ཀ་ཐི་ན་བྷེ་དཾ
ཀ་ཐི་ན་ཨ་ཏྠ་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༣. ཀ་ཐི་ནེ ཁ་ནྡྷ་ཀེཏི ཀ་ཐི་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ. པུ་བྦེཏི ཀ་ཐི་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ.
༤༠༤. པ་ཡོ་ག་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ཚེ་ད་ན་བ་དྡྷ་ན་སི་བྦ་ན་ར་ཛ་ན་ཀ་པྤ་བི་ནྡུ་ཨཱ་དི་ཡ་ནཱ་ནི ཚ པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ཀོ ཡོ པ་ཡོ་གོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ན་ནྟ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ན་ནྟ་ར་ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ན་ནྟ་ར་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ, ཨི་དྷ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ན་ནྟ་རོ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་པ་ཡོ་གེ ཧི ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་ཙྪཱ དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཏ་པྤ་ཡོ་ག་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ. ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ སཾས་དྡོ སུ་ཊྛུ་ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཊྛུ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་ར’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ སུ་ཊྛུ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘པ་ཡོ་ག་སྶཱ’’ཏི པ་དཾ ‘‘ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ’’ནྟི པ་དེ སཱ་མཱི, ‘‘པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོནྟཱི’’ཏི པ་དེ ས་མྤ་དཱ་ནཾ. ‘‘ནི་སྶ་ཡ’’ནྟི པ་དཾ ‘‘ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ’’ནྟི པ་དེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏི. ‘‘ཨུ་པེ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པས་དྡ་སྶ ཨུ་པ་ག་མ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པ་ཋ་མནྟི པ་ཡོ་ག་ཏོ, པ་ཡོ་ག་སྶ ཝཱ ཏཱ་ཝ. ཨི་མི་ནཱ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ པུ་རེ་ས་དྡོ པ་ཋ་མ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་ཙྪཱཏི པ་ཡོ་ག་ཏོ, པ་ཡོ་ག་སྶ ཝཱ པ་རཾ. ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མནྟི ཨེ་ཀ་པ་ཧཱ་རེ་ན. ཨི་མི་ནཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡནྟི དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ. ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་སྶཱཏི པ་ཡོ་གཱ་དི་ཀ་སྶ. ཏ་དེ་ཝཱཏི དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་མེ་ཝ. ཏ་སྶཱཏི ‘‘པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཡོ་ག་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘པ་ཡོ་ག་སྶ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ མ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་ཏེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མི་ནཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཡོ་ག་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཡོ་ག་སྶ པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་དྡི་ཊྛ་དྷ་མྨེ་སཱུཏི ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་དྡི་ཊྛེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་ནེ་སཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨུ་དྡི་ཊྛ་དྷ་མྨེ་སཱུཏི པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡི་ཊྛེ་སུ དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་དྷ་མྨེ་སུ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མྤཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ན ལ་བྷ་ཏཱིཏི ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་པ་ཡོ་ག་སྶ པུ་བྦེ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཡནྟི ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་པ་ཡོ་གོ. པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ན ལ་བྷ་ཏཱིཏི ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་པ་ཡོ་གོ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཙྪཱཏི པ་ཡོ་ག་སྶ, པ་ཡོ་ག་ཏོ ཝཱ པ་རཾ. ཧི ཡ་སྨཱ ཀ་ཡི་ར་ཏི, ཏ་སྨཱ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ན ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ལི་བོ་དྷཱ་ནི་སཾ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེཏི ཨ་ཊྛ་མཱ་ཏི་ཀཱ་དྭེ་པ་ལི་བོ་དྷ་པ་ཉྩཱ་ནི་སཾ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ. ཨ་ཉྙོཏི པ་ནྣ་ར་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཉྙོ. པ་ཡོ་གཱ་དཱི་སཱུཏི་ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་ར་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨུ་པཱ་ཡེ་ན.
པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ནི་དཱ་ནཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༦-༧. དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ པུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘པུ་ཙྪཱ་དྭ་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཚ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཱི’’ཏི. ཀ་སྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦ་པ་ཡོ་གཱ་དཱི་ན་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧཱིཏི ཡ་སྨཱ. ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝཱཏི ཚ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཨེ་ཝ. ཨེ་ཝ་ས་དྡོ པ་ཙྪཱ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ, ཏཱ་ནི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ན ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༤༠༨. ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི. ཀ་ཐི་ན་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཡ་སྨཱ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རོ ཙ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀི་རི་ཡཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རོ ཙེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི.
༤༡༡. ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ནྣཱ་དཱི་ནཾ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་དུ་སྶཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་ནཱ་སཾ, ཝི་ཀཱ་རཾ ཝཱ པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་ནྣཾ, ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ ཝི་པ་ནྣཾ ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ནྣཾ.
ཀ་ཐི་ནཱ་དི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༢. ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡེ་སུ རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་སུ སུ་དྡྷ་ཊྛ་ཀ་རཱུ་པ་ཀ་ལཱ་པ་དྷ་མྨེ་སུ. ས་ཏཱིཏི ས་ནྟེ་སུ. ཏེ་སནྟི རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ‘‘ས་མོ་དྷཱ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ས་ངྒ་ཧོཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘མི་སྶཱི་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མ་ཝཱ་ཡོཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ས་ངྒ་ཧོ. ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཾ ཨ་ཡ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ས་མ་ཝཱ་ཡོ. བ་ཧཱུ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི བ་ཧཱུ་སུ པ་ར་མ་ཏྠ་པ་ཉྙ་ཏྟི་དྷ་མྨེ་སུ. ནཱ་མ་མ་ཏྟནྟི ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ. པུ་བྦེཏི ཀ་ཐི་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ.
‘‘ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡནྟི ཝ་ཙ་ནཾ.
༤༡༦. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཀིནྟི ཀིཾ ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཾ. ས་བྦེ་པི ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རེ་སུ. པུ་རི་མཱ དྭེཏི ཨ་ནྟ་རུ་བྦྷཱ་ར་ས་ཧུ་བྦྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན པུ་རི་མཱ དྭེ. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩཱཏི པུ་རི་མཱ་ནཾ དྭི་ནྣ་ཉྩ. ཨི་ཏ་རེཏི ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཱ. ཏེ་སུ་པཱིཏི ཨི་ཏ་རེ་སུ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རེ་སུ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦ་སྨིཾ ཀ་ཐི་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ.
ཨི་ཏི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.