གོ བྷ་ཡ་ཏཱུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ. ཨི་ཏ་རེ་སཾ པ་ན དེ་ཝཱ་ནནྟི ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ དེ་ཝེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. བྷོ་ཏི དྷ་མྨཱ་ལ་པ་ན་མ་ཏྟནྟི ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ཏ་ཐཱ་ལ་པ་ན་མ་ཏྟཾ.
ཙ་ཀྐ་ནྟི ས་ཏྠུ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐཾ, ཏཾ པ་ན དྷ་མྨ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ. ཨི་ཏ་རེ་སཾ དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ. དུ་ཝི་དྷེ་པི ཉཱ་ཎཾ པ་དྷཱ་ན་ནྟི ཉཱ་ཎ་སཱི་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་མྤི དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་མྤཱི’’ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཉཱ་ཎ་དྭ་ཡཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ ཙ་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ་ནི ས་ཊྛི ན་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ས་ཊྛི ན་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ སི་དྡྷཱ་ནཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་ཊྛི་ཡཱ ཙ ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚནྟི ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཙ, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཙ, པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཙ ཨེ་ཝཾ ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ, ཏཾ་ཡེ་ཝ དྭཱ་ད་སཱ་ཀཱ་རཾ. ཏནྟི དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཨེ་ས བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོཏི པ་ཏི་ནི་དྷི་བྷཱུ་ཏ་པུ་གྒ་ལ་ར་ཧི་ཏོ. ཨེ་ཀ་ས་དི་ས་སྶཱཏི ནི་བྦི་ཀཱ་ར་སྶ.
སཱི་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ཁ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༩. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ‘‘པུ་བྦེ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ཧི ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཏ་སྶཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན. ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ན ཨི་དཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཀ་ཏོ, ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ ནཱ་མ གོ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ. ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡ་སྨཱ ཏེ ཨེ་ཝ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ, ན ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ ཨ་སཱ་རཱ ཨ་ནི་སྶ་རཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ སུ་ཉྙཱ, ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ སུ་ཉྙ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ རུ་པྤ་ནཱ་དི་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུཾ.
ཀི་ཉྩཱཏི ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀེ ཀཱ་ར་ཎེ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀི་ཉྩཱ་ཏི ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན རཱུ་པཾ ཝ་དེ་ཐཱ’’ཏི. ཨེ་ཏནྟི ཨེ་ཏཾ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་བྷེ་དཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ. ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན རཱུ་པཾ ནཱ་མཱཏི ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ནི་སྶཱ་ཡ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ར་ཎུ་དྡེ་སོཏི ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨུ་དྡི་ས་ནཾ. རུ་པྤ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ རཱུ་པཾ ནཱ་མ སཱི་ཏཱ་དི་ཝི་རོ་དྷི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ན ཝི་ས་དི་སུ་པྤ་ཏྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སཱི་ཏེ་ན་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེཏི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ, སོ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོ པཱ་ཀཱ་རོ ཝི་ཡ ཋི་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏ་ཏྠ ས་ཏྟཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ་ག་ཏཱཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ་ག་ཏེ ས་ཏྟེ. ཚི་ཛྫི་ཏྭཱཏི མུ་ཙྪཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ, ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་རི་ཙྪི་ཛྫི་ཏྭཱ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཁཱ་རེ ཨུ་ད་ཀེཏི ཨཱ་ཏ་པ་ས་ནྟཱ་པཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏི་སཱི་ཏ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཁཱ་ར་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ སི་ཡཱ. ན ཧི ཏཾ ཀ་པྤ་ས་ཎྛཱ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཀ་ར་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཝུ་ཊྛཾ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀཾ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཁཱ་རཾ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་ཏི པ་ཐ་ཝཱི་པི ཝི་ལཱི་ཡེ་ཡྻཱ་ཏི. མ་ཧིཾ་ས་ཀ་ར་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཨེ་ཀཾ ར་ཊྛཾ.
ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེཏི ས་ཨུ་སྶ་དཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ག་ངྒཱ་པི་ཊྛེཏི ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ.
