༧. ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༧. ཨུ་དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཨུ་ཀྐཱ་ཀ་ར་ཉྙཱ ཛཱ་ཏི་ས་མྦྷེ་ད་པ་རི་ཧཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཾ་ས་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ པཱི་ཏི་ཨུ་དཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ‘‘ས་ཀྐཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ནཾ. ཡ་དི ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ, ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘རུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཀྑ་ར་ཙི་ནྟི་ཀཱ ཧི ཨཱི་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཡུ་ཏྟེ ཝི་ཡ ས་ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ རུ་ལ༹ྷཱི ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཝ་ནྟཱི ཀུ་རཱུ’’ཏི, ཏ་བྦི་སེ་ས་ནེ པ་ན ཛ་ན་པ་ད་ས་དྡེ ཛཱ་ཏི་ས་དྡ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ. ཨ་རོ་པི་མེཏི ཀེ་ན་ཙི ན རོ་པི་མེ.

ཨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི སེ་ཏུ་ནཱ. བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱཏི པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་ས་པཱ་སཱ་ཎ་མ་ཏྟི་ཀ་ཁ་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ལིཾ ཐི་རཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ. ས་སྶཱ་ནི ཀཱ་རེ་ནྟཱིཏི ཛེ་ཊྛ་མཱ་སེ ཀི་ར གྷ་མྨ་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཧི་མཾ ཝི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ ས་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན རོ་ཧི་ཎིཾ ན་དིཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་སྶཱ་ནི ཀཱ་རེ་ནྟི. ‘‘ཛཱ་ཏིཾ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ཧཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡིཾ་སཱུ’’ཏི ས་ངྑེ་པེ་ན ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘ཀོ་ལི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནི་ཡུ་ཏྟ་ཨ་མ་ཙྩཱ་ནནྟི ཏ་སྨིཾ ས་སྶ་པ་རི་པཱ་ལ་ན་ཀ་མྨེ ནི་ཡོ་ཛི་ཏ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ.

ཏཱི་ཎི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནཱིཏི ‘‘ཀུ་ཋཱ་རི་ཧ་ཏྠོ པུ་རི་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཕ་ནྡ་ན་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡༣.༡༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ‘‘དུ་དྡུ་བྷཱ་ཡ་ཏི བྷ་དྡ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དུ་དྡུ་བྷ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ, (ཛཱ. ༡.༤.༨༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ‘‘ཝ་ནྡཱ་མི ཏཾ ཀུ་ཉྫ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ལ་ཊུ་ཀི་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀནྟི (ཛཱ. ༡.༥.༣༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི. དྭེ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནཱིཏི –

‘‘སཱ་དྷུ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཉཱ་ཏཱི, ཨ་པི རུ་ཀྑཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཛཱ;

ཝཱ་ཏོ ཝ་ཧ་ཏི ཨེ་ཀ་ཊྛཾ, བྲ་ཧ་ནྟ་མྤི ཝ་ན་པྤ་ཏི’’ནྟི. –

ཨཱ་དི་ནཱ རུ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡.༧༤).

‘‘ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཛཱ་ལ་མཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྑི་ནོ;

ཡ་དཱ ཏེ ཝི་ཝ་དི་སྶ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨེ་ཧི་ནྟི མེ ཝ་ས’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡.༣༣) –

ཨཱ་དི་ནཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ན་ཛཱ་ཏ་ཀནྟི ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི.

‘‘ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜཱ བྷ་ཡཾ ཛཱ་ཏཾ, ཛ་ནཾ པ་སྶ་ཐ མེ་དྷ་གཾ;

སཾ་ཝེ་གཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ སཾ་ཝི་ཛི་ཏཾ མ་ཡཱ’’ཏི. (སུ. ནི. ༩༤༡) –

ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟཾ.

ཏེ་ནཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀ་ལ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོཏི ཀ་ལ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ. མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ མ་ཧ་གྒྷེ ཁ་ཏྟི་ཡེ ཀ་སྨཱ ནཱ་སེ་ཐཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ཧཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཎྷཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཐ་ཝཱི ནཱ་མ ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛཱ་ནེཏི ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ. ཝེ་རཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཝི་རོ་དྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ཏཾ་ཏཾ་པ་ལོ་བྷ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མ་ནྟི་ཡོ ‘‘ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནྟཱུ’’ཏི སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་ནྟི. ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧེཏི ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧ་ཏཱི་རེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ. པུ་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཐེ་སི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཀུ་ཎཱ་ལ་ས་ཀུ་ཎ་རཱ་ཛ་སྶ པུ་ཙྪཱ་པ་ས་ངྒེ་ན ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༢.༢༡.ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ) ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཝི་ནོ་དེ་སི ཨི་ཏྠཱི་ནཾ དོ་ས་ད་སྶ་ན་མུ་ཁེ་ན ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ་ཀཱ་ར་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན. པུ་རི་ས་པུ་རི་སེ་ཧཱིཏི ཀོ་ས་ཛྫཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏྭཱ པུ་རི་ས་ཐཱ་མ་བྲཱུ་ཧ་ནེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཧི ནོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ. ཨ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ས་མ་ཎ་ཀ་མྨ་ནྟཱ ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ཡོ་གཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི བྷ་ག་ཝཱ ཙི་ནྟེ་སཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

པ་དུ་མི་ནི་ཡནྟི པ་དུ་མ་ཝ་ནེ. ཝི་ཀ་སིཾ་སུ གུ་ཎ་ག་ཎ་ཝི་བོ་དྷེ་ན. ཨ་ཡཾ་ཨི་མ་སྶ…པེ… ན ཀ་ཐེ་སཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྦེ་པི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ལ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཝི་སེ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནཱ་རོ་ཙེ་སུ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ.

