༢. མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢. ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེཏི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ བྷི་ཀྑུ…པེ… ཨཱ་ཧཱ་རཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རེ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི ནི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶི་ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ. དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི ཙ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷཱ་ག་དཱི་པ་ཀཾ དེ་ས་ནཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི, ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་དི. དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོཏི ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ. ཝ་ར་ག་ནྡྷ་ཝཱ་སི་ཏནྟི ས་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷེ་ན ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷེ་ན ཙེ་ཝ ཏ་ད་ཉྙ་ནཱ་ནཱ་ག་ནྡྷེ་ན ཙ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ར་ག་ནྡྷ་ཝཱ་སི་ཏཾ. ར་ཏ་ན་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཝ་རེ་ནཱཏི ར་ཏ་ན་མ་ཡེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀེ་ན. དེ་ས་ནཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ནྟོཏི ཡ་ཐཱ་དེ་སི་ཏཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ནྟོ, ཡ་ཐཱ ཨུ་པ་རི་དེ་ས་ནཱ ཝ་དྡྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ནྟོ ‘‘ཡོ ཨེ་ཏཾ…པེ… བྷུ་ཉྫ་ཏི ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རེ ནཱ་མ ཨི་ཙྪི་ཏེ ཏ་སྶ ཨུ་པ་བྷུ་ཉྫ་ཀེ་ན་པི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, སོ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ’’ཏི ཨ་ཡཾ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨུ་ཏུ་ས་མ་ཡེཏི ག་བྦྷ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཡེ. སོ ཧི ཨུ་ཏུ་ས་མ་ཡ་སྶ མ་ཏྟ་ཀ་ས་མ་ཡ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཎྜཱ་ནི མཱ ན་སྶ་ནྟཱུ’’ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ. གི་ཛ྄ཛྷ་པོ་ཏ་ཀཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཏཱ་ནི ཀ་ཙྪ་པ་ཎྜཱ་ནི མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ལ་དྡྷི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཡཾ ལ་དྡྷཱིཏི ཕ་སྶ་མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རེ་སུ ཀི་ཉྩཱ་པི ཐེ་ར་སྶ ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ཡུ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཡཾ ལ་དྡྷི. ཨི་མཾ པ་ཉྷནྟི ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ པ་ཉྷཾ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ལ་དྡྷི་ཡཱ ན པ་ན པུ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཏྟུ་པ་ལ་དྡྷི་ཡཱ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སོཏི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ. ན ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ནཱ་ཧཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་སྨིཾ མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེཏི ཏ་སྨིཾ ཝ་ཙ་ནེ མ་ཡཱ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ས་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོཏི ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོ ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏེ པ་ཉྷེཏི ས་ཏྟུ་པ་ལ་དྡྷིཾ ཨ་ནཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཀ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་པ་ཝ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཉྷེ པུ་ཙྪི་ཏེ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ནཱཏི ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་ཧ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཏི ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཛཱ་ཏེ ས་ཏཱིཏི ནཱ་མ་རཱུ་པེ ནི་བྦ་ཏྟེ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷཱ་གོ – ནཱ་མ་ནྟི ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཁ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡཾ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, རཱུ་པཾ པ་ན ས་ཏྟ་ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ, ནི་ཡ་མ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཚ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཝི་པཱ་ཀ་ནཱ་མཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནོ ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཚ་ཊྛ་སྶ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པཱ་ཀ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ཏྟ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀི་ཉྩི པ་ནེ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་ཝ་ཀཾ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏ་རེ་སཾ པ་ན པ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཚ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀི་ཉྩི པ་ནེ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ་ཏི ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ས་དི་སཾ. པ་ཝ་ཏྟེ ཝི་པཱ་ཀ་ནཱ་མཾ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ཏྟ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ན ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཚ་ཊྛ་སྶ ཏ་ཏོ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མྤི ཨི་ཏ་ར་མྤི ཝི་པཱ་ཀ་ནཱ་མཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཙ་ཏུ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་མྤི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. རཱུ་པ་ཏོ པ་ན ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཚ་ཊྛ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཚ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ན བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཙ་ཏུ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏི་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་ཏོ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༥༩༤) ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
པ་ཉྷ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ དེ་ནྟོཏི ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཕུ་ས་ཏཱི’’ཏི ཨི་མ་སྶ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་པ་ཉྷ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ དེ་ནྟོ. ཏ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་བྦ་པ་དེ་སཱུཏི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ ཝུ་ཏྟ་པ་དེ་སུ. ས་ཏྟོཏི ཨ་ཏྟཱ. སོ པ་ན ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དི་ནོ་པི ཡཱ་ཝ ན ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྠེ་ཝཱ་ཏི ལ་དྡྷི, པ་གེ་ཝ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དི་ནོ. བྷཱུ་ཏོཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ. ནི་པྥ་ཏྟོཏི ནི་པྥ་ནྣོ. ན ཏ་སྶ དཱ་ནི ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ལ་དྡྷི. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་དནྟི ཨི་མ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ. པུ་ན ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་དནྟི ཨི་མ་སྨཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་དཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ བ་ཧཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟཾ ས་ངྑཱ་ར་མ་ཏྟ་མི་ད་ནྟི ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཏེ་ནཱ་པཱིཏི ས་ཉྙ་ཏྟུ་པ་ག་ཏེ་ནཱ་པི. ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ཝ་ས་རོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ. དེ་ས་ནཱ་རུ་ལ༹ྷནྟི ཡ་ཏོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝཱི་ཐིཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་མེ་ཝ. ཏ་མེ་ཝཱཏི ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ད་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཝི་ཝ་ཛྫེ་ནྟོཏི ཝི་ཝ་ཊྚེ་ནྟོ. ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱཏི ‘‘ཚ་ནྣཾ་ཏྭེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨེ་ཝཾ དེ་སི་ཏེ, ‘‘ཝི་ནེ་ཡྻ་ཛ་ནོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏི་བྷ་ཝ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ ས་ནྡྷཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ད་མི་ནཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶཱ་པི ག་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.