༣. ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ས་མྦ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༧. ཛ་ཊཱ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ་ནཱཏི སཱི་སེ པ་ཊི་མུ་ཀྐེ་ན ཛ་ཊཱ་ཀ་ལཱ་པེ་ན. ཨ་པ་རི་གྒ་ཧ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཧི ཛ་ཊཱ་ཡ ཨུ་ཉྪཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི. ཨུ་དུ་མྦ་ར་ད་ཎྜཉྷི ཨ་ཏྟ་གུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧི་ཏཾ ཏེ་སཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤི་ཙྪ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠ’’ནྟི. སཱི་སཾ ཨོ་ཀ་མྤེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སཱི་ས་སྶ ཨོ་ཀ་མྤི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཧ་ནུ་ཀེ་ན ཨུ་རཾ པ་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་དྷོ་ན་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཛི་ཝ྄ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ལ་མྦ་ན་ཙཱ་ལ་ན་ཝ་སེ་ན མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་དྡྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏི་སཱ་ཁནྟི ཏི་བྷ་ངྒ་བྷ་ཀུ་ཊི ཝི་ཡ ན་ལཱ་ཊེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ན་ལཱ་ཊི་ཀཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན་ལཱ་ཊེ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ ཝ་ལི་ཏྟ་ཡ’’ནྟི, ཏི་བྷ་ངྒ་ཝ་ལི་ཀཾ ན་ལཱ་ཊེ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཏེ་ལེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ པཱ་པ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀེ ཏེ་ལེ, པ་ཙི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ན་གེ་ཧེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ས་མྦ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ས་མི་དྡྷི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༨. མ་ཡ྄ཧཾ ལཱ་བྷཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ཏྠུ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཙ ནཱ་མ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སྶ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཨེ་ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ. མ་ཡ྄ཧཾ སུ་ལ་དྡྷནྟི ཡ་ཉྩེ་ཏཾ མ་མ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛྫཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ, ཏ་སྨི་ཉྩ ཨ་བྷི་ར་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ཉྩེ་ཏཾ མ་ཡཱ སུ་ལ་དྡྷཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་རི་ཏཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཾ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ. པཱ་སཱ་དི་ཀནྟི པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཾ. ཨེ་ཝ་མ་ཧོ་སཱིཏི ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཧོ་སི. ནི་སི་ནྣ་ས་དི་སོཏི ནི་སི་ནྣོ ཝི་ཡ. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་སི་ནྣཾ མཱ་རོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ. ཏ་སྶཱཏི ས་མི་དྡྷི་ཏྠེ་ར་སྶ. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ས་པྤཱ་ཡནྟི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནཾ ས་པྤཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ཧཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
མ་ཡ྄ཧནྟི མ་ཡཱ. ས་ཏི ཙ པ་ཉྙཱ ཙ ས་ཏི་པ་ཉྙཱ, ཏཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཝ་བུ་དྡྷཱ. ཐེ་རོ ཀི་ར ཏ་དཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་སི. ཀཱ་མནྟི ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི. ཀེ་ཙི ‘‘ཀཱ་མཾ ཀ་ར་སྶཱུ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ‘ཀཱ་མཱ’ཏི མཱ་ར་སྶ ཨཱ་ལ་པ་ན’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཝི་བྷིཾ་ས་ཀཱ་ར་ཧཱ་ནཱིཏི བྷ་ཡཱ་ན་ཀཱ་ར་ཧཱ་ནི. རཱུ་པཱ་ནཱིཏི ཝི་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི. ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་ཏྠོ་པི ཧི རཱུ་པ་ས་དྡོ ‘‘རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏི ཨ་ན་པྤ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ན ཀ་མྤེ་སྶ་སཱིཏི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ན ཙ་ལི་སྶ་སི.