ཨོ་ས་ཊ་མ་ཏྟེཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་མ་ཏྟེ. ཨ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལེཏི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ས་མཱུ་ཧེ. པཱ་ཙཱི་ན་ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོཏི ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་བྦ་ཏ་སྶ པཱ་ཙཱི་ན་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ, ན བཱ་ཧི་ར་ཀེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཨུ་ད་ཡ་པ་བྦ་ཏ་ཏོ. རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ར་མ་ཎཱི་ཡ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ར་མ་ཎཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱཏི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཁ་ཎེ ལ་ཡེ མུ་ཧུ་ཏྟེཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨུ་ཊྛི་ཏ་མུ་ཧུ་ཏྟེ་ཏི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་ཀཱ་ལ་སྶ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.

ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་སྶ ཝཾ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣོཏི་ཨཱ་དི ཀུ་ལ་ཝཾ་ས་སུ་དྡྷི་ད་སྶ་ནཾ. ཁ་ཏྟི་ཡ་ག་བྦྷེ ཛཱ་ཏོཏི ཨི་དཾ ས་ཏི་པི ཛཱ་ཏི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏཱ སི་ཡཱ་ཏི ཏེ་ས་མྤི ‘‘ཨ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏཱ ན་ཏྠི ཨི་མེ་ས’’ནྟི ཝི་སུ་དྡྷི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏི་པི ཙ ག་བྦྷ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཾ ཀ་ཏ་དོ་སེ་ན མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཛྫཱ་ར་ཧ་ཏཱ་པི སི་ཡཱ་ཏི ‘‘ཏ་མྤི ན་ཏྠི ཨི་མེ་ས’’ནྟི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘རཱ་ཛ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.

སཱ་མ་ནྟཱཏི ས་མཱི་པེ. ཙ་ལིཾ་སཱུཏི ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཀོ་ས་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ ས་དྡ་ནྟ་རཾ, ‘‘ས་དྡ་ས་ཝ་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ས་དྡ་ནྟ་ར’’ནྟི ཨ་པ་རེ. ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏེ་ས་ཊྛི་ཡཱ ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶེ་སཱུཏི ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཀི་ར ཨཱ་དི་ཏོ མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཏེ་ས་ཊྛི ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏེ་ས་ཊྛི་ཡཱ ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶེ་སཱུ’’ཏི. ཏཱ་ནི པ་ན ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཏོ པ་རཾ ན་ཝ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི. ན་ཝ་ན་ཝུ་ཏི་ཡཱ དོ་ཎ་མུ་ཁ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་སཱུཏི ན་ཝ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀེ་སུ ན་ཝུ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་སུ དོ་ཎ་མུ་ཁེ་སུ. དོ་ཎ་མུ་ཁནྟི ཙ མ་ཧཱ་ན་ག་ར་སྶ ཨཱ་ཡུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ པཱ་ད་ན་ག་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཚ་ན་ཝུ་ཏི་ཡཱ པ་ཊྚ་ན་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་སཱུཏི ཚ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཨ་དྷི་ཀེ་སུ ན་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་ཊྚ་ནེ་སུ. ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པཱ་དིཚ་པ་ཎྞཱ་སཱ་ཡ ར་ཏ་ནཱ་ཀ་རེ་སུ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ན་ག་ར-དོ་ཎ་མུ་ཁ་པ་ཊྚ་ན-ར་ཏ་ནཱ་ཀ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཐ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟཱི་ནཾ ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ བ་ཧུ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཡ་དི ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ད་ས་ཧི ཙ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧཱི’’ཏི? ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ད་ས་ས་ཧ་སྶ…པེ… ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ’’ནྟི. ཏེ་ན ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨི་དྷ ‘‘ཨེ་ཀཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་དེཏི ས་བྦ་པ་ཋ་མ་ཀ་ཏེ ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་དེ. བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེཏི ཧེ་ཊྛི་མེ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ. ཡ་དི ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ནྟ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ, པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ཨེ་ཝ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཁོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.

སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཀཱ་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཀཱ་ཡི་ཀཱ. ཏཱ་སཾ པ་ན ཡ་སྨཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྷཱུ་མི ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཝཱ་སཱི་ན’’ནྟི. ཨཱ་ཝཱ་སཱཏི ཨཱ་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ. དེ་ཝ་ཏཱ པ་ན ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ ཨི་ཏ་རེ་ས་ཉྩ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཊྛེ་ན སུ་དྡྷོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ. མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མཾ ཉ་ཏྭཱཏི མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མཾ ག་ཏཱ་ཏི ཉ་ཏྭཱ.

