༧. ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
ཚ་ས་ཀྱ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀ་ཐཱ
༣༣༠. ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྷི་པུ་བྦོ ཉཱ་ཏ་ས་དྡོ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་ཀ་ཊཱ པཱ་ཀ་ཊཱ’’ཏི. ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་པྤ་བྷཱུ་ཏ་ཡོཏི ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཨཱ་ད་ཡོ. པ་རི་ཝཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ད་ས དཱུ་ཏཱ ཙ ཨ་ཉྙེ ཙ བ་ཧཱུ ཛ་ནཱ ས་ཀྱ་ཀུ་མཱ་རཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་མྷེ་སཱུཏི ས་ཀྱ་ཀུ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཨ་མྷེ་སུ, ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ བྷུ་མྨཾ. ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཋ་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཀུ་ལ་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཀུ་ལཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ནི་སྶ་ཀྐ་ཏྠེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏྠནྟི ཨེ་ཏྠ གྷ་རེ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀི་ཙྩ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཡནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི. ཨུ་ད་ཀཾ ནི་ནྣེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ནེ་ཏ་བྦཾ ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀཾ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་སཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. སུ་སནྟི སུ་ཀྑཾ. ཏི་ཎཱ་ནཱིཏི ས་སྶ་དཱུ་ས་ཀཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི. ‘‘ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་དྡྷཱ་པེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ དྷུ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་པྥོ་ཊ་ན་དྷཾ་ས་ན་ཏྠེ ད་སྶེ་ཏི. བྷུ་སཱཏི ས་སྶ་ནཱ་ལ༹་ད་ཎྜཱ, ཏེ་ཧི མི་སྶཱ པ་ལཱ་ལཱ བྷུ་སི་ཀཱ. ཨོ་ཕུ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ཕུ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཝ་ཀི་ར་ཎ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏྭ་ཉྙེ་ཝ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ཛཱ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏྠེ་ནཱཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པ་ཛཱ་ནཱཏི ཨུ་པ་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒོ དྷཱ་ཏྭ་ཏྠཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀོ, ཧི་ཝི་བྷ་ཏྟི ཙ ལོ་པོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏྭ་ཉྙེ་ཝ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཧནྟི བྷ་དྡི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་ནཱ་མ་ཀོ ཨ་ཧཾ. ཏ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཀུ་མཱ་ར་ནཱ་མ་ཀེ་ན ཏ་ཡཱ. ‘‘ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཋ་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. སེ་སནྟི ‘‘ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ.
༣༣༡. ནི་པྤཱ་ཏི་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་མཱ་པི་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ཀྑཱ་མི་ཏཱ’’ཏི. མཱ་ན་སྶི་ནོཏི ཨེ་ཏྠ མཱ་ནཾ ས་ཡ་ནྟི ནི་སྶ་ཡ་ནྟཱི་ཏི མཱ་ན་སྶི་ནོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མཱ་ན་སྶ་ཡི་ནོ’’ཏི.
༣༣༢. ཡ་སྶ་ནྟ་ར་ཏོ ན ས་ནྟི ཀོ་པཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནྟ་ར་ས་དྡོ ཙི་ཏྟ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཏོ་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ས་ཏྟ་མྱ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྶ ཙི་ཏྟེ’’ཏི. ཀ་སྨཱ ཀོ་པཱ ན ས་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒེ་ན ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན དོ་ས་སྶ ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཡ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟེ ཀོ་པཱ ན ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་ཏི བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཏ་ཉྩ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝི་བྷ་ཝོ་ཏི པཱ་པཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ན་ནུ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཝི་བྷ་ཝོ’’ཏི ན་ཏྠི, ‘‘ཨ་བྷ་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ‘‘ཝི་བྷ་ཝོ་ཏི ཨ་བྷ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་བྷ་ཝོ་ཏི ཙ ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ས་དྡ་ཏོ་ཡེ་ཝ ནཱ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཡཱ ཨེ་སཱ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་ཏི་ས་དྡ་སྶ པ་ཀཱ་ར་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི མ་གྒེ་ཧི ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶཱཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ.
