༣-༥. པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༩-༡༡༡. སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏནྟི པི་ཊྛ་སུ་རཱ་དི་སུ་རཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པུ་པྥཱ་ས་ཝཱ་དི་མེ་ར་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩ. མ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན མ་ཛྫཾ. སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་དོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘མ་ཛྫ་ཏི ཏེ་ནཱ’’ཏི ཀ་ཏྭཱ. ཏ་སྨིཾ ཏི་ཊྛ་ནྟཱིཏི ཏ་སྨིཾ པ་མཱ་དེ པ་མ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཉྩ་མེ ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཉྩ་མེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ པཱ་ཎོ ནཱ་མ ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཏྟོ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏཾ པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ནྟི ཨ་ཏི་ཙྩ ཨ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཝཱ ས་ཏྠཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ནྟི ས་ཎི་ཀཾ པ་ཏི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ སཱི་གྷཾ པཱ་ཏེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དི་ནྣཾ པ་ར་ས་ནྟ་ཀཾ. ཨཱ་དི་ཡ་ནྟཱིཏི ག་ཎྷ་ནྟི. མི་ཙྪཱཏི ན ས་མྨཱ, གཱ་ར་ཡ྄ཧ་ཝ་སེ་ན. མུ་སཱཏི ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུ. ཝ་ད་ནྟཱིཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ནྟི. པི་ཡ་སུ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པི་སུ་ཎཱ, པི་ས་ཏི ཝཱ པ་རེ ས་ཏྟེ, ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་མྨ་ཙྪེ་དི་ཀཱཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ར་སྶ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ཕ་རུ་ས་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱས་དྡོ ལུ་བྦྷ་ནེ ནི་རུ་ལ༹ྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ར་བྷ་ཎྜེ ལུ་བྦྷ་ན་སཱི་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. བྱཱ་པ་ནྣནྟི དོ་ས་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་ནྣཾ. པ་ཀ་ཏི་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་ན པཱུ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ. སཱ་དྷཱུ་ཧི ག་ར་ཧི་ཏ་བྦ་ཏཾ པ་ཏྟཱ ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ན་ཏྠི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛི ཀ་མྨ་པ་ཐ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ནཱ་མ. མི་ཙྪ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ས་བྦཱ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཝི་པ་རཱི་ཏ་དི་ཊྛི.
ཏེ་སནྟི ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ. ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ཏོ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་དཱི་སཱུཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན པེ་ཏཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ. པ་ཡོ་ག་ཝ་ཏྠུ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་དཱི་ཧི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཏེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་པི ཏཾ་ཏཾ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫ་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དྡྷི་མ་ཡོཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀི་དྡྷི་མ་ཡོ དཱ་ཋཱ་ཀོ་ཊ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ.
མེ་ཐུ་ན་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་སཱུཏི ས་དཱ་ར་པ་ར་དཱ་ར་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷེ་སུ མེ་ཐུ་ན་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་སུ. ཏེ་པི ཧཱི་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ཀཱ་མཱ ནཱ་མ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོཏི གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ་ཙཱ་རོ. གཱ་ར་ཡ྄ཧ་ཏཱ ཙ་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ཧཱི་ན་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ནྡི་ཏོ ལཱ་མ་ཀཱ་ཙཱ་རོ’’ཏི ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱཏི ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སེ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན. གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱཏི ས་གོ་ཏྟེ་ཧི ར་ཀྑི་ཏཱ. དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱཏི ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ཧི ར་ཀྑི་ཏཱ. ས་སྶཱ་མི་ཀཱ ནཱ་མ སཱ་ར་ཀྑཱ. ཡ་སྶཱ ག་མ་ནེ ད་ཎྜོ ཋ་པི་ཏོ, སཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ. བྷ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ དྷ་ནེ་ན ཀཱི་ཏཱ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ. ཚ་ནྡེ་ན ཝ་ས་ཏཱི་ཏི ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནཱི. བྷོ་ག་ཏྠཾ ཝ་ས་ཏཱི་ཏི བྷོ་ག་ཝཱ་སི་ནཱི. པ་ཊ་ཏྠཾ ཝ་ས་ཏཱི་ཏི པ་ཊ་ཝཱ་སི་ནཱི. ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་སི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱ ཨོ་ད་པ་ཏྟ་ཀི་ནཱི. ཙུ་མྦ་ཊཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱ ཨོ་བྷ་ཊ་ཙུ་མྦ་ཊཱ. ཀ་ར་མ་རཱ་ནཱི་ཏཱ དྷ་ཛཱ་ཧ་ཊཱ. ཏ་ངྑ་ཎི་ཀཾ ག་ཧི་ཏཱ མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ. ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ན ཏ་ཐཱ དྭི་ནྣཾ ས་མཱ་ན་ཙྪ་ནྡ་ཏཱ་ཡ. ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ ས་ཏི་པི མ་གྒེ་ན་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནེ པུ་རི་མུ་པྤ་ནྣ་སེ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་ནྡྷི་པ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ན ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ན་སྶཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. སེ་ཝ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ ས་ཏི པ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ སེ་ཝ་ནཱ་པ་ཡོ་ག་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ས་ཏི པུ་རེ་ཏ་རཾ སེ་ཝ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཏ་སྶཱ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ན སི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ པུ་རི་ས་སྶ་པི སེ་ཝ་ནཱ་པ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝེ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ, བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ་ཏི ས་བྦེ་པི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡཱཏི ཡཱ་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཨི་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལ་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཏི པ་རི་དུ་བྦ་ལཱ ཧོ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ.
ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ཝཱ་ཙི་ནོ དྷཱ་ཏུ་ས་དྡཱ་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི པ་ད་སྶ པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་མུ་ཁཱིཏི་ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་ཡཱཏི ཏ་སྨིཾ པ་ར་བྷ་ཎྜེ ལུ་བྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་ནྣ་ཏཱ་ཡ. ཨ་བྷི་པུ་བྦོ ཛྷེ-ས་དྡོ ལུ་བྦྷ་ནེ ནི་རུ་ལ༹ྷོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་སྶ བྷ་ཎྜཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫ་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ནཾ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཡ་ཏཱིཏི ཡོ ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཡ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ཏི ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི. ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཡ་ཐཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ནཾ ད་སྶི་ཏཾ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཝ་ཏྠུ་ནོ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ར་སྶ ཝི་ནཱ་ས་ཙི་ནྟཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ནི་ཡ་མི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ནེ་སཾ དཱ་རུ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཝ་ཏྟི.
ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་ག་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ཏ་ཙྪ་ག་ཧ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ག་ཧ་ཎེ་ན. མི་ཙྪཱ པ་སྶ་ཏཱིཏི ཝི་ཏ་ཐཾ པ་སྶ་ཏི. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཝི་ཡཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཧི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫ་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ. ཝ་ཏྠུ་ནོཏི ག་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ནོ. ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ. ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶཱ དི་ཊྛི་ཡཱ, ག་ཧི་ཏ་སྶ ཝཱ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ན ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི.