པུ་ར་ཏྠི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏ་རི ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ. ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་པི. མ་ཎི་ཝ་མྨནྟི ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་མ་ཡཾ ཀ་ཝ་ཙཾ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་གོ བུ་དྡྷ་ཝཱི་ཐི, སཱ ཡཱ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. མ་ཧ་ཏི་ཡཱ བུ་དྡྷ་ཝཱི་ཐི་ཡཱ་ཝཱཏི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ་ཧི ཏེ་ཧི དེ་ཝ་བྲ་ཧྨེ་ཧི ཝ་ལ་ཉྫི་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝཱི་ཐི་ཡཱ་ཝ.

ས་མི་ཏི ས་ངྒ་ཏི ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ས་མ་ཡོ, མ་ཧ་ནྟོ ས་མ་ཡོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཡོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་ས་མཱུ་ཧོ’’ཏི. པ་ཝ་དྡྷཾ ཝ་ནཾ པ་ཝ་ནནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ན་ས་ཎྜོ’’ཏི. དེ་ཝ་གྷ་ཊཱཏི དེ་ཝ་ས་མཱུ་ཧཱ. ས་མཱ་ད་ཧཾ་སཱུཏི ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་དྷིཾ སུ་ཊྛུ ཨ་པྤི་ཏཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་ཐཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ པ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ ནི་ཡོ་ཛི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཡོ་ཛེ་སུ’’ནྟི. ས་བྦེ་སཾ གོ་མུ་ཏྟ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་ནཾ དཱུ་ར་ས་མུ་སྶཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ…པེ… ཨ་ཀ་རིཾ་སུ. ཝི་ན་ཡ་ཏི ཨ་སྶེ ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ནེ་ཏྟཱ་ནི, ཡོ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ནཾ ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པཱ་ད་ནཾ ར་སྨི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཡོ་ཏྟཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཙོ་དེ་ནྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ན ཨ་ཙོ་ད་ནཾ ཨ་ཝཱ་ར་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཙོ་དེ་ནྟོ ཨ་ཝཱ་རེ་ནྟོ’’ཏི.

ཡ་ཐཱ ཁཱི་ལཾ བྷི་ཏྟི་ཡཾ, བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏཾ དུ་ནྣཱི་ཧ་ར་ཎཾ, ཡ་ཐཱ ཙ པ་ལི་གྷཾ ན་ག་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ, ཡ་ཐཱ ཙ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཾ ག་མྦྷཱི་ར་ནེ་མི སུ་ནི་ཁཱ་ཏཾ དུ་ནྣཱི་ཧ་ར་ཎཾ, ཨེ་ཝཾ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཏོ དུ་ནྣཱི་ཧ་ར་ཎཱ ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནི་ཝཱ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏི ཏེ ‘‘ཁཱི་ལཾ པ་ལི་གྷཾ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཨཱུ་ཧ་ཙྩཱཏི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ. ཏ་ཎྷཱ་ཨེ་ཛཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནེ་ཛཱ. པ་ར་མ་ས་ནྟུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙཱ་ཏུ་དྡི་ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟི. བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ-དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུ-དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ-ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ-པ་ཀ་ཏི་ཙ་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི. སུ་ད་ནྟཱ ཀུ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཏོ་པཱི’’ཏི. ཚ་ནྡཱ་དཱི་ཧཱིཏི ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ན ག་ཙྪ་ནྟི ན ཝ་ཏྟ་ནྟི. ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ཏོ. ཨཱ་གུནྟི ཨ་པ་རཱ་དྷཾ.

ས་བྦ་སཾ་ཡོ་གཱཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ལོ་པེ་ན ནི་དྡེ་སོ, ས་བྦེ སཾ་ཡོ་གེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ས་ཛྫཱ་ཏི ཝི་ས་ཛྫི་ཏྭཱ. ཨེ་ཝ་མྤཱིཏི ཨི་མཱ་ཡ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨཱ་གུཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི པ་དེ.

ག་ཏཱ་སེཏི ག་ཏཱ ཨེ་ཝ. ན ག་མི་སྶ་ནྟི པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཏྟཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀ་ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན ག་ཏཱ’’ཏི. ཏེ ཧི ནི་ཡ་མེ་ན ཨ་པཱ་ཡཾ ན ག་མི་སྶ་ནྟི, དེ་ཝ་ཀཱ་ཡ་ཉྩ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ནྟི. ཡེ པ་ན ལོ་ཀི་ཡེ་ན ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ, ན ཏེ ག་མི་སྶ་ནྟི ཨ་པཱ་ཡཾ, ས་ཏི ཙ པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་ར་ས་མ་ཝཱ་ཡེ པ་ཧཱ་ཡ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ སོ བྲ་ཧྨཱ ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི བུ་དྡྷཾ…པེ… པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.

ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.