༨. ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨. ཡ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ-ས་དྡོ ཨ་ཊྛཱ་ནེ. ཏེ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝི་ཡ པ་ཀ་པྤཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ན་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝི་སི་ཊྛཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཛོ་ཏེ་ཏི. ཀཱ་མཾ ཏཱི་སུ་པི པ་དེ་སུ ‘‘པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠོ པ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཙེ་ཏ་ཡ་ན་པ་ཀ་པྤ་ནཱ་ནུ་ས་ཡ་ན་རཱུ་པོ ཝི་སི་ཊྛ་ཊྛོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ག་ཧི་ཏཱ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་མེ་ཏ་ནྟི. ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཀ་པྤཱ ག་ཧི་ཏཱ ཡ་ཐཱ་ར་ཧ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཊྛ་སུ་པི ཧི ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ཀ་པྤོ, ཏ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་སྭེ་ཝ དི་ཊྛི་ཀ་པྤོ་ཏི. ཀཱ་མཾ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་པི ཨ་ནུ་སེ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་སུ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི པཱ་ཀ་ཊཱ་ཏི ‘‘དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཀོ་ཊི་ཡཱཏི ཨི་དཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་པི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཏཾ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་བྷེ་དོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ད་ཡོ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ‘‘ཨ་ནུ་ས་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི. པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣོ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི. ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏ་ཏྠནྟི ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀ་པྤ་ནཱ་ནུ་ས་ཡ་ས་ཉྙི་ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧོ་ཏི. ས་ནྟཱ་ནེ ཕ་ལ་དཱ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་རུ་ལ༹ྷེཏི. པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ཏི ཧི ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ, ‘‘ཝི་རུ་ལ༹ྷེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་མྨཾ ཛ་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ པུ་རེ་ཏ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཧི ཀ་མྨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧི ལ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ བ་ལ་པྤ་ཏྟཱ་ཡ ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ལ་དྡྷ་པ་ཏི་ཊྛཾ ཝི་རུ་ལ༹ྷ་མཱུ་ལ་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་མཱུ་ལེ ཛཱ་ཏེ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ནྟཾ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན དེ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི.
ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡཱཏི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ. ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀྑ་ཎོཏི ཨི་དྷ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀྑ་ཎོ ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་ཀྑ་ཎོ. ན ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་ཀྑ་ཎོ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀྑ་ཎོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནུ་ས་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཀོ་ཊི་ཡཱཏི ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཏ་དི་དཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་སུ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཀོ་ཊི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝི་པཱ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝཱ་རི་ཏ་ཏྟཱཏི པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ཏི ཨ་ཝཱ་རི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. པ་ཙྩ་ཡོ་ཝ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ.
པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་ཧི ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘ནོ ཙེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶི་ཏ་ནྟི ‘‘པ་ཋ་མ་པ་དེ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ནི་ཝ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནི་ཝ་ཏྟཱཏི ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པ་ག་ཏཱ. ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཡོ ནི་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་སཱུཏི ‘‘ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ. ཨེ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཀ་པྤ་ནཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི ‘‘ཙེ་ཏེ་ཏཱི་ཏི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ག་ཧི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡོ ཨི་དྷེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶི་ཏོ. ཙ་ཏ་སྶོཏི པ་ཊི་གྷ་དྭ་ཡ་མོ་ཧ་མཱུ་ལ་ས་མཱ་ག་ཏཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་སཱུཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་སུ ཨེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ, ཨི་ཏ་རཱ པ་ན ‘‘ན པ་ཀ་པྤེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ནི་ཝ་ཏྟཱ་ཏི. སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝཱ་རེ་ཏྭཱཏི ‘‘ནོ ཙ པ་ཀ་པྤེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ. ‘‘ན པ་ཀ་པྤེ་ཏཱི’’ཏི ཧི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཨ་ནུ་ས་ཡོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་རི་མ་ས་དི་སོ་ཝ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏྟཱ.
ཏ་ད་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏེཏི ས་མཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ལོ་པོ, ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ད-ཀཱ་རཱ་ག་མོ, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ད་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ཏ་སྨིཾ ཏ་ད་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་མཱ་ས་པ་ད་སི་དྡྷི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ས་བྦ་སོ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ནི་བྦ་ཏྟི་བྷེ་ད་ན་ཏོ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ས་བྦ་སོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཊ་ན་ཏོ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི, ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶཱཏི ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ. པུ་ན་བྦྷ་ཝ་སཱི་སེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་བྷ་ཝ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཝཱ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་ན་བྦྷ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ ས་ནྡྷཱི’’ཏི. བྷ་ཝ་ཛཱ་ཏཱི་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘དུ་ཏི་ཡ་བྷ་ཝ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་བྷ་ཝེ ཛཱ་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་མྤ་ར་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ག་ཧ་ཎེ་ན པ་ན ནཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཏོ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ ག་ཧི་ཏོ, ཛཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་སི་དྡྷི་པེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏེ་ཏི ནོ ཙ པ་ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ བྷ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ, པ་ཀ་པྤ་ན་ཉྩ ཝི་ནཱ་པི བྷ་ཝེ་སུ དི་ཊྛཱ་དཱི་ན་ཝ་སྶ ཡོ་གི་ནོ ཨ་ནུ་ས་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཙེ་པི, ཏ་དཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཱ་དི་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏ་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་ཝ་ཛྫ་སྶ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ན ཙེ་ཏེ་ཏི པ་ཀ་པྤེ་ཏི ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ན ག་ཧི་ཏོ ཙེ་ཏ་ནཾ ཝི་ནཱ པ་ཀ་པྤ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.