དྷ་མྨ་ཏོཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོཏི ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ, ཡཾ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷ་མྨཱ་ཝཱཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཝ. པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ན་ནུ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཀ་མྨ་པ་ཐེ་སུ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ ན ཡུ་ཏྟོ་ཏི? ན, ཨ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཉྙ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ. ན ཧི ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་རཱ་སི་མྷི ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཀ་དཱ་ཙི པ་ན ཀ་མྨ་པ་ཐོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦ་དཱ་ཏི ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་དཱ, པ་ན་སྶ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་རཱ་སི་ས་ངྒ་ཧོ ན ནི་ཝཱ་རི་ཏོ. ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ཡ་དི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་བྦ་དཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་ཡ་ཏོ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཀ་མྨ་པ་ཐ་རཱ་སི་མྷི ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ན་ནུ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ན་མྤི ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནི་ཡ་ཏོ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཏེ་ས་མྤི ཀ་མྨ་པ་ཐ་རཱ་སི་མྷི ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཏཱ་ཏཾ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཧི ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཱ སི་ཡཱ? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ. སཱ པ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཀཱ་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ ཏ་སྶཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ན ཝུ་ཏྟཱ སི་ཡཱ. ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཧི ‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཝ་དཱ་མི (ཨ. ནི. ༦.༦༣; ཀ་ཐཱ. ༥༣༩) ཏི་ཝི་དྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (ཀ་ཐཱ. ༥༣༩) ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཀ་ཊོ. ཀ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ཙ སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏཱི་ནཾ ཏ་ཏྠུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཉྩ པ་ཐ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་མྨ་པ་ཐོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ, ཏ་སྶཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མཱི་ཧ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཙེ་ཏ་ནཱ་ཛ་ནི་ཏ་པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི་ཏ་དུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ ཙཱ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ པཱ་ཀ་ཊོ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝོ་ཏི, ཏེ ཨེ་ཝ ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཀ་མྨ་པ་ཐ་རཱ་སི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཡ་ཀ་ཏྟཱ ཝཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱཏི མཱུ་ལ་དེ་ས་ནཾ པ་ཏྭཱ, མཱུ་ལ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎནྟི ཨི་དཾ ‘‘པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡ་ཉྷི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་དུ་སྶཱི་ལྱ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཏ་དེ་ཝ ཏཾ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཨེ་ཝ ཧི ཝི་ར་ཏཱི་ཏི. ‘‘ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི ཝཱ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ཀོ་ཙི ཝི་རོ་དྷོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༧༡༤) ‘‘ཡཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨེ་ཏྠ ‘ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཡ་སྨཱ ‘ས་ཏྟོ་ཏི’ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏེ ས་ངྑཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཝ་ཏྠུ་ནོ ‘‘ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. ‘‘ཨེ་ཀོ དི་ཊྛོ, དྭེ སུ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མྥ་པྤ་ལ་པ་ནེ དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཐཱ-ས་དྡོ ‘‘དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨི་ད་མྤི ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི, ན ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཾ ཨེ་ཝ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཏོ. ‘‘ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་པི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཏ་སྶཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་ཐཾ པ་ན མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ མ་ཧ་གྒ་ཏ་པྤ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ. ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཧི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཏོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.
སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ རཱ་ཛཱ་ནོ ཧ་ས་མཱ་ནཱ་པི ‘‘ཙོ་རཾ གྷཱ་ཏེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཧཱ་སོ པ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཝི་ས་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ན ནེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནོ ན ཧོ་ཏི, སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནོ་ཝ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་མཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ལོ་བྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནོ ཝཱ སི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནོ ཝཱ, དོ་ས་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ ཝཱ་ཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཏི་ཝེ་ད་ནོ སི་ཡཱ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སེ་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ‘‘ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལ་ཀོཏི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མཱུ་ལ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཧི མཱུ་ལ་ཊྛེ་ན ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝོ དོ་ས་ཝི་སེ་སོ, ནི་དཱ་ན་མཱུ་ལེ པ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྫ་ཀྑ་ཀཱ་མོ་པི ཧི པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (ཨ. ནི. ༣.༣༤). སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ས་མཱ་དི་ནྣ་སཱི་ལ་སྶ ས་མྤ་ཏྟ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཝི་ར་ཏི ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏི. ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝི་ར་ཏི ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏི. ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏི. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝི་ར་ཏི་ཡོ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ, སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ག་ཎྷ་ནྟོ ‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི ཝི་ར་ཏི་ཡོ་པཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་དུ་སྶཱི་ལྱཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཀ་ཐཾ དུ་སྶཱི་ལྱཱ་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝི་ར་མ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཏཱ་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟི. ན ཧི ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏཾ པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཏ་ཏོ ཨ་ནི་སྶ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ…པེ… ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཧི མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏི ཨ་ཏྠི ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ཧེ་ཝ ཏ་པྤ་ཧཱ་ན་སི་དྡྷི་ཏོ.
པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.