༣༣༣. ཨ་ཧི་མེ་ཁ་ལི་ཀཱཏི མེ་ཁ་ལཱ ཝི་ཡ མེ་ཁ་ལི་ཀཱ, ཨ་ཧི་མེ་ཝ མེ་ཁ་ལི་ཀཱ ཨ་ཧི་མེ་ཁ་ལི་ཀཱ. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧིཾ ཀ་ཊི་ཡཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ’’ཏི.
༣༣༤. ས་མྨ་ནྣ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་མྨཱ་ནེ་ཏཱི’’ཏི ཙུ་རཱ་དི་ག་ཎི་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦེ དི་ཝཱ་དི་ག་ཎི་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྨཱ་ནེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻོ ཧི པཱ་ལི༹་ན་ཡོ. ས་མྨཱ་ནེ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡནྟི ཀ་མྨཾ. སོཏི ས་ཏྠཱ. ཨི་མི་ནཱ ཡཾ ཏུ་མོཏི ཨེ་ཏྠ ཏུ་མོཏི རུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡོ ཨི་དྷ ‘‘སོ’’ཏི ས་བྦ་ནཱ་མ་ས་དྡེ་ན ས་དི་ས་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
པ་ཀཱ་ས་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༣༣༦. ‘‘ཁེ་ལ༹་ས་དི་སཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ས་དི་སཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཁེ་ལ༹་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཁེ་ལཱ༹ ཝི་ཡཱ་ཏི ཁེ་ལོ༹, མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཁེ་ལེ༹ ཨ་ས་ཏི བྷ་ཀྑ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཁེ་ལཱ༹་ས་ཀོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏ་ར་ཧི པཱ་ལི༹་ཡཾ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ‘‘ཁེ་ལཱ༹་པ་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཨོ་ཊྛ་ཛེ་ན པ་ཋ་མ་ཀྑ་རེ་ན པཱ་ཋོ ཨ་ཏྠི.
༣༤༠. པ་ཏྠ་དྡྷེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ བྷཱུ་སོ ཐ་དྡྷོ པ་ཏྠ་དྡྷོ, བཱ་ལ༹ྷ་ཐ་དྡྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནི་ཙྩ་ལེ་ནཱ’’ཏི. པོ་ཏྠ་ཀ་རཱུ་པ་ས་དི་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ པོ་ཏྠ་ཀ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཝ་ཏྠ་ད་ནྟཱ་དི་མ་ཡཾ, ཏེ་ན ས་དི་སོ པོ་ཏྠ་ཀ་རཱུ་པ་ས་དི་སོ, ཏེ་ན.
༣༤༢. རཱ་ཛ་ཉཱ་ཏ་ཀཱ ནཱ་མཱཏི ཨེ་ཏྠ ར་ཉྙཱ ཛཱ་ནི་ཡ་ནྟི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ག་རཱུ’’ཏི རཱ་ཛ་ཉཱ་ཏཱ, ཏེ་ཡེ་ཝ རཱ་ཛ་ཉཱ་ཏ་ཀཱཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ད་ཏྠཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘རཱ་ཛཱ ཨ་མྷེ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཎྞ་ཝཱ་ལོཏི པ་ཧ་ཊྛོ ཀ་ཎྞོ ཙ ཝཱ་ལོ ཙ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཎྞ་ཝཱ་ལོ. བ་ནྡྷ་ནི་ཙྩ་ལེཏི ར་ཛྫུ་ཝ་ལླཱི་ཧི བ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལེ, པ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཎྞ་ཝཱ་ལེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་བྷི་དྷཱ་ཝཱི’’ཏི པ་དེ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
དུ་ཀྑ་ཉྷི ཀུ་ཉྫ་ར ནཱ་ག་མཱ་ས་དོཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་ཉྫ་ར་ས་དྡ་སྶ ཨཱ་མ་ནྟ་ན་པ་ད་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷོ ཀུ་ཉྫ་རཱ’’ཏི. ནཱ་ག་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཧི་ནཱ་ག་ཧ་ཏྠི་ནཱ་གེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བུ་དྡྷ་ནཱ་ག’’ནྟི. ཨཱ་ས་དོཏི པ་ད་སྶ ཨཱ་ཀོ་དྷེ་ན ས་ད་ནཾ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨཱ་ས་དོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི. དུ་ཀྑནྟི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ དུ་ཀྑ་ཀཱ་ར་ཎཾ. དུ་ཀྑཾ ཧཱིཏི ཧི་ས་དྡོ པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཝཱ དུ་ཀྑ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘བུ་དྡྷ་ནཱ་གཾ གྷཱ་ཏ་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནཱ་གཾ ཧ་ན་ཏཱི་ཏི ནཱ་ག་ཧ་ཏོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
