པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ
ས་ཏྟ་ན་ག་རེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༥. ཨེ་ཀཾ་སནྟི ཨེ་ཏྠ བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཾ་སེ’’ཏི. ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལནྟི ད་ས་ནྣཾ ན་ཁཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧེ་ན སུ་ཊྛུ ཨུ་ཛྫ་ལཾ. ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་མུ་ཛྫ་ལ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཉྫ་ལིནྟི པ་ད་སྶ ཨཱ་ད་རེ་ན, ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཝཱ ཛ་ལ་ཏི དི་བྦ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྫ་ལཱི་ཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་སཱི་ས་མཱ་ན་རཱུ་པོ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་སཱི་ས་མཱ་ན་རཱུ་པོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ན་རཱུ་པོ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཝི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨཱ་སཱི་ས་མཱ་ནོ ཨི་ཝཱ’’ཏི པ་ད་ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཝས་དྡོ ཨུ་པ་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀི་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཚ་ཊྛཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི. ཨི་དྷཱཏི མ་མ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་དྷ་མཱ་ག་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ མ་ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་ར་མ་ཏྟོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་སྶཱཏི ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ པ་ཉྷེ་སུ. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ.
ཏ་ཏྠཱཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ. བྷ་དྡ་ཀོ ཏེ ཨུ་མྨ་ངྒོཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་མྨ་ངྒས་དྡོ པ་ཉྷ་ཝཱ་ཙ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཏེ པ་ཉྷཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཏེཏི ཏ་ཝ. ཀ་སྨཱ པ་ཉྷཱ ‘‘ཨུ་མྨ་ངྒོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྩཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧི ཡ་སྨཱ ཨུ་མྨ་ངྒོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྷཱ ཨུ་མྨ་ངྒོ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨུ་མྨུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨུ་མྨ་ངྒོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. མུ་ཛ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ཀཱ་རོ, ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏ་གྒྷཱ’’ཏི ནི་པཱ་ཏ་སྶ ཏ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་གྒྷ་ས་དྡོ སཱ་དྷུ་ཨ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ཏ་གྒྷ སཱ་དྷཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝཱཏི ‘‘ས་མཱ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཝི་སི་བྦེ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཀཾ, ‘‘སཱ་མི་སེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཀཾ, ‘‘ས་སི་ཏྠ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཀ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ.
ཙ་ཏུ་ཝི་པ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༦. ཡཾ ཏཾ པུ་ཙྪི་མྷཱཏི ཨེ་ཏྠ ནི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཀཱ་ར་ལོ་པོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ཏཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཡནྟི པ་ཉྷཾ. ཏནྟི ཏུ་ཝཾ. ‘‘ཏྭ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. ཏཾ ཏ་དེ་ཝཱཏི ཏཾ ཏཾ ཨེ་ཝ པ་ཉྷཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱཏི ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ.
ཡེ དུ་ཊྛུ་ལླཱ སཱ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ན་ནུ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཉྷོ ན་ཏྠི, ཀ་སྨཱ པ་ན ‘‘སཱ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏནྟི ‘‘ཡེ དུ་ཊྛུ་ལླཱ སཱ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝ་ཏྭཱཏི སཾ་ཁེ་པེ་ན ཝ་ཏྭཱ.
ཏི་སྶ་ནྣཾ ཝི་པ་ཏྟཱི་ནནྟི སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཏི་སྶ་ནྣཾ ཝི་པ་ཏྟཱི་ནཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ.
‘‘ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱི’’ཏི པ་ད་སྶ ཀ་ཏྟཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ད་ནྟཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཐཱ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ད་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི.