ས་ར་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ས་རཱི་ས་པ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཏནྟི རུ་པྤ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་ཋི་ན་ཏཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨེ་ཝཾ རུ་པྤ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཙྩ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
པུ་རི་མ་ས་དི་སནྟི པུ་རི་མེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝུ་ཏྟེ་ན ས་དི་སཾ. ཏཾ ‘‘ཀི་ནྟི ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སུ་ཁཾ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ. སུ་ཁཱ་དཱི་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ. པ་ཙྩ་ཡ་ཏོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོཏི ‘‘སུ་ཁཱ་ར་མྨ་ཎཾ སུ་ཁ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན ཧེ་ས ནི་དྡེ་སོ. ཝེ་ད་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ.
ནཱི་ལ་པུ་པྥེཏི ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞ་པུ་པྥེ. ཝ་ཏྠེ ཝཱཏི ནཱི་ལ་ཝ་ཏྠེ. ཝཱ-ས་དྡེ་ན ཝ་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་པྤ་ནཾ ཝཱ ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ་པེ་ནྟོ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ས་ཉྙཱ་པཱིཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི ནཱི་ལཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ས་ཉྙཱ་པི, ཡཱ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
རཱུ་པ་ཏྟཱ་ཡཱཏི རཱུ་པ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཡཱ་གུ་མེ་ཝཱཏི ཡཱ་གུ་བྷཱ་ཝི་ན་མེ་ཝ ཝ་ཏྠུཾ. ཡཱ་གུ་ཏྟཱ་ཡ ཡཱ་གུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. པ་ཙ་ཏི ནཱ་མ པུ་གྒ་ལོ. ཨེ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ ཡཱ་གུ་ཨཱ་དི་ཝ་ཏྠུཾ པུ་རི་སོ ཡཱ་གུ་ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཙ་ཏི ནི་པྥཱ་དེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ རུ་པྤ་ནཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝེ དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧེ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་དྷཱ་ནོ དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧོ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི ནི་རོ་པེ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྩ་ཡེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. རཱུ་པ་མེ་ཝཱཏི རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ, ན ཨ་ཉྙཾ ས་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏཱིཏི ཨི་ཏ་རེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀཾ སུ་ཊྛུ པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི. ‘‘ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ཡཱ་པེ་ཏི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཱ་དཱི་ནི. ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ རུ་པྤ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙེ་ཏ་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ས་ངྑཱ་ར་སྶཱཏི ཨི་དཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ག་ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟཱ.
ཝཱ་ཏི་ངྒ་ཎཾ བྲ་ཧ་ཏི་ཕ་ལཾ. ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ཝ་ལླཱིཏི ཏི་ཝུ་ཏཱ་ལ་ཏཱ. ཨ་ཁཱ་རི་ཀནྟི ཁཱ་ར་ར་ས་ར་ཧི་ཏཾ, ཏཾ པ་ན པ་ཎྞ་ཕ་ལཱ་དི. ཡ་ཏྠ ལོ་ཎ་ར་སོ ཨ་དྷི་ཀོ, ཏཾ ལོ་ཎི་ཀནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ལོ་ཎ་ཡཱ་གཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་མྦི་ལཱ་དི་བྷེ་དཾ ར་སཾ.
ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ན་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ་དི་ས་ཎྛཱ་ན་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཝི་ནཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ནཱཏི ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ནེ་ཧི ཝི་ནཱ, ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ་པི. པ་ཙྩ་ཏྟ་བྷེ་ད་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ པ་བྷེ་ད་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ. ཝི་སེ་སོ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏོ, ཨ་ཝི་སེ་སོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཨ་ཝི་སེ་ས་དཱི་པ་ན་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཛཱ་ན་ན་ཉྷི ཨ་ཝི་སི་ཊྛཾ, ཏཾ ས་མཱ་ས་པ་ད་ཏོ ཨུ་པ་ས་གྒཱ ཝི་སེ་སེ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ས་ཉྫཱ་ན་ན་པ་དཾ པ་ཙྩ་བྷི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་ག་ཧ་ཎ་མ་ཏྟཾ བོ་དྷེ་ཏི, ཝི་ཛཱ་ན་ན་པ་དཾ ཏ་ཏོ ཝི་སི་ཊྛ་ཝི་ས་ཡ་ག་ཧ་ཎཾ. པ་ཛཱ་ན་ན་པ་དཾ པ་ན ཏ་ཏོ་པི ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་རཾ པ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨ་ཝ་བོ་དྷཾ བོ་དྷེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ཉྫཱ་ན་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི ནཱི་ལཱ་དི་བྷེ་ད་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏྟཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་གུ་ཎ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉྩ པཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཊི་ཝེ་དྷནྟི ཙ ཨུ་པ་ལ་དྡྷི་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི, ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱཏི ཨུ་སྶ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་མྤི པཱ་པེ་ཏི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཀཱ་ལེ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་ཉྙཱ་ཎ་ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ ཧེ་ར་ཉྙི་ཀཱ་དི་ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཧི་ར་ཉྙཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ, ཧི་ར་ཉྙ་ཛཱ་ན་ནེ ནི་ཡུ་ཏྟོ ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ. ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏཱ བུ་དྡྷི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི, བཱ་ལ་དཱ་ར་ཀོ. ཝོ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལོ གཱ་མ་ཝཱ་སཱི པུ་རི་སོ གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་སོ. ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཱ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ. ཏ་མྦ་ཀཾ་ས་མ་ཡ་ཏྟཱ ཀཱུ་ཊོ. མ་ཧཱ་སཱ་ར་ཏྟཱ ཚེ་ཀོ. ཨ་ཌྜྷ་སཱ་ར་ཏྟཱ ཀ་ར་ཊོ. ནི་ཧཱི་ན་སཱ་ར་ཏྟཱ ས་ཎྷོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་ཐཱ ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ཙི་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཀཱུ་ཊཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏོ་པི ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཡ་ཐཱ་ཝི་ས་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཡཾ ནེ་སཾ ཛཱ་ན་ནེ ཝི་སེ་སོ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་ཝི་ས་ཡོ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ཝི་ས་ཡོ་ཏི ཨི་དཾ ཝི་སེ་སཾ མི་ལི་ནྡ་པ་ཉྷེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒཱ ཙ ཡ་དི ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཀ་དེ་ས་མ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ པ་བྦ་མཱ་ར་དྡྷཾ, ཨི་ཏ་རཱ་ནི དྭེ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཏ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏཱི་སུ ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཨི་ད་མེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ད་སྶི་ཏཾ, ཨི་དཾ ཨ་པྤ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུ་མྤཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་ཙི་ནཱ་ཏཱིཏི ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་དྷ་མྨེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཨེ་ཀཾ་ས་ཏོ ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནོ ཨཱ་ཙི་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝ་ཊྚཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱིཏི ཝི་དྷ་མ་ཏི ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་མེ་ཏི. ནེ་ཝ ཙི་ནཱ་ཏཱིཏི ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. ཏ་དེ་ཝཱཏི ཏཾ ཝ་ཊྚཾ ཨེ་ཝ. ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱིཏི ཚ་ཌྜེ་ཏི. ཝི་ཀི་ར་ཏཱིཏི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏི. ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏཱིཏི ཝ་ཊྚ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝི་ག་ཏ་དྷཱུ་མཾ ཝི་ག་ཏ་ས་ནྟཱ་པཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་བྦཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་སྶནྟི་ཨཱ་དི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཊྚཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ་ཡེ་ཝ, ས་བྦཱ ཙཱ་ཡཾ ཧེ་ཊྛི་མཱ དེ་ས་ནཱ སུ་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་ཐཱ, ས་ཧ་པ་ཋ་མ་མ་གྒཱ ཝཱ ས་ཧ་ཝི་ཛྫཱུ་པ་མ་དྷ་མྨཱ ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་ཐཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ན་མ་སྶ་ནྟི་ཡེ་ཝ མ་ཧ་ཏཱ གཱ་ར་ཝ་བ་ཧུ་མཱ་ནེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱི་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཐེ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝཱཏི ཀེ་སོ་རོ་པ་ན་ཏྠཾ ཁུ་ར་དྷཱ་རཱ་ཡ ཨ་གྒེ སཱི་སེ ཋ་པི་ཏེ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མུ་ཁེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ. བྲ་ཧྨ་ཝི་མཱ་ནཱཏི བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་མཱ་ནཱ.
ཁ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. པི་ཎྜོ་ལྱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༠. ཨ་པ་ཀ་རཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་པ་ཀ་ར་ཎཾ, པ་དཾ. ཨ་པ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ’’ཏི. ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མཱི་པ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ. ཏ་ཐཱ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཨ་པྤ་ཊི་རཱུ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ལ་དྡྷ་བ་ལཱཏི ལ་དྡྷ་ཉཱ་ཎ་བ་ལཱ.