པ་ཊི་ཀུ་ཊི་ཡོ་ཝ ཨོ་ས་ཀྐཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་མུ་ཁཾ ཀུ་ཊེ་ན ག་མ་ན་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཊི་ཀུ་ཊི་ཡོ, པ་ཊི་ཀུ་ཊི་ཡོ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨོ་ས་ཀྐཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་བྷི་མུ་ཁོ་ཡེ་ཝ པི་ཊྛི་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཨོ་ས་ཀྐཱི’’ཏི. ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ ད་སྶ་ན་ངྐེ་སཱུ་ཏི དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋེ་སུ (པཱ་ཎི་ནཱི ༡༥༣༩ ས་དྡ་ནཱི་ཏི་དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ་ཡཾ ༡༨ ད་ཀཱ་ར་ནྟ་དྷཱ་ཏུ) ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཨི་དྷ ད་སྶ་ན་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ན ལ་ཀྑི་ཏ་བྦོཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི ན ལ་ཀྑི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཎྱ་པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྨེ་སུ ཧོ་ཏི, ཡ་ཀཱ་ར་སྶ ཀ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ཀྑི་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༤༣. ‘‘བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་བྷོ་ཛ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏི་ཀ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཡུ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏནྟི ཏི་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོཏི ‘‘ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༢༠༩) ཝུ་ཏྟཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ངྒ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ. པ་ཉྩ་ཝ་ཏྠུ་ཡཱ་ཙ་ན་ཀ་ཐཱཏི པ་ཉྩ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཡཱ་ཙ་ན་སྶ ཀ་ཐཱ. ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤནྟི ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤོ ནཱ་མ ཨེ་ཀོ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ་ཏི ཛི་ནཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ་དཱི་སུ (མི. པ. ༤.༡.༣; ཀ་ཐཱ. ཨ་ཊྛ. ༦༥༤-༦༥༧; ཨི་ཏི་ཝུ. ཨ་ཊྛ. ༡༨; སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒ ༣.༣༤༣; ཨ. ནི. ཊཱི. ༣.༦༦༢) ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཨེ་ཀོ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤོ’’ཏི ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༨༠༩; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༡༢༨; ཝི. ཝི. ཊཱི. ༡.༤༡༠; ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཎྜ ༤༡༠) ཝུ་ཏྟོ. སེ་ཊྛཾ པུ་ཉྙནྟི མ་ཧ་ནྟཾ པུ་ཉྙཾ. ཨི་མི་ནཱ བྲ་ཧཾ པུ་ཉྙནྟི བྲ་ཧ་ས་དྡོ མ་ཧ་ནྟ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. བྲ་ཧ ཝུ་དྡྷི་ཡ་ནྟི དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋེ་སུ (པཱ་ཎི་ནཱི ༧༣༥; ས་དྡ་ནཱི་ཏི་དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ་ཡཾ ༡༦ ཧ་ཀཱ་ར་ནྟ་དྷཱ་ཏུ) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ བྲ་ཧ་ས་དྡོ མ་ཧ་ནྟ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཧོ་ཏི. བྲ་ཧ་དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཨ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘བྲ་ཧཱ’’ཏི་པི, མ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘བྲ་ཧྨཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ ཨ་ཏྠི. ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་མེ་ཝཱཏི ས་གྒེ་སུ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་མེ་ཝ.
ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཐཱ
༣༤༤. སོཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, ག་ཏོ ཀི་རཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ་མེ་ཝ. ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀནྟི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཏོ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཾ.
