༥. མཱ་ར་དྷཱི་ཏུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༡. ཙི་ནྟེ་སཱིཏི སོ་ཀ་ཝ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟ་ཡི. ག་ཎི་ཀཱ་ར་ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོཏི དཱི་པ་ཀ་ཀ་རེ་ཎུ་ཡོ. ཨེ་ཀ་ས་ཏཾ ཨེ་ཀ་ས་ཏནྟི ཨེ་ཀ་ས་ཏཾ ཨེ་ཀ་ས་ཏཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་ཏཾ ས་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀཾ ས་ཏཾ ས་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི. ཀུ་མཱ་རི་ཝ་ཎྞ་ས་ཏནྟི ཀུ་མཱ་རི་ཏྠཱི་ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ས་ཏཾ. ཏཱ ཀི་ར པ་ཋ་མཾ ཀ་ཉྙཱ་རཱུ་པེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སུཾ. ཨ་ནུ་པ་ག་ཏ་པུ་པྥཱ་ན་ཉྷི ས་མ་ཉྙཱ ཀ་ཉྙཱ་ཏི. པུ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀུ་མཱ་རི་རཱུ་པེ་ན ཨུ་པ་ག་ཏ་པུ་པྥཱ ཧི ཀུ་མཱ་རཱི. པུ་ན ཝ་དྷུ་ཀཱ་རཱུ་པེ་ན. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཝི་ཛཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ས་ཏ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཡུ་ཝ་ཏི་རཱུ་པེ་ན. ཝི་ཛཱ་ཏཱ ཧི ཨི་ཏྠཱི ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡཱ ཡུ་ཝ་ཏཱི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བཱ་ལཱ ཏ་རུ་ཎཱི པོ་རཱི་ཏི ཏི་ཝི་དྷཱ་སུ ཨི་ཏྠཱི་སུ པུ་རི་མཱ དྭེ ད་སྶི་ཏཱ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཝཱ་རེ་སུ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡོ་ཝ རུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་ན མ་ནུ་སྶ་རཱུ་པེ་ན ཏཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སུཾ.
ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟིནྟི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཧི་ཏཱ་ནུ་པྤ་ཏྟིཾ. ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟིནྟི པ་ར་མ་ཙི་ཏྟུ་པ་ས་མཾ. ཀི་ལེ་ས་སེ་ནནྟི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ཋ་མཾ ཀི་ལེ་ས་སེ་ནཾ. སཱ ཧི ཀི་ལེ་ས་སེ་ནཱ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ་པི པ་ཊི་པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ པི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཀོ ཨ་ཧཾ ཛྷཱ་ཡ་ནྟོཏི ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀོ ཨ་ས་ཧཱ་ཡོ ཨ་ཧཾ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ. ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷིནྟི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ བུ་ཛ྄ཛྷིཾ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷིཾ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁ་ས་མ་དྷི་ག་མ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨ་ཀ་ར་ཎེ་ནཱཏི མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎེ་ན. ས་ཀྑཱིཏི ས་ཀྑི་བྷཱ་ཝོ.
ཀ་ཏ་མེ་ན ཝི་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཀ་ཏ་མེ་ན ཝི་ཧཱ་རེ་ན. ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ན ‘‘ཏཾ པུ་གྒ་ལ’’ནྟི ས་མྨུ་ཁཱ ཋི་ཏ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི, ཀ་ཐཾ ཏྭ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཛྷཱ་ཡཱི’’ཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་སྶ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ’’ཏི. པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀེ ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ. ཀཱ་མཱ་ལ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་ལ་ཡོ. ན ས་ར་ཏཱིཏི ན ས་ཝ་ཏི. རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ སཾ་སཱ་ར་མ་ནུ་ས་ཝ་ནྟི. ན ཐི་ནོཏི ན ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི. དི་ཡ་ཌྜྷ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶནྟི ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༨༤༢, ༩༧༦) ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཀི་ལེ་ས་ས་ཏེ་སུ ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སེ་སཱ པ་ཉྙཱ་སཱ་དྷི་ཀཾ ས་ཏཾ ཀི་ལེ་སཱ, ཏེ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ (དཱི. ནི. ༡.༣༡) ཨཱ་ག་ཏཱ་ཧི དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛཱི་ཧི ས་ཧ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་སཱ་དྷི་ཀཾ ས་ཏྟ་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི; ཏཱ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན དི་གུ་ཎི་ཏཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶཾ ད་སཱ་དྷི་ཀཾ ཧོ་ཏི; ཏཾ ཨ་པྤ་ཀཾ པ་ན ཨཱུ་ན་མ་དྷི་ཀཾ ཝཱ ག་ཎ་ནུ་པ་གཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘དི་ཡ་ཌྜྷ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་མ་ས་ན་ཏོ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ པ་ཧཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ནུ་ཊཱི. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མ་པ་དེ་ནཱཏི ‘‘ན ཀུ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན. དུ་ཏི་ཡེ་ནཱཏི ‘‘ན ས་ར་ཏཱི’’ཏི པ་དེ་ན. ཏ་ཏི་ཡེ་ནཱཏི ‘‘ན ཐི་ནོ’’ཏི པ་དེ་ན. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཀི་ལེ་སོ་གྷཾ ཏི་ཎྞོཏི ཚ་ནྣཾ དྭཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀི་ལེ་སོ་གྷཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཀཱ་མོ་གྷ་དི་ཊྛོ་གྷ་བྷ་ཝོ་གྷ་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘པ་ཉྩོ་གྷ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱུ་པ་རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཝི་སེ་ས་ཏོ ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཚ་ཊྛ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པ་ཉྩུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི.
མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་སྶཱཏི ས་མྦ་ནྡྷེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན་ཡ་མཱ་ནཱ་ནནྟི ཨ་ནཱ་ད་རེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན་ཡ་མཱ་ནེ་སཱུ’’ཏི.
ཨཱུ་ཧ་ཙྩཱཏི བུ་དྡྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ‘‘ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱ’’ཏི དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཡཾ ནི་ག་མ་ན་པཱ་ལི༹, ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ན་ཡ་ཏྟཱ པ་ན ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན ལི་ཁཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནཱཏི ཛ་ཛྫ་ཀཱ་ར་སྶ ཧི ད་དྡ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་སོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཛ་ལ་མཱ་ནཱ’’ཏི. ནཱི་ཧ་རཱིཏི ཏཱ་སཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཀཱ་རཾ ན མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཏི་ཎཱ་ཡ་པི ཨ་མ་ཉྙ་མཱ་ནོ་ཝ ཨ་ན་པེ་ཀྑེ་ནེ་ཝ ནཱི་ཧ་རི. ཕ་ལ་ཏོ བྷ་ཊྛནྟི ཕ་ལ་སི་པཱ་ཊི་ཀ་ཏོ བྷ་ཊྛཾ. ཀུ་ཎྜ་ཏི་ཎཱ་དི་ག་ཙྪ་ཏཱུ་ལཾ པོ་ཊ་ཀི་ཏཱུ་ལཾ.
མཱ་ར་དྷཱི་ཏུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
སཱ་ར་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མཱ་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.