༢. ཀ་ལཱ༹་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ ཛཱ་ཏི་ས་མུ་དཱ་ག་ཏཾ. ནི་ཝ་ཏྟོཏི པུ་བྦེ ཝ་ཊྚ་སོ་ཏ་སྶ པ་ཊི་སོ་ཏཾ ག་ནྟུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ, ཏཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟོ ཨ་ནུ་སོ་ཏ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟོ, ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟོ པ་རི་ཀླེ་ས་ཝི་དྷ་མེ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨ་སྶཱ་སོ. ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ནཱ་མ ཀཱ་མེ་སུ སཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ, ཏ་ཏྠ ཙ ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏཱ ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཡོ མ་གྒེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མེ་ན ནི་པྥ་ནྣཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཏཾ ཨུ་པ་རི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨ་སྶཱ་སོ ཝུ་ཏྟོ. ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏཱཏི ཝི་ཝ་ཊཱ, ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝནྟི ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀ་ཏཾ.
ན ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ཏཱཏི ‘‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ ན བྱཱ་ཀ་ཏཱ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན བྱཱ་ཀ་ཏཱ. ཀེ་ན་ཙཱིཏི ཀེ་ན་ཙི་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི.
ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཁ་ཡཱཏི ཏ་སྶ ཀ་མྨ་བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ཧ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཁ་ཡཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ ནི་རོ་དྷཱ. ཁཱི་ཎ་སྨིནྟི ཁཱི་ཎེ. ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་ན ནི་རུ་དྡྷེ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ པ་ཙྩ་ཡེ. ཛཱ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལཾ ཁཱི་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཏ་ནྟི. ཝི་དི་ཏཾ ཉཱ་ཏཾ. ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཾ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒེ་ཧི ཉཱ་ཏཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྙཱ ཨ་གྒ་མ་གྒོ. ཏ་དུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ ཨི་དྷ ‘‘ཨ་ཉྙཱ’’ ནཱ་མ. པ་ཙྩ་ཡོཏི བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ.
མེཏི མ་ཡཱ. ཨ་ཉྙཱ་སི ཨཱ་ཀཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏེ་ནཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏཾ པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨ་ཡ་མ་སྶ ཝི་ས་ཡོཏི ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་སྶ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ཝི་ས་ཡོ ཏ་ཏྠ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཀི་ཉྩཱ་པཱིཏི ཀི་ཉྩཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཋི་ཏི་སུ་ཁཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་སུ་ཁཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཉཱ་ཎ་སུ་ཁཱ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱཏི ཨ་ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦཱ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑཱ ནཱ་མ. སུ་ཁ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ་པི ཧི སུ་ཁ་པཱི་ཏི་ཡཱ ཕ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཏི ཏི་ཀྑ་མ་ཏྟེ་ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཏོ ཨ་བྷཱ་ཝཱ་དྷི་ག་མེ་ན སུ་ཁ་ནི་རོ་དྷ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟེ་ན. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཾ ‘‘སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ སུ་ཁ’’ནྟི. སུ་ཁ་ཀཱ་མོ དུ་ཀྑཾ ཏི་ཏི་ཀྑ་ཏི. ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ན་ཉྷི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནུ་པ་ར་མོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་ཡོ་གེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ‘‘དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་སུ་ཁཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཐཱ་ཙཱ་ཧ པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཾ ‘‘དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ སུ་ཁ’’ནྟི. དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནུ་པ་ར་མོ ཧི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་སྶ ཡོ་ག་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ‘‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ ཛཱ་ཏ’’ནྟི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ སུ་ཁཾ. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི ཏ་སྶ སུ་ཁུ་མ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཙ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་ཝ་བོ་དྷོ པ་ར་མཾ སུ་ཁཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ –
‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ལ་བྷ་ཏཱི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་མ་ཏཾ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༧༤);
ཨ་ཉྙཱ་ཎ་དུ་ཀྑཱཏི ཨ་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ དུ་ཀྑཾ. ས་མྨཱ ཝི་བྷཱ་ག་ཛཱ་ན་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ཉཱ་ཎ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ. ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧི ཉཱ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ས་ཏྠཱ་ཀཱ་རཱ, ཡ་ཏོ སཱ ཨི་ཊྛཱ ཙེ་ཝ ཨི་ཊྛ་ཕ་ལཱ ཙཱ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘དུ་ཀྑ་ནྟི ཝི་དི་ཏོ’’ཏི པཱ་ལི༹, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝི་དི་ཏ་ནྟི པ་དུ་དྡྷཱ་རོ ཀ་ཏོ, ཏཾ ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཛཱ་ན་ནེཏི ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཛཱ་ན་ནེ. ཨ་ཉྙཱ་སཱིཏི ཀ་དཱ ཨ་ཉྙཱ་སི? ཨི་མ་སྨིཾ དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཀཱ་ལེ་ཏི པ་ན ཡུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ ཧི ཝེ་ད་ནཱ ཨི་དྷ ཐེ་རེ་ན དེ་སི་ཏཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱཏི ‘‘ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཏཾ་ནི་མི་ཏྟཾ ཧི་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཏ་ཎྷཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཏི་པྤ་པ་ཉྩོཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཏྠཱ་རོ. དུ་ཀྑ་སྨིཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ དུ་ཀྑ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ. དུ་ཀྑནྟི ས་བྦཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཉཱ་ཏ་མ་ཏྟེཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་མ་ཏྟེ. ཏ་ཎྷཱ ན ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཝི་མོ་ཀྑཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་བྷེ་དེ་སུ ཝི་མུ་ཏྟཱ. ཧེ་ཏུ་མྷི ཙེ་ཏཾ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠེ་ན ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཏ་རེ་ན ཝི་མོ་ཀྑེ་ནཱ’’ཏི. ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ་པི ཝཱ ཨེ་ཏཾ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ར་མྦྷོ. བ་ཧི་དྡྷཱ་དྷ་མྨཱ་པི ད་ཊྛ་བྦཱ་ཡེ་ཝ ས་བྦ་སྶ་པི པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་སྶ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ. ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ. ཏེཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ. ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱཏི ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏཱིཏི བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི. ཏ་ཏྲ ཏ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་ཀྐེ. ཏེ་སཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀཱ་ལེཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ལེ.
ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱཏི ས་བྦ་སོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ. ཀཱ་མཾ དི་ཊྛི་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཁཱི་ཡ་ནྟི, ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ན ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ནཱ་ཏི ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ‘‘ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་ཏྟིཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་ནུ་སྶ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. ས་ཏོཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཏོ རཱུ་པེ ས་ཝ་ནྟཱིཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཏ་ད་ནུ་ག་ཏ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཡ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ན་མྤི པ་ཝ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ ཝ་ཎ་ཏོ ཡཱུ་སཾ ཝི་ཡ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀ་ཨ་སུ་ཙི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ནྡ་ནྟི, ཏ་ཐཱ སེ་ས་ཝཱ་རེ་སུ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨེ་ཝ ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཧི པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀ་ཨ་སུ་ཙི་མྷི ནི་རུ་ལ༹ྷོ ཨཱ་ས་ཝ་ས་དྡོ. ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཨོ་མཱ་ན་པ་ཧཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཨཱ་ས་ཝེ་སུ ས་མུ་དཱ་ཡུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ན ཧི སེ་ཡྻ་མཱ་ནཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཧཱི་ན་མཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ཏི. པ་ཛཱ་ན་ནཱཏི ‘‘ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་པ་ཛཱ་ན་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ས་རཱུ་པ་བྷེ་ད་ཏོ་པཱིཏི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་མཱ་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ་པི. ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་དནྟི ཙ ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ.
ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ་ཡ ཨེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣཱ་ཡ ཨེ་ཝ, ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་གྒ་ལ་ཐོ་མ་ན་ཏྠནྟི དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ པ་སཾ་ས་ན་ཏྠཾ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ན་ཏྠཾ. དྷ་མྨ་ཐོ་མ་ན་ཏྠནྟི པ་ཊི་པ་ཏྟི་དྷ་མྨ་སྶ པ་སཾ་ས་ན་ཏྠཾ. ཏེ་པཱིཏི ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཱ་ད་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་པི. དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ. ཨ་ཏྠེཏི སཱི་ལཱ་དི་ཨ་ཏྠེ. དྷ་མྨེཏི པཱ་ལི༹་དྷ་མྨེ.
ཨ་སྶཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི ‘‘དི་ཝ་ས་ཉྩེ་པི བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ནནྟི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ. ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཐོ་མེ་སྶཱ་མི ‘‘སཱ ཧི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ་ན དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙི་ནྟི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ཡཱཏི ས་མཱ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ་ཡ. མ་ཏི་ཡཱཏི པ་ཉྙཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཨ་གྒཱཏི བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ གུ་ཎ་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱཏི གུ་ཎ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊཾ པ་ཉྙཱ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ ཋ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཙི་ཏྟ་ག་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མ་ནེ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན. ཀ་ཐཾ པ་ན ཀཱ་ཡོ ད་ནྡྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀོ ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ས་བྦ་ཐཱ ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀོ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ས་བྦ་ཐཱ ཀཱ་ཡེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ན ཧི ཏ་དཱ ཙི་ཏྟཾ ས་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ཎེ་ན ཨ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ད་ནྡྷ་ཝུ་ཏྟི་ཀ་སྶ རཱུ་པ་དྷ་མྨ་སྶ ཁ་ཎེ་ན ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ད་ནྡྷ་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཀཱ་ཡ་ག་ཏི་ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ནེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏི་ཡཱ པ་རི་ཎཱ་མི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་གེ་ཝ སུ་ཁ་ལ་ཧུ་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ད་ནྡྷཾ ཨ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ལ་ཧུ་ཀ་ཏི་པ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རེ་ཧེ་ཝ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཏི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་རཱུ་པ་ཏཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཐོ་མ་ནཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཏྟཱ. ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏཱིཏི པུ་བྦེ མ་ཡཱ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཨ་པ་སྶཾ. ཨཱ་ས་ཡ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠནྟི ‘‘ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟེ་ན ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ག་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ. དུ་ཏི་ཡཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ནུ་མོ་དི དུ་ཏི་ཡཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟེ་ནེ་ཝ པ་ཋ་མ་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་སྶ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨེ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཨེ་ཏཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་སྶཱཏི ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ. དྷ་མྨེ ད་ཧ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ, སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ, སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་ས་ཡེ དྷ་མྨེ ད་ཧ་ཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཛི་ཏེ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ཝི་ས་ཡེ. གོ་ཙ་ར་དྷ་མྨེཏི གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་ཏེ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ.
ཀ་ལཱ༹་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.