༣༤༥. ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒོ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏྠོ, གི་ལེ་དྷཱ་ཏུ བཱ་དྷ་ན་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ བཱ་དྷ་ཏཱི’’ཏི. ཏནྟི པི་ཊྛིཾ. པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་དི་སི་ཏྭཱ དེ་ས་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨཱ་དེ་ས་ནཱ, སཱ ཨེ་ཝ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི, ཨི་མ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༣༤༦. མ་མཱ་ནུ་ཀྲུ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒོ ཨ་ནུ་ཀི་རི་ཡ་ཏྠོ ཀ་ར་དྷཱ་ཏུ ཨ་ནྟ་པ་ཙྩ་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟཱ་དི་ག་ཎོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་མཱ་ནུ་ཀི་རི་ཡཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ’’ཏི. ‘‘དུ་ཀྑི་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀ་པ་ཎོཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་པ་དྷཱ་ཏུ ཧིཾ་ས་ན་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. མ་ཧཱ་ཝ་རཱ་ཧ་སྶཱཏི ཝ་རཱ་ཧ་ས་དྡ་སྶ སཱུ་ཀ་ར་ཏྠཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་ནཱ་ག་སྶཱ’’ཏི. ‘‘པ་ཐ་ཝི’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ མ་ཧིཾ ཝི་ཀུ་བྦ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ མ་ཧཱི་ས་དྡ་སྶ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ མ་ཧཱ་ན་དིཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ‘‘པ་དཱ་ལེ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་དཱ་ལ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. བྷི་སཾ གྷ་ས་མཱ་ན་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ མཱ་ན་ས་དྡོ ཀ་ཏྭ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷི་སཾ གྷ་ས་ནྟ་སྶཱ’’ཏི. གྷ་ས་ནྟ་སྶཱཏི བྷ་ཀྑ་ནྟ་སྶ. ན་དཱི་ནཱ་མ་ཀཾ ཏཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མི་ནཱ ན་དཱི་སུ ཛ་གྒ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ན་དཱི ནཱ་མ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཛ་གྒ་ཏོཏི ཧ་ཏྠི་ཡཱུ་ཐཾ པཱ་ལེ་ནྟ་སྶ.
༣༤༧. ‘‘སུ་ཏཱ་ཏི སོ་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ དྭི་དྷཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ནི་སྶ་ནྡེ་ཧོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ས་ནྡི་དྡྷོཏི ཨེ་ཏྠ དི་ཧ་དྷཱ་ཏུཾ ད་སྶེ་ཏི, དི་ས་དྷཱ་ཏུཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
༣༥༠. བུ་དྡྷ་ས་ཧ་སྶེ་ན་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ག་ར་ཧ་ཏྠོ, པ་གེ་ཝ ཨེ་ཀེ་ན བུ་དྡྷེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
‘‘ས་ཏྟོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀོ་ཙི་ས་དྡ་སྶ པ་དྷཱ་ན་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཊྛཱཏི ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཋི་ཏོ’’ཏི. དེ་ཝ་ད་ཏྟོ་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘མེ’’ཏི པ་དཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཏ་དེ་ཝཱཏི སུ་ཏ་མེ་ཝ. ཨི་དནྟི ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟོ་ཏི མེ སུ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ནུ་ཙི་ནཱ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. ‘‘པ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ས་ཛྫ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ད་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ག་ཏྱ་ཏྠཾ, ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ན་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཱ་ནི ན དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ན ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡེ ཨ་ཝ་སྶ་མྦྷཱ་ཝི་ཡ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་སཾ་སཱ་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. ཨཱ་སཾ་སཱ་ཡནྟི ཨ་ཝ་སྶ་མྦྷཱ་ཝི་ཡ་ཏྠེ. བྷེ་སྨཱ ཧི ཨུ་ད་དྷཱི མ་ཧཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ བྷེ་སྨཱས་དྡོ བྷ་ཡཱ་ན་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ཡཱ་ན་ཀོ’’ཏི.