ས་མི་དྡྷི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. གོ་དྷི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༩. པ་བྦ་ཏ་སྶ པ་སྶེཏི པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཨུ་པ་ཙྩ་ཀཱ་ཡཾ. ས་མ་ཡེ ས་མ་ཡེ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ སཱ་མ་ཡི་ཀཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤི་ཏ་པྤི་ཏ་ཀྑ་ཎེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི ཧི ཨ་ན་ཙྩ་ནྟ་པ་ཧཱ་ཡི་ཏཱ་ཡ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི ནཱ་མ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་ཧཱ་ཡི་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཏཱ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ‘‘ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟཱ, ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ, ཏཱ་ཝ ཀ་སྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ? སཱ་བཱ་དྷ་ཏྟཱཏི ས་རོ་ག་ཏྟཱ. ཝཱ་ཏ་པི་ཏྟ་སེ་མྷ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཀ་དཱ་ཙི ཝཱ་ཏ་པི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན, ཀ་དཱ་ཙི ཝཱ་ཏ་སེ་མྷ་ཝ་སེ་ན, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ནུ་སཱ་ཡི་ཀོཏི ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ས་ཡི་ཏོ, ཡཱ་པྱཱ་མ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་དྷི་སྶཱཏི ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་དྷ་མྨེ ཨུ་ཏུ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ཀེ. པཱུ་རེ་ཏུནྟི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏུཾ. པ་རི་ཧཱ་ཡཱིཏི ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་ཀ་ལླ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻནྟི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻཾ. ནི་བ་དྡྷཱ ག་ཏི ཧོ་ཏི ཀེ་ཝ་ལཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ, ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
ཛ་ལ་མཱ་ནཱཏི ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ནི་ཡ་ཏ་ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཛ་ལ་མཱ་ནཱ. མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑཱུ་ཏི པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མཱ. ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་དྷ་རཱཏི ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་པ་རི་མེ་ཡྻ་བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣཱ. ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་པི ཧི ཛུ་ཏི-ས་དྡོ ཧོ་ཏི ‘‘ཨི་དྡྷི་ཛུ་ཏི་བ་ལ་ཝཱི་རི་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༥༨༩, ༡༥༩༥) ཝི་ཡ. ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ མཱ་ནཾ སི་ཡ་ཏི ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་གྒ་མ་གྒོ མཱ་ན་སཾ. ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟ་ནཱ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ མཱ་ན་ས་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. སཱི་ལཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སཱི་ལཱ་དཱི་ནི. སི་ཀྑ་མཱ་ནོཏི སི་ཀྑཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ. ན ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི. ཛ་ནེཏི ས་ཏྟ་སྶ ཀཱ་ཡེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་སྶུ་ཏཱཏི ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཝི་སྶུ་ཏཱ.
ཝེ་ད་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱཏི ཨུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝཱི་ཐི་མེ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ས་མ་སཱི་སཱི ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་བྷེ་དཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ས་མ་སཱི་སཱི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མ་སཱི་སཱི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི.
ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཀོ་པ་ན་ཉྩཱཏི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི ཨ་ས་མཱ་ཡོ་གོ. ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ན ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡ་མ་ཏྟེ་ན. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ན་ཡེ་སུ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཏེ་ནེ་ཝ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ནྟོ་རོ་གེ་ཡེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ རོ་གེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ བ་ཧ་ཝོ་པི ས་མ་སཱི་སི་ནོ ཨེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སཱི་ས་ཉྩེ་ཏྠ ཏེ་ར་ས – པ་ལི་བོ་དྷ་སཱི་སཾ ཏ་ཎྷཱ, བ་ནྡྷ་ན་སཱི་སཾ མཱ་ནོ, པ་རཱ་མཱ་ས་སཱི་སཾ དི་ཊྛི, ཝི་ཀྑེ་པ་སཱི་སཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཀི་ལེ་ས་སཱི་སཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་སཱི་སཾ ས་དྡྷཱ, པ་གྒ་ཧ་སཱི་སཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སཾ ས་ཏི, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་སཱི་སཾ ས་མཱ་དྷི, ད་སྶ་ན་སཱི་སཾ པ་ཉྙཱ, པ་ཝ་ཏྟི་སཱི་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གོ་ཙ་ར་སཱི་སཾ ཝི་མོ་ཀྑོ, ས་ངྑཱ་ར་སཱི་སཾ ནི་རོ་དྷོ་ཏི. ཨི་མེ་སུ ཏེ་ར་ས་སུ སཱི་སེ་སུ པ་ལི་བོ་དྷ་སཱི་སཱ་དཱི་ནི པ་ཝ་ཏྟི་སཱི་ས་ཉྩ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་སཱི་སཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ནི, པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀ་ཕ་ལཾ གོ་ཙ་ར་སཱི་སཾ. ཏ་ཉྷི ཝི་ས་ཡ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཕ་ལཾ ཝི་མོ་ཀྑོ, པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཕ་ལ་སྶ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ངྑཱ་ར་སཱི་སཾ ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཝེ་ཀ་བྷཱུ་ཏོ ནི་རོ་དྷོ་ཏི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀ་ཕ་ལཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཧ ཝི་ཡ སཾ་སི་དྡྷཾ ད་སྶ་ནེ་ན ས་མ་སཱི་སི་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ ཏེ་ར་ས སཱི་སཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི (པུ. པ. ༡༦) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏེ་སུ ཀི་ལེ་ས་པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་སཱ་ན་མེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཝ་ཏྟི་སཱི་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟི་སཱི་སཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ མ་གྒོ ཙུ་ཏི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཡ་དི་པི པ་རི་ཡཱ་དཱི་ཡ་ཏི, ཡཱ་ཝ པ་ན ཙུ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘པ་ཝ་ཏྟི་སཱི་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ཁེ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནེ་ན པ་ན མ་གྒ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་ཡ ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝཱ་རཱ ཙ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་སྶེ་ཝ ཝཱ་རཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི. ‘‘ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༧༨; སཾ. ནི. ༣.༡༢) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ས་མཱ་པ་ནེ་ན ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ས་མཱ་པི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་ན པ་རི་ས་མཱ་པ་ནཾ ཡ་དི ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟེ་ན ཧོ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ས་མཱ་པ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཝཱ་ར་ཙུ་ཏི་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་པུ་བྦཱ་ཙ་རི་མ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘དྭི་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤཱ་དོ ན་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. དྭི་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནནྟི ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་མ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ. ཏནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘ཨེ་ཀོ ཝཱ དྭེ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི, ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟེ་ན པ་ན དྭེ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱཏི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ནེ་ན.
དྷཱུ་མཱ་ཡི་ཏ་ཏྟནྟི དྷཱུ་མ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ཡི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་རཾ. དྷཱུ་མ་ས་དི་སཱ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ དྷཱུ་མ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ, ཏི་མི་ར་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ, ཡེ མ་ཧི་ཀཱ ‘‘ཏི་མི་ར’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ནཱཏི པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན. ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏི ཧི ཨུ་པྤཱ་དེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ནཱ་མ སི་ཡཱ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཡ་དེ་ཝ ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཏ་དེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི.
སོ་ཀེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶཱཏི ‘‘ཨ་ཕ་ལོ ཝ་ཏ མེ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི སོ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ. ཨ་བྷ་སྶ་ཐཱཏི བ་ལ་ཝ་སོ་ཀཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ སི་ཐི་ལཾ ག་ཧི་ཏཱ བྷ་སྶི པ་ཏི་ཏཱ སཱ ཀ་ཙྪཱ.
གོ་དྷི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ས་ཏྟ་ཝ་སྶཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༠. ཡ་སྨཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་རོ ཨོ་ཏཱ་རཱ་པེ་ཀྑོ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པུ་རེ བོ་དྷི་ཡཱ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཏི་ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ.
ཨ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོཏི པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ. ཛི་ཏོ ཝི་ཏྟ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཨ་སི ནུ. པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟནྟི ག་རུ་ཏ་རཾ.
ཁ་ནི་ཏྭཱ ཨུ་མྨཱུ་ལེ་ཏྭཱ. ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་དཱི་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ.