ཨེ་ཀ་དྭཱི་ཧི་ཀཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཙེ་ཝ དྭི་ནྣཾ དྭི་ནྣ་ཉྩ ཨཱི་ཧི་ཀཱ ག་ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཱ ཨེ་ཀ་དྭཱི་ཧི་ཀཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀོ ཙེ་ཝ དྭེ དྭེ ཙ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་དི་ཏཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀི་རི་ཡཱ ཏཱ་དི་སཱི་པི སི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀེ་ལི༹་མྤི ཀ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི. པ་རི་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨུ་དྡི་སྶ པེ་ས་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ་པི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི.
ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ སཱི་ད་ནྟ་རཾ ས་མུ་དྡཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཀི་ར ཝཱ་ཏོ ན ཝཱ་ཡ་ཏི, པ་ཏི་ཏཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི་པི སཱི་ད་ནྟ་ར་ན་དི་ཡཾ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟཱ སཱི་ད་ནྟེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཡུ་ག་ནྡྷ་རཱ་ད་ཡོ་པི སཱི་ད་པ་བྦ་ཏཱ ནཱ་མ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱི་ད་ནྟ་རེ ས་ནྣི་སི་ནྣཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཨཱ་ཧཱ་ར་ཧེ་ཏཱུཏི ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏུ ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཾ, ཏེ་སཾ པ་ཎཱ་མ་ནཱ.
པ་ཙྪི་མནྟི ནི་ཧཱི་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ལཱ་མ་ཀ’’ནྟི, ལཱ་མ་ཀ་ནྟོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ –
‘‘མི་གཱ་ནཾ ཀོ་ཊྛུ་ཀོ ཨ་ནྟོ, པ་ཀྑཱི་ནཾ པ་ན ཝཱ་ཡ་སོ;
ཨེ་ར་ཎྜོ ཨ་ནྟོ རུ་ཀྑཱ་ནཾ, ཏ་ཡོ ཨ་ནྟཱ ས་མཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. –
ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༡.༣.༡༣༥) ཝི་ཡ. ཨུ་ལ་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་བྷི་ས་པ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་བྷི་སཱ་པོ. ཨ་བྷི་སཱ་པ་ཝ་ཏྠུ པི་ཎྜོ་ལྱཾ. ཨ་ཏྠོ ཕ་ལཾ ཝ་སོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཏ་མྤི ཏེ་སུ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ནི་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝ་སི་ཀཱ.
ཨ་ནྟོ ཧ་ད་ཡ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ སོ་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི.
ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཱཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་སཱི་ལོ. ཨ་བྷི་ཎྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙེ་ཝ བ་ཧུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ བ་ཧུ་ལ་རཱ་གོ. པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཀུ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན. བྱཱ་པཱ་དོ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པ་ག་ནྡྷཾ ཀ་རོ་ཏི, ན སུ་ཙི་མ་ནུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ. བྷ་ཏྟ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཀོ ཝི་ཡཱཏི ཨི་དཾ བྷ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ས་ར་ཎེ་ན ཀཱ་ཀ་སྶ ན་ཊྛ་ས་ཏི་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན བྷ་ཏྟ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ. ཨ་ས་ཎྛི་ཏོཏི ཨ་ས་ཎྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. ཀ་ཊྛ་ཏྠནྟི ཀ་ཊྛེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ.
པཱ་པ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི ཀ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. དྭི་ནྣཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཀོ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ, ཨི་ཏ་རོ མི་སྶ་ཀོ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་མི་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི པོ་རཱ་ཎཱ. ཨུ་པ་རི ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཝ དཱི་པི་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཉྩི་ད’’ནྟི. ནི་དྡོ་སོཏི ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ནཱ ནི་དྡོ་སོ.
པི་ཎྜོ་ལྱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡. པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞ་རཱུ་པ་ཙི་ཏྟཱཏི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ.
བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱ་རོ ཝི་དི་ཏོ པ་རི་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན. ས་ཏྠཱ པ་རི་བྷོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧི་སྶ དུ་གྒ་ཏི་མོ་ཀྑོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏྲཱཏི ཝི་ནཱ.