ཨུ་པཱ་ལི་པ་ཉྷཱ་ཀ་ཐཱ
༣༥༡. ཨེ་ཀ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཏོ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ས་ཏྟ་མྱ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་ན་ཡ་ནྟོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ནུ་ན་ཡ་ནྟོཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ན་ཡ་ནྟོ. སཱ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཡཾ ཨ་དྷ་མྨོ ཝཱ ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ ཝཱ ཨི་དཾ ཨ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཝཱ ཡ་དི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘བོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ སུ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཀི་རི་ཡཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་ཝ་ཏྟཱ, ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧ་མ་ཏྟེ་ན. ན པ་ན ས་ངྒྷོ བྷི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨེ ཀ་ཏེ་ཡེ་ཝ ས་ངྒྷོ བྷི་ནྣོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨེ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཙི ཙོ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀི་ནྟི སི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝནྟི པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ ས་ངྒྷེ བྷི་ནྡེ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཐནྟི ཀེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. པུ་ན ཀ་ཐནྟི ཀ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ. ར་ཉྙོཏི ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ར་ཉྙོ, ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨཾ. ‘‘གྷཱ་ཏཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི བི་མྦི་སཱ་ར་རཱ་ཛཱ་ནཾ གྷཱ་ཏཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ ཁོ ཨུ་པཱ་ལཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ, ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝི་ར་དྡྷ་ཏྟཱཏི ཝི་རཱ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཏེ་ན ཧཱིཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨེ་ཝ་ཉྷཱིཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ. ཏ་སྶཱཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ. ཀུ་མཱ་རོ པ་ནཱཏི ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ཀུ་མཱ་རོ པ་ན, ཀ་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶཱཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཏོ པུ་བྦེ རུ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱ་པི པ་ཙྪཱ ཨ་བྷ་བྦ་བྷཱ་ཝོ རོ་པི་ཏོ, ཏ་སྨཱ.
བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ, སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་ན་ཡ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱཏི ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ.
ཏ་ཏྠཱཏི དྭཱི་སུ དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཨ་མྷཱ་ཀནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏེ་སཾ ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི.
ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨ་དུ་ཀ་སྶ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝི་ན་ཡཱ་ཝི་ན་ཡ་དུ་ཀ་སྶ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་ན་ཡེ་ན རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཝི་ནེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡོ, ཝི་ན་ཡ་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཝཱ་ཙཾ ཝི་ནེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་ན་ཡཱ་ཝི་ན་ཡ་དུ་ཀ་སྶ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི བྷཱ་སི་ཏཱ་བྷཱ་སི་ཏ་དུ་ཀ་སྶ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ’’ཏི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན བྷཱ་སི་ཏཱ་བྷཱ་སི་ཏ་དུ་ཀ་སྶ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ཙི་ཎྞཱ་ནཱ་ཙི་ཎྞ་དུ་ཀ་སྶ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དེ་ཝ་སི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ‘‘དེ་ཝ་སི་ཀ’’ནྟི པ་དཾ ‘‘ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ, ཝོ་ལོ་ཀ་ན’’ནྟི ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ པ་དེ་སུ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱཏི ཀཱ་ར་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན. ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི ཨ་ར་ཏི ཕ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི, སཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི ཏྠ་ཀཱ་ར་སྶ ཊྛ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་སོ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སོ, ཏེ་ན. ཨི་དཾ པ་དཾ ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ ཛཱ་ཏ་ཀ་ཀ་ཐཱ’’ཏི དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དནྟི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཱ་དི. ཨཱ་ཙི་ཎྞནྟི ཨཱ བ་ནྡྷི་ཏཾ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ, པ་གུ་ཎཾ ཝཱ. ཙཱ་རི་ཡ་པ་ཀྐ་མ་ནནྟི ཙཱ་རི་ཡ་ཏྠཾ པ་ཀྐ་མ་ནཾ.
ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཙི་ཎྞཱ་ནཱ་ཙི་ཎྞ་དུ་ཀ་སྶ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟ་དུ་ཀ་སྶ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་བྷཱ་སི་ཏ་དུ་ཀ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ དུ་ཀཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ ད་སྶི་ཏོ.
ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་དུ་ཀེ ‘‘ན མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶཱ’’ཏི པཱ་ཋ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རེ པ་ཙྪི་མ་ཝཱ་ཀྱེ ཋི་ཏོ ཨཱ་དི་ས་དྡོ ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ནཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ. ཨི་དཾ པ་དཾ པ་ཙྪི་མ་ཝཱ་ཀྱེ་པི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ.
ལ་ཧུ་ཀ་ག་རུ་ཀ་དུ་ཀེ པ་ཉྩཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི་རཱ་ས་ཡོ. དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཝ་སེ་ན དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་རཱ་ས་ཡོ.
སཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནཱ་ཝ་སེ་ས་དུ་ཀེ ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་རཱ་ས་ཡོ.
དུ་ཊྛུ་ལླཱ་དུ་ཊྛུ་ལླ་དུ་