པེ་ཧཱིཏི ཨ་པེ་ཧི. པཱ་ར་གཱ་མི་ནོཏི པཱ་ར་ངྒ་མ་ན་སཱི་ལཱ. ཏེ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨ་ཡཾ གཱ་མི-ས་དྡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡེ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
མཱ་ར་ཝི་སཱུ་ཀཱ་ནཱིཏི མཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ནི ཀ་ཎྚ་ཀ་ས་དི་སཱ་ནི མཱ་ར་སྶ དུ་རཱ་ཙཱ་རཱ་ནི. ཝི་རུ་དྡྷ་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཏཱ་ནི ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཡཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་བྦེ་ཛ་ནཱི་ཡཱཏི ནི་བྦེ་ད་དཱ་ཡི་ཀཱ. ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནཱི་ཡཱཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ཝ་ཧཱ.
ཝི་ཀ་པྤ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨོ་པ་མྨ་པ་རི་ཀ་པྤ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་པ་ད་སྶ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་པ་རི་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ མེ་ད་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ. མུ་དུནྟི མུ་དུ་མ་དྷུ་ར་སཾ ཝི་ནྡེ་ཡྻཱ་མ པ་ཊི་ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ. ཨ་སྶཱ་དོཏི ཨ་སྶཱ་དེ་ཏ་བྦོ.
ས་ཏྟ་ཝ་སྶཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. མཱ་ར་དྷཱི་ཏུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༡. ཙི་ནྟེ་སཱིཏི སོ་ཀ་ཝ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟ་ཡི. ག་ཎི་ཀཱ་ར་ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོཏི དཱི་པ་ཀ་ཀ་རེ་ཎུ་ཡོ. ཨེ་ཀ་ས་ཏཾ ཨེ་ཀ་ས་ཏནྟི ཨེ་ཀ་ས་ཏཾ ཨེ་ཀ་ས་ཏཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་ཏཾ ས་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀཾ ས་ཏཾ ས་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི. ཀུ་མཱ་རི་ཝ་ཎྞ་ས་ཏནྟི ཀུ་མཱ་རི་ཏྠཱི་ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ས་ཏཾ. ཏཱ ཀི་ར པ་ཋ་མཾ ཀ་ཉྙཱ་རཱུ་པེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སུཾ. ཨ་ནུ་པ་ག་ཏ་པུ་པྥཱ་ན་ཉྷི ས་མ་ཉྙཱ ཀ་ཉྙཱ་ཏི. པུ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀུ་མཱ་རི་རཱུ་པེ་ན ཨུ་པ་ག་ཏ་པུ་པྥཱ ཧི ཀུ་མཱ་རཱི. པུ་ན ཝ་དྷུ་ཀཱ་རཱུ་པེ་ན. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཝི་ཛཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ས་ཏ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཡུ་ཝ་ཏི་རཱུ་པེ་ན. ཝི་ཛཱ་ཏཱ ཧི ཨི་ཏྠཱི ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡཱ ཡུ་ཝ་ཏཱི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བཱ་ལཱ ཏ་རུ་ཎཱི པོ་རཱི་ཏི ཏི་ཝི་དྷཱ་སུ ཨི་ཏྠཱི་སུ པུ་རི་མཱ དྭེ ད་སྶི་ཏཱ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཝཱ་རེ་སུ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡོ་ཝ རུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་ན མ་ནུ་སྶ་རཱུ་པེ་ན ཏཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སུཾ.
ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟིནྟི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཧི་ཏཱ་ནུ་པྤ་ཏྟིཾ. ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟིནྟི པ་ར་མ་ཙི་ཏྟུ་པ་ས་མཾ. ཀི་ལེ་ས་སེ་ནནྟི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ཋ་མཾ ཀི་ལེ་ས་སེ་ནཾ. སཱ ཧི ཀི་ལེ་ས་སེ་ནཱ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ་པི པ་ཊི་པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ པི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཀོ ཨ་ཧཾ ཛྷཱ་ཡ་ནྟོཏི ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀོ ཨ་ས་ཧཱ་ཡོ ཨ་ཧཾ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ. ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷིནྟི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ བུ་ཛ྄ཛྷིཾ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷིཾ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁ་ས་མ་དྷི་ག་མ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨ་ཀ་ར་ཎེ་ནཱཏི མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎེ་ན. ས་ཀྑཱིཏི ས་ཀྑི་བྷཱ་ཝོ.
ཀ་ཏ་མེ་ན ཝི་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཀ་ཏ་མེ་ན ཝི་ཧཱ་རེ་ན. ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ན ‘‘ཏཾ པུ་གྒ་ལ’’ནྟི ས་མྨུ་ཁཱ ཋི་ཏ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི, ཀ་ཐཾ ཏྭ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཛྷཱ་ཡཱི’’ཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་སྶ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ’’ཏི. པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀེ ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ. ཀཱ་མཱ་ལ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་ལ་ཡོ. ན ས་ར་ཏཱིཏི ན ས་ཝ་ཏི. རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ སཾ་སཱ་ར་མ་ནུ་ས་ཝ་ནྟི. ན ཐི་ནོཏི ན ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི. དི་ཡ་ཌྜྷ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶནྟི ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༨༤༢, ༩༧༦) ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཀི་ལེ་ས་ས་ཏེ་སུ ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སེ་སཱ པ་ཉྙཱ་སཱ་དྷི་ཀཾ ས་ཏཾ ཀི་ལེ་སཱ, ཏེ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ (དཱི. ནི. ༡.༣༡) ཨཱ་ག་ཏཱ་ཧི དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛཱི་ཧི ས་ཧ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་སཱ་དྷི་ཀཾ ས་ཏྟ་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི; ཏཱ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན དི་གུ་ཎི་ཏཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶཾ ད་སཱ་དྷི་ཀཾ ཧོ་ཏི; ཏཾ ཨ་པྤ་ཀཾ པ་ན ཨཱུ་ན་མ་དྷི་ཀཾ ཝཱ ག་ཎ་ནུ་པ་གཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘དི་ཡ་ཌྜྷ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་མ་ས་ན་ཏོ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ པ་ཧཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ནུ་ཊཱི. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མ་པ་དེ་ནཱཏི ‘‘ན ཀུ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན. དུ་ཏི་ཡེ་ནཱཏི ‘‘ན ས་ར་ཏཱི’’ཏི པ་དེ་ན. ཏ་ཏི་ཡེ་ནཱཏི ‘‘ན ཐི་ནོ’’ཏི པ་དེ་ན. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཀི་ལེ་སོ་གྷཾ ཏི་ཎྞོཏི ཚ་ནྣཾ དྭཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀི་ལེ་སོ་གྷཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཀཱ་མོ་གྷ་དི་ཊྛོ་གྷ་བྷ་ཝོ་གྷ་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘པ་ཉྩོ་གྷ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱུ་པ་རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཝི་སེ་ས་ཏོ ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཚ་ཊྛ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པ་ཉྩུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི.
མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་སྶཱཏི ས་མྦ་ནྡྷེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན་ཡ་མཱ་ནཱ་ནནྟི ཨ་ནཱ་ད་རེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན་ཡ་མཱ་ནེ་སཱུ’’ཏི.
ཨཱུ་ཧ་ཙྩཱཏི བུ་དྡྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ‘‘ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱ’’ཏི དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཡཾ ནི་ག་མ་ན་པཱ་ལི༹, ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ན་ཡ་ཏྟཱ པ་ན ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན ལི་ཁཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནཱཏི ཛ་ཛྫ་ཀཱ་ར་སྶ ཧི ད་དྡ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་སོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཛ་ལ་མཱ་ནཱ’’ཏི. ནཱི་ཧ་རཱིཏི ཏཱ་སཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཀཱ་རཾ ན མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཏི་ཎཱ་ཡ་པི ཨ་མ་ཉྙ་མཱ་ནོ་ཝ ཨ་ན་པེ་ཀྑེ་ནེ་ཝ ནཱི་ཧ་རི. ཕ་ལ་ཏོ བྷ་ཊྛནྟི ཕ་ལ་སི་པཱ་ཊི་ཀ་ཏོ བྷ་ཊྛཾ. ཀུ་ཎྜ་ཏི་ཎཱ་དི་ག་ཙྪ་ཏཱུ་ལཾ པོ་ཊ་ཀི་ཏཱུ་ལཾ.
མཱ་ར་དྷཱི་ཏུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
སཱ་ར་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མཱ་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.