ནཱ་གེ་ནཱཏི བུ་དྡྷ་ནཱ་གེ་ན ཨ་ངྐུ་ས་ར་ཧི་ཏེ་ན. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན. ཨཱི་སཱ་ད་ནྟ་སྶ ན་ངྒ་ལ་ས་དི་ས་ད་ནྟ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ཡ་དེ་ཀོ ར་མ་ཏཱི ཝ་ནེ’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀེ་ན ར་ཏི་སཱ་མ་ཉྙཾ ཝ་ད་ཏི.
ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ས་ཡ་མེ་ཝ.
ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོཏི ཨི་དྷ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏཾ པ་ན ཨ་གྒ་མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ’’ནྟི. ཝི་ཙ་ཡོ དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, སཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝི་ཙ་ཡ་སོ’’ཏི, ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་པི ཝི་ཙ་ཡོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཙ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. སཱ་ས་ན་དྷ་མྨོཏི སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་རི་དཱི་པ་ནོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ. པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ཨེ་ཝཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ དེ་སི་ཏེ མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཛཱ་ན་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཀ་ངྑཱ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དི་ཊྛི ཨེ་ཝ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ དི་ཊྛི་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་རོཏི དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡོ ས་ངྑཱ་རོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏོ་ཛོ སོ ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི. ཏ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་ཏོ སོ ས་ངྑཱ་རོ ཛཱ་ཏོཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ས དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་རོ དི་ཊྛཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ས་ངྑཱ་རོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྥ་སྶོཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མྥ་སྶོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི ས་ངྑཱ་ར་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི.
ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེཏི ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ‘‘ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ. ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་དི་ཊྛིནྟི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ‘‘སོ ཨ་ཏྟཱ, སོ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛིཾ, ནོ ཙ་སྶཾ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ནྟི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ག་ཧི་ཏ་དི་ཊྛིཾ. ‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་པི ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ནི་ཙྩོ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝཱ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་དི་ཊྛི་ཝི་ཝེ་ཙ་ན་ཏོ ཨི་མི་སྶཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པཱ་པ་ནེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ. ཏ་ཏོ་ཛོ སོ ས་ངྑཱ་རོཏི ཏ་ཏོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཏོ ཛཱ་ཏོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ས་ངྑཱ་རོ. ཡ་དི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་ཏོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཏ་ཏོ་ཛོ ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཨི་ད་མ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ…པེ… ཛཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཙོ་དེ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི. ན ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཡ་དི ཨ་ས་ཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ས་མྦྷ་ཝོ ཨེ་ཝ. དི་ཊྛི་ཡཱ་པཱིཏི དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ཡཱ་པི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝཱི་ས་ཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡོ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛིཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཉྩ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་མུ་ཁེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི.
པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. པུ་ཎྞ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༢. དི་སྶ་ཏི ཨ་པ་དི་སྶ་ཏཱི་ཏི དེ་སོ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཉཱ་པ་ཀཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཉྷི སོ ཛཱ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མོ རུ་པྤ་ནཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ, པ་ཋ་མཾ པ་ན ས་རཱུ་པཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་སྶ ཝི་སེ་སོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི པ་ཋ་མཾ ‘‘ཨི་མེ ནུ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་ཙྪཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨི་དྷཱ་པི ཙ སོ ཝི་སེ་སོ ཨེ་ཝ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ པུ་ཙྪ་ཏི ཏེ་སཾ ཧེ་ཏུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཱ པ་བྷ་ཝ་ཏྟཱ. པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཏ་ཎྷུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ ཏ་ད་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཨེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཊོ. ཨི་དནྟི ཏ་པྤ་ཉྷ་པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནཾ. ཡ་དི་པི ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་པི ཧོ་ནྟི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་པི, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ན ཏེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མེ་ཝ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ན ཧི ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྨི’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ. ‘‘ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ སི་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ་པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སྶ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ སི་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ན་ཏ་ས་ངྑཱ་རཱ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྠེ་ཝ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ. ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ, ‘‘ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི ན གྷ་ཊི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི ན གྷ་ཊི་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙ་སྶེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ་པི སཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ཝ པུ་ཙྪཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ སཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ཏེ་སཾ ཏེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན སཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ནེ་ཝ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
པུ་ཎྞ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཁ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.