‘‘ཨ་ཡཾ ཚ་ཧཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཡཾ སཱཏི ཨེ་ཏྠ སཱས་དྡོ པ་དཱ་ལ་ངྐཱ་རོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ‘‘ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན. ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཚེ་ད་ན་ཀཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༧. ཀ་ཏི ཚེ་ད་ན་ཀཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་པུ་ཙྪཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་པུ་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པུ་ཙྪཱ ཧི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ, ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་མ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་པུ་ཙྪཱ ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ. ཏཱ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རོ ནེ་ཏྟི་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ངྑཱ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ’’ཏི ས་ངྑཱ་ཡ ས་ཏྟི་ཡཱ, ཨཱ་ཡ་ཏྟེ་ན ཝཱ. ས་ངྑཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱཏི ‘‘ཀ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྑཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝ. ཏེ་སནྟི པ་ཉྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཚ ཚེ་ད་ན་ཀཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋེ. ཨི་ད་མེ་ཝཱཏི ཨི་དཾ ཨེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་པུ་བྦནྟི པུ་བྦེ ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་པོ་རཱ་ཎཾ ན་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏནྟི ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘སོ་ལ༹་སཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སོ་ད་སཱཏི ཨེ་ཏྠ ད་ཀཱ་ར་སྶ ལ༹་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘སོ་ལ༹་སཱ’’ཏི པཱ་ཋོ་པི ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཛཱ་ན་ནྟི པ་ཉྙ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ’’ཏི པཱ་ཋ་སེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ’’ཏི. ཏེཏི ‘‘ཛཱ་ན’’ནྟི པ་ཉྙ་ཏྟཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝནྟི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ན་ཡེ་ན. པ་ཝི་སེ་ཡྻཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏིས་དྡོ པ་རི་ས་མཱ་ན་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༨. པུ་རི་མ པ་ཉྷནྟི ‘‘ཀ་ཏི ཚེ་ད་ན་ཀཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་པ་ཉྷཱ་ནཾ པུ་རེ ཝུ་ཏྟཾ པ་ཉྷཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཝཱི་སཾ དྭེ ས་ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋེ. ‘‘དྭེ་ཨ་ནི་ཡ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ས་མཱ་ཧཱ་ར་དི་གུ་ཝཱ་ཀྱཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘དྭཱི་ཧི ཨ་ནི་ཡ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ས་དྡྷི’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ས་ཧཱ་དི་ཡོ་གེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
གཱ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘དྷོ་ཝ་ན་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་ད’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. དྭེ ལོ་མཱཏི དྭེ ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི.
‘‘ས་ཀ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཝ.
ས་ངྒྷ་མྷཱ ད་ས ནི་སྶ་རེཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ངྒྷ་མྷཱ ནི་སྶཱ་རཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༦༨༠, ༧༣༠) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ད་སཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ངྒྷ་མྷཱ ནི་སྶཱ་རཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་བྷ་ངྒེ. ཏ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཁུ་དྡ་ཀཱ, ཏ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ.
ཏེ་སནྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ. ཀ་ཎྷ་ས་པྤཱ་ད་ཡོ དུ་རཱ་ས་དཱ ཝི་ཡ དུ་རཱ་ས་དཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘དུ་རཱུ་པ་ག་མ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ད་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ག་ཏྱ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. དུ་རཱ་ས་ཛྫ་ནཱཏི དུ་ཀྑེ་ན ཨཱ་ས་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, ཨཱ་ས་ཛྫི་ཏུཾ ན སུ་ཀ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱུ་པ་མཱཏི ས་མ་ཨུ་པ་མཱ. ས་མཱུ་པ་མཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
སཱ་དྷཱ་ར་ཎནྟི ཨ་ཊྛ་ཧི པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཱི བྷ་ཝ་ནྟི ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་མཱ་ནོ་པ་མེ་ཡྻཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷི་དྷ་མྨཱཏི ཨ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཱི་ས་བྷཱ་ཝཱ. པ་ཀ་ཏི་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན, ‘‘པ་ཀ་ཏི་སཱི་ལཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, པ་ཀ་ཏི་སཱི་ལ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ‘‘ཨ་ཊྛེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན, ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ་ཏི. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋེ. ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་ཙ་ནནྟི ས་བྦེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ས་མ་ཐཱ་ནཾ, ས་བྦཱ་སཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ས་མ་ཐཱ་ནཾ ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི.
ཨེ་ཏནྟི ‘‘དྭེ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ དྭེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་བྷ་ཛ་ནཱནཱི་ཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་རཱ་པི ཨི་མཱ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ ‘‘ཝི་བྷ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ས་མ་ཐེ་ཧི ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཏྠ་ན་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྠ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, ‘‘ཨི་མཱ་པི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི པ་དཾ ‘‘ནི་སྶཱ་ཡཱ’’ཏི པ་དེ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ. ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧེ་ཝཱཏི ཏཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་པ་ཀཱ་རེ་ཧེ་ཝ. ཏཾ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ནནྟི ཏེ ཨེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་ད་ཡོ མཱུ་ལ་མེ་ཏཱ་ས་ནྟི ཏཾ་མཱུ་ལི་ཀཱ, ཏཱ་སཾ. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་རི་ཡཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏཱ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོཏི ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ.
པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༩. ཨེ་ཝཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་དི་དཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨཱ་པ་ཏྟི་པཱ་རཱ་ཛི་ཀནྟི ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ‘‘པ་རཱ་ཛ་ཡ་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སཱ་ས་ན་ཏོ པུ་གྒ་ལཾ པ་རཱ་ཛེ་ཏཱི་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཎྱ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྭ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཡ་ཀཱ་ར་སྶ ཀ་ཀཱ་རོ. ཙུ་ཏོཏི ཙ་ཝ་ཀོ. པ་ར་དྡྷོཏི ཝི་ར་དྡྷོ. བྷ་ཊྛོཏི པ་ཏི་ཏོ. ནི་ར་ངྐ་ཏོཏི ས་ངྒྷ་མྷཱ ཨ་པ་སཱ་རི་ཏོ. ཨ་ནཱི་ཧ་ཏེ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེཏི ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ས་ངྒྷ་མྷཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ན ཧ་རི་ཏེ, ཨ་ན་པ་ནཱི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་བྷེ་དོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སཾ་ཝཱ་ས་ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏི. བྱ་ཉྫ་ནེ ཨཱ་ད་ར་མ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཧཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནོ. ཨེ་ཏྠཱཏི གཱ་ཐཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཏ་སྨཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཏ་སྨཱ’’ཏི པ་དེ་ན ‘‘ཏེ་ནཱ’’ཏི པ་ད་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨེ་ཏྠཱཏི དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡཾ. ཨཱ་དི་མྷི ཙེ་ཝ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི པ་རི་ཝཱ་ས་དཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་མྨེ་སུ. ‘‘ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཏི་པ་ད་བྷི་ནྣཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བཱ་ཧི་ར་ཏྠ་ས་མཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཙེ་ཝ་ས་དྡ་ཙ་ས་དྡེ་ཧི ཨཱ་དི་སེ་ས་པ་དཱ་ནཾ ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ད་ཏྠ་པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི, ‘‘ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ’’ཏི པ་དཾ ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀི་རི་ཡཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ ཀི་རི་ཡ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་སྶཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཉྙ་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྠེ ཨ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་དྡྷི་ཏ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. ལ་ཧུ་ཀ་ན་ཡོ པ་ནེ་ས. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ག་རུ་ཀ་ན་ཡོ – ཨཱ་དི ཙ སེ་སོ ཙ ཨཱ་དི་སེ་སཱ, ས་ངྒྷོ ཨཱ་དི་སེ་སེ་སུ ཨ་སྶཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོཏི.
ཨ་ནེ་ཀཾ་སི་ཀ་ཏཾ པ་དནྟི ཨེ་ཏྠ པ་དནྟི སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཨ་ནེ་ཀཾ་སེ་ན ཀ་ཏཾ ཨ་ནེ་ཀཾ་སི་ཀ་ཏནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨ་ནེ་ཀཾ་སེ་ན ཀ་ཏ’’ནྟི. ཡ་སྨཱ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ནི་ཡ་ཏེ. ཡ་ཏྠཱཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ. སོ་པཱིཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྷ་མྨོ་པི.
ཨ་ཙྩ་ཡེ་སཱུཏི དོ་སེ་སུ. ཏེ ཧི ནི་དྡོ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ཡ་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཙྩ་ཡཱཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་ནཱཏི ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན. ཐཱུ་ལོཏི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ. ‘‘ཐཱུ་ལ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཏེ་ནེ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཏེ་ན་ས་དྡ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཐཱུ་ལ་ཏྟཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏནྟི ཨཱ་པ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ. ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ་སཾ ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཐཱུ་ལོ ཨ་ཙྩ་ཡོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. དྭེ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི སཾ་ཡོ་ག་པ་ར་ཏྟཱ ར་སྶོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
‘‘ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏ་བྦ་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ནི་སྶ་གྒོ, ཨཱ་པ་ཏྟི་དེ་ས་ན་ཏོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཀ་ཏྟ་བྦ་སྶ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, སོ ཨེ་ཏ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་དྡེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་ཏེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙི་ཏྟཾ པཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཙི་ཏྟ་པཱ་ཏི་ཡ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ པ་ད་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་ཀཱ་ར་སྶ ཙ ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻོ ཧི པཱ་ལི༹་ན་ཡོ. ཎྱ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྭ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ. ན་ནུ ‘‘པཱ་ཏེ་ཏི ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ‘‘པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི པ་ད་སྶ ནི་བྦ་ཙ་ནཾ སི་དྡྷཾ, ཀ་སྨཱ པ་ན ‘‘ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་ས་མྨོ་ཧ་ན་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་སྨཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱ་སུ ནི་བྦ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀོ ས་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝུ་ཏྟ་གཱ་ར་ཡ྄ཧ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་དེ་སེ་ཏ་བྦ་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཉྙཱ་པ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་ན་ཡ་ཏོ ‘‘གཱ་ར་ཡ྄ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཊི ཝི་སུཾ ཝ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏ་བྦཱ་ཏི པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱཏི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི.
དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཨེ་ཏྠ དུ་ས་དྡོ དུ་ཊྛུ་ཨ་ཏྠོ ཙ ཝི་རཱུ་པ་ཏྠོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་ཊྛུ ཀ་ཏཾ, ཝི་རཱུ་པཾ ཝཱ ཀ་ཏ’’ནྟི. ཏནྟི ཀ་མྨཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏནྟི དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཁ་ལི་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་སྶཱཏི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཧཱིཏི ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཡཾ པཱ་པ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་དཱིཏི ཨ་ཐ. ཡ་དིས་དྡོ ཧི ཨ་ཐ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. ཨི་ད་མྤཱིཏི ཨི་ད་མྤི ཀ་མྨཾ, པཱ་པ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
‘‘ལ་པི་ཏ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ དུ་རཱ་བྷ་ཊྛནྟི ཨེ་ཏྠ བྷཱ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀ་ཐ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡནྟི ཝ་ཙ་ནཾ. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོཏི ཏ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀི་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཉྩ ཡཾ པ་དནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཀཱ་རོ པི་ས་དྡ་ཏྠོ ‘‘པ་ད’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ, ཡཾས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཡ་སྨཱ ཏ་མྤི པ་ད’’ནྟི. ཏ་མྤི པ་དནྟི ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ. པ་དས་དྡོ ཧི ཝ་ཙ་ན་ཝཱ་ཙ་ཀོ. ཏ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ ཡ་སྨཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀ་ཐཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཡ་སྨཱ’’ཏི པ་དེ་ན ཡཾས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ནནྟི པ་དཾ. ‘‘ཨེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་པ་དཾ. ‘‘དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་ནྟི ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་པ་དཾ. ཨེ་ཏནྟི ཨེ་ཏཾ པ་དཾ, ཨེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཏྠཱཏི སེ་ཁི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ. ཨི་དནྟི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ནི་བྦ་ཙ་ན་དཱི་པ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏྠ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཚ་ནྣ་མ་ཏི་ཝ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ. གེ་ཧནྟི པ་ཀ་ཏི་གེ་ཧཾ. ཨི་དཾ པ་ན གེ་ཧ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མཱུ་ལཱ་པ་ཏྟི་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨ་ཝི་ཝ་ཊ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ཙྪ་ནྣ’’ནྟི. ཝི་ཝ་ཊནྟི ཨ་ཙྪ་ནྣཾ. ནཱ་ཏི་ཝ་སྶ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མཱུ་ལཱ་པ་ཏྟི་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་ཝ་ར་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སུ་དྡྷ་ནྟེཏི སུ་དྡྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ. ‘‘ཏ་སྨཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཏེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ཝི་ཝ་ཊནྟི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏཾ ཚ་ནྣཾ ཙེ ཝི་ཝ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
པ་རི་པཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནནྟི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ. ‘‘རུ་ཀྑཱ་དི་ག་ཧ་ནཾ ཨ་ར་ཉྙ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཝ་ནནྟི པ་ད་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ག་ཏི་ས་དྡ་སྶ བྷ་ཝ་བྷེ་དཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཊི་སྶ་ར་ཎ་ཏྠེ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་སྶ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏནྟི པ་ཝ་ནཾ. ཏེཏི མི་གཱ. ‘‘ཨ་སྶ་ས་ནྟཱི’’ཏི པ་དེ་ན ‘‘པ་སྶ་ས་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཀཱ་སོཏི ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སོ. པ་ཀྑཱི་ནནྟི ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ་ནཾ. ‘‘ས་བྦེ་སཾ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨོ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཝི་ནཱ་སོ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝི་བྷ་ཝས་དྡོ ཝི་ནཱ་ས་ཝཱ་ཙ་ཀོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་སནྟི ས་བྦེ་ས་མྤི ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ག་ཏཱིཏི པ་ཏི་ཊྛཱ. ཀ་སྨཱ ཝི་བྷ་ཝོ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧཱིཏི ཡ་སྨཱ. ཏེཏི ས་བྦེ་པི ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ. ཝི་ནཱ་སནྟི ཝི་བྷ་ཝཾ. སུ་ཙི་ར་མྤཱིཏི ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶཱ་དི་ཀཱ་ལ་མྤི. ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ག་ཏཱིཏི སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་པ་དཾ. ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི པ་ད་སྶ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. གཱ་ཐཱ་ཡ ཏེ ཏེ ཨ་ཏྠཱ སཾ་ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཎི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ.
ཨི་ཏི པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.