༥. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ

༡. ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཀཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༦༢. ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཛཱ་ཏཱཏི ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ སཾ་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ལ༹་ཝི་ན་ག་ར་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ’’ཏི. དྷ་ནཾ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱཏི ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀཾ མུ་ཁཾ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀཾ, ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཛ་ན་པ་དཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ སེ་ཊྛི ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ མུ་ཁེ་སུ ན་ཝ་ཀ་མྨེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ སེ་ཊྛི་ནཱ ག་ཧི་ཏ་མུ་ཁེ ཀ་མྨེ ཨོ་ལཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཨེ་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ཉྩ ས་ཀ་ཊ་ས་ཏཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ཛ་ན་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཡོ ཡཾ དཱ་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཧི་ར་ཉྙཾ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ཧ་རི་ཏཱ་ལཾ ཝཱ མ་ནོ་སི་ལཾ ཝཱ, སོ དྷ་ནཾ དེ་ཏཱུ’’ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཾ པ་ཋ་མཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ནི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཙོ་རཱ པ་ལི་བུ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཀི་ཉྩི་པི དྷ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ‘‘ས་ཙེ ནཾ མུ་ཉྩི་སྶཱ་མ, ཨ་ན་ཏྠཾ ནོ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སུཾ. ཨ་ན་པ་རཱ་དྷེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཏེ ཙོ་རཱ ཨ་ནྡྷཱ ཛཱ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ‘‘ཨ་ནྡྷ་ཝ་ན’’ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཡ་སྨཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཏྠི་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.

ནི་སྶ་ར་ཎནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་སྶ ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ནཱཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན, པ་གེ་ཝ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཉཱ་ཎེ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ནི་བྦཱ་ན་པ་དནྟི ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ. ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཧ་ད་ཡཾ ཝི་ནི་ཝི་དྡྷེ་ན ཧ་ད་ཡ་མྷི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ དུ་ཀྑུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ པ་ཉྩ ཀཱ་མཱ ས་ཏྟི་སཱུ་ལ་ས་དི་སཱ. ཨ་དྷི་ཀུ་ཊྚ་ན་བྷ་ཎྜི་ཀཱཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ན་གྷ་ཊི་ཀཱ.

ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཀཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢. སོ་མཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༦༣. ཋཱ་ནནྟི ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ. དུ་པྤ་ས་ཧཾ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. དྭ་ངྒུ་ལ་པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཧི ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ད་ན་པ་ཙ་ན་ཝི་དྷིཾ ཨ་ནུ་ཏི་ཊྛ་ནྟི་ཡོ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཎྜུ་ལེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷི་ཡཱ ཏེ་སཾ པཱ་ཀ་ཀཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏུཾ ཏཱ་ནི ད་བྦི་ཡཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ་པི ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་མ་ཏྟེ་ན པ་ཀྐཱ་པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན དྭཱི་ཧི ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ཨུ་པྤཱི་ལི༹་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་སྨཱ དྭཱི་ཧ་ངྒུ་ལི་ཀེ་ཧི དུ་བྦ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ ‘‘དྭ་ངྒུ་ལ་པ་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀི་ཏྟ་ནེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ཧཱ་རོ དཱི་པི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཉཱ་ཎ་མྷི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་མྷཱི་ཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ’’ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏོ ཝི་སེ་སེ་ན པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་མེ་ཝ ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཏོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ. ཨ་ཉྙཾ ཝཱཏི ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྠུཾ. ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སྨཱི’’ཏི མཱ་ན་དི་ཊྛི་གཱ་ཧ་ཏ་ཎྷཱ་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སྨཱི་ཏི ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི.

སོ་མཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༣. ཀི་སཱ་གོ་ཏ་མཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༦༤. ‘‘ཀི་སཱ་གོ་ཏ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཀི་སཱ་གོ་ཏ་མཱི, ཀི་སྶ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཧུ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་སཱི་ཏི ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘པུ་བྦེ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ར་དྡྷཾ. ཨ་ངྒཱ་རཱ་ཝཱཏི ཨ་དྡཱ་རི་ཊྛ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ཨ་ངྒཱ་རཱ ཨེ་ཝ ཛཱ་ཏཱ. དཱ་རུ་སཱ་ཀནྟི ཨ་དྡྷ་མཱ་ས་ཀེ་ན དཱ་རུཾ སཱ་ཀ་ཉྩ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཎེ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐིཾ ག་ཏཱ.

སི་དྡྷ་ཏྠ་ཀནྟི སཱ་ས་པཾ. སཱ་ལཱ་ཡནྟི ཨ་ནཱ་ཐ་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝཱཏི ཁུ་ར་སི་ཁེ ཨེ་ཝ, ཀེ་སོ་རོ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨེ་ཀ་མཱ་སཱིཏི ཨེ་ཏྠ མ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. སཾ་ཧི་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཙ པུ་རི་མ་པ་དེ ཝཱ ར་སྶ་ཏྟཾ. པ་ར་པ་དེ ཝཱ དཱི་གྷ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀཱ ཨཱ་སཱི’’ཏི. བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀ་མེ་ཏཾ ‘‘ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. པུ་ཏྟ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནྟཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨི་དཱ་ནི པུ་ཏྟ་མ་ར་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘པུ་ཏྟ་མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. པུ་རི་སཾ ག་ཝེ་སི་ཏུནྟི ཡ་ཐཱ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་རི་ས་ག་ཝེ་ས་ནཱ ནཱ་མ ས་བྦ་སོ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ ཨེ་ཝ པུ་ཏྟ་ག་ཝེ་ས་ནཱ་པི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ མེ པུ་ཏྟ་མ་ར་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ནྟཾ, ས་བྦེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཙ ཏ་ཎྷཱ་ན་ནྡི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཐ་ནེ་ན ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཏ་ཎྷཱ ས་བྦ་སོ ཝི་སོ་སི་ཏཱ, ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཀ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་དཱ་ལི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཀྐི་ལེ་ས་ཏཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི ཐེ་རཱི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དཱི་ཏི.

ཀི་སཱ་གོ་ཏ་མཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༤. ཝི་ཛ་ཡཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༦༥. པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྩ་ངྒཾ, པ་ཉྩ་ངྒ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ, ཏེ་ན པ་ཉྩ་ངྒི་ཀེ་ན. ཨཱ་ཏ་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཏ་ཏཾ ནཱ་མ ཙ་མྨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་སུ བྷེ་རི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཏ་ལཾ ཏཱུ་རི་ཡཾ. ཝི་ཏ་ཏཾ ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏ་ལཾ. ཨཱ་ཏ་ཏ་ཝི་ཏ་ཏཾ ནཱ་མ ཏ་ནྟི་བ་དྡྷ་ཝཱི་ཎཱ་དི. སུ་སི་རཾ ཝཾ་སཱ་དི. གྷ་ནཾ ས་མྨཱ་དི. ཏ་ཏ་ཨཱ་དི་ཝི་སེ་སོ་པི ཨཱ་ཏ་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ‘‘ཙ་མྨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་སཱུ’’ཏི ཝི་སེ་ས་ནཾ. ཨེ་ཀ་ཏ་ལཾ ཀུ་མྦྷ་ཐཱུ་ཎ་ད་དྡ་རཱ་དི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏ་ལཾ བྷེ་རི་མུ་དི་ངྒཱ་དི. ཙ་མྨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཾ སེ་སཾ ཏ་ནྟི་བ་དྡྷཾ ས་བྦཾ ཨཱ་ཏ་ཏ་ཝི་ཏ་ཏཾ ནཱ་མ, གོ་མུ་ཁཱི་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝཾ་སཱ་དཱིཏི ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ས་ངྑ་སི་ངྒཱ་ན་མྤི ས་ངྒ་ཧོ. ས་མྨ་ཏཱ་ལ༹-ཀཾ་ས་ཏཱ་ལ༹-སི་ལཱ་ཏཱ་ལ༹-ས་ལཱ་ཀ་ཏཱ་ལཱ༹་དི ས་མྨཱ་དི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ས་མྨ་ཏཱ་ལ༹ཾ ནཱ་མ ད་ཎྜ་མ་ཡ་ཏཱ་ལ༹ཾ, ཀཾ་ས་མ་ཡ་ཏཱ་ལ༹ཾ ཀཾ་ས་ཏཱ་ལ༹ཾ, སི་ལཱ་ཡཾ ཨ་ཡོ་པ་ཏྟེ་ན ཙ ཏཱ་ལ༹་ན་ཏཱ་ལ༹ཾ. ས་བྦེ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ. ཨུ་གྒྷ་རི་ཏ་པ་གྒྷ་རི་ཏ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨུ་པ་རི གྷ་ར་ཎེ་ན ཙ ཝི་སྶ་ནྡ་ནེ་ན ཙ. ཨེ་ཝནྟི ‘‘ཨི་མི་ནཱ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ནོཏི ས་ཏྟཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ཏྠཱ་ཏི ས་བྦེ་སུ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སཱུ’’ཏི. ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. བྷ་ཝ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ, ཏ་ད་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ག་ཧི་ཏེ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ.

ཝི་ཛ་ཡཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༥. ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༦༦. ཨ་གྒ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི ས་བྦ་ཨ་གྒ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡཱ་ཝ མཱུ་ལཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མྨ་དེ་ཝ པུ་པྥི་ཏཾ སཱ་ལ་རུ་ཀྑཾ. ཝ་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ་སཱི་སེ་ན ཝ་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣཾ དུ་ཏི་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཡཱ ས་དི་སཱ ཨ་ཉྙཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ན་ཏྠཱི’’ཏི. པ་ཁུ་མ་སཱི་སེ་ན ཨ་ཀྑི་བྷ་ཎྜཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཁུ་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ་ནྟི དྭི་ནྣཾ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ’’ཏི. ནཱ་ས་ཝཾ་སེཏི ནཱ་ས་ཝཾ་ས་མཱུ་ལེ. ‘‘ན པ་སྶ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་སཱི་བྷཱུ་ཏ་མྷཱི’’ཏི.

ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༦. ཙཱ་ལཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༦༧. ཨི་དནྟི ཨི་དཾ ད་སྶ་ནཾ. གཱ་ཧཱ་པེ་སཱིཏི ས་མཱ་དཱ་པེ་སི ‘‘ཛཱ་ཏིཾ མཱ རོ་ཙཱ’’ཏི. ཨ་ཉྙནྟི བ་ནྡྷ་ཝ་དྷ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཚེ་ད་ནཱ་དིཾ. ནི་ཝེ་སེ་སཱིཏི པ་ཝི་སཱ་པེ་སི.

ཙཱ་ལཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༧. ཨུ་པ་ཙཱ་ལཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༦༨. པུ་ན་པྤུ་ནཾ…པེ… ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ. ས་ནྟཱ་པི་ཏོ ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པེ་ཧི. ཨ་ག་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་ས་ཡོ.

ཨུ་པ་ཙཱ་ལཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༨. སཱི་སུ་པ་ཙཱ་ལཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༦༩. ས་མ་ཎི་ས་དི་སཱཏི ས་མ་ཎ་ལི་ངྒ་སྶ དྷཱ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ཎི་ས་དི་སཱ, ཀ་སྶ་ཙི་པི པཱ་ས་ཎྜ་སྶ ཨ་རུ་ཙྩ་ན་ཏོ མོ་ན་མ་གྒ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ཏ་ཝ ས་མ་ཎི་བྷཱ་ཝཾ ནཱ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པཱ་སཾ ཌེ་ནྟཱིཏི པཱ་སཾ ས་ཛྫེ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་པཱ་སེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་མུ་ཀྐཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཛྫེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ཏེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟེ ཁི་ཏྟཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙི་ཏྟེ་སུ དི་ཊྛི་པཱ་སཾ ཁི་པ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. པཱ་སེ མོ་ཙེ་ཏཱིཏི དི་ཊྛི་པཱ་སེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཏོ ནཱི་ཧ་ར་ཏི དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ. ཏ་སྨཱཏི པཱ་ས་མོ་ཙ་ན་ཏོ པཱ་ས་ཎྜོ་ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ པཱ་ས་ཎྜཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ག་མ་ནཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི བཱ་ཧི་ར་ཀ་ས་མ་ཡེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟེ ‘‘ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི པཱ་ས་ཎྜཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་སཱི་ད་ནྟཱིཏི དི་ཊྛི་པ་ངྐེ སཾ་སཱ་ར་པ་ངྐེ ཙ པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་གཱ་དྷཱ ཨོ་སཱི་ད་ནྟི.

ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱཏི ས་བྦ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ཨ་ཛི་ཏོཏི ཨ་ཛི་ནི ཨ་ཝི་ཛ་ཡ་ཏྟཱ. ས་བྦཱ་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ནི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ནི ཙ ཁཱི་ཎཱ་ནི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་བྦ་ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་དྷ་ཡོ ས་མྨ་དེ་ཝ ཁཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨུ་པ་དྷི་ས་ངྑ་ཡོ, ནི་བྦཱ་ནཾ.

སཱི་སུ་པ་ཙཱ་ལཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༩. སེ་ལཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༧༠. ཀེ་ནི་དཾ པ་ཀ་ཏཾ བི་མྦནྟི ཨི་དཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྙི་ཏཾ བི་མྦཾ བྲ་ཧྨཱ-ཝི་ས་ཎུ་པུ་རི་ས-པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀེ་ན ཀ་ཏཾ ནི་མྨི་ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ནྟི ཀ་ཏྟ་བྦ་མོ་ཧཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་གྷནྟི ཨ་གྷ་ཝ་ཏྠུ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དུ་ཀྑ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ’’ཏི. ཧེ་ཏུ་ནི་རོ་དྷེ་ནཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་ན. པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླེ་ནཱཏི ཏ་ད་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཝེ་ཀ་ལླ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

སེ་ལཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༡༠. ཝ་ཛི་རཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༧༡. སུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་ར་པུ་ཉྫེཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཝི་བྷཱ་གེ ཀི་ལེ་ས་ས་ངྑཱ་ར་ས་མཱུ་ཧེ. པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོཏི ས་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡ་ཐཱ ན ཧི ས་ཏྟ་ས་ཉྙི་ཏ་ས་ངྑཱ་ར་པུ་ཉྫོ ནཱ་མ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་བྦི་ནི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སཱུཏི ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ་སུ. ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏེ་སཱུཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ས་ཎྛཱ་ན་ཝི་སེ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘པུ་རི་སོ ཧ་ཏྠཱི ཨ་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་བྷི་ས་ངྒ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟེ་སུ. ས་མྨུ་ཏཱིཏི ས་ཏྟོ་ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་མ་ཉྙཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་དུ་ཀྑནྟི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཉྙི་ཏཾ དུ་ཀྑཾ. ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༨༧; མ. ནི. ༡.༡༢༠; ༣.༣༧༣; ཝི་བྷ. ༢༠༢) ཨ་ཉྙོ ནེ་ཝ ས་མྦྷོ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་རོ་དྷོ་ཏི.

ཝ་ཛི་རཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

སཱ་ར་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.