༡. པ་ཉྩ་ཝེ་ར་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡. ཡ་ཏོཏི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏོ-ས་དྡོ དཱ-ས་དྡོ ཝི་ཡ ཨི་དྷ ཀཱ་ལ་ཝི་ས་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་དཱ’’ཏི. བྷ་ཡ་ཝེ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡོཏི བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན བྷ་ཡཾ, ཝེ་ར་པ་ས་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཝེ་ར་ནྟི ཙ ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡོ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཧི ཡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཡ་ཉྩ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་ནྟི, ཨུ་བྷ་ཡེ ས་བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝཱ་ཏི ཏེ ཨེ་ཝ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་བྷ་ཡ་ཝེ་ར་ཛ་ན་ཀཱ་ཝཱ་ཏི. སོ་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ག་མོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ངྒཱ་ནི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒཱ་ནི, ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘དུ་ཝི་དྷཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ངྒ’’ནྟི, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཨ་ཏྠཾ ཨ་ངྒ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ པུ་བྦ་བྷཱ་གེཏི ཡཾ ས་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ས་ཉྙཱ་ཎ་ཛཱ་ཏཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནཱ, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ, ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ མ་ན་སི ཀ་ར་ཎཾ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ནྟེ་ན དྷ་མྨ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏཱ་ནི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ངྒཱ་ནི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཨ་ངྒ་ནྟི པ་དཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཋི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ངྒཾ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ངྒཱི་ཡ་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་ངྒ་ནྟིཔི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ངྒཾ. དོ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀཱ་ཏི ཨ་རི་ཡོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་དྡོ་སོ’’ཏི. ཀ་ཐཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི་པི ཨ་ནུ་པཱ་ར་མྦྷི་ཡ་ཏྟཱ ནི་རུ་པཱ་ར་མྦྷོ. ཉཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ནི་དྡོ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ནི་རུ་པཱ་ར་མྦྷོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་པ་རེ. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི. ན ཧི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཏི. ས་མྨཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ཏྟཱ ཏ་སྶ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཡོ, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ. ཉཱ་ཎཾ པ་ན ཉཱ་ཡ་ཏི སོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཉཱ་ཡོ.
ཏ་ཏྠཱཏི ནི་ར་ཡེ. མ་གྒ་སོ་ཏནྟི མ་གྒ་སྶ སོ་ཏཾ. ཨཱ་པ་ནྣོཏི ཨ་དྷི་ག་ཏོ. ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ, ན ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ. པ་རཾ ཨ་ཡ་ན་ནྟི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་ཝི་ས་ཡེ ཨ་ཡི་ཏ་བྦཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཾ. ཡེ་ས་ཉྷི དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ག་ཏི་ཨ་ཏྠོ, བུ་དྡྷི་པི ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝ་སྶཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀོ’’ཏི.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ. ཝེ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་རོ་དྷོ, ཏ་དེ་ཝ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ བྷ་ཡནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ཡཾ ཝེ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀ’’ནྟི. ཨི་དཾ བཱ་ཧི་རཾ ཝེ་རཾ ནཱ་མ ཏ་སྶ ཝེ་ར་སྶ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཝེ་ར་ཀཱ་ར་པུ་གྒ་ལ་ཏོ བ་ཧི་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཏ་སྶ ཝེ་ར་ཀཱ་ར་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝེ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཝེ་རཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ ཝེ་ར་སྶ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཝེ་ར་ཀཱ་ར་པུ་གྒ་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཧ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་སྶ་པཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ཧི ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལེ་སུ པ་ཊི་པ་ཧ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ནི་ར་ཡ་པཱ་ལ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ཨ་ཏྠི ནི་ར་ཡེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ’’ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ བཱ་ཧི་ར་ཝེ་རནྟི ཡ་མི་དཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཉྩ བཱ་ཧི་རཾ ཝེ་རཾ. པུ་གྒ་ལ་ཝེ་ར་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟཾ ཝེ་ར་ནྟི ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ‘‘ཙེ་ཏ་སི་ཀ’’ནྟི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. སེ་ས་པ་དེ་སཱུཏི ‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ སེ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ. ཨ་ཏྠོ བྷ་གྒོཏི ཨ་ཏྠོ དྷཾ་སི་ཏོ. ཨ་དྷི་ག་ཏེ་ནཱཏི མ་གྒེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏེ་ན. ‘‘ཨ་བྷི་ག་ཏེ་ནཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཙ་ལ་པྤ་སཱ་དེ་ནཱ’’ཏི.
པ་ཉྩ་ཝེ་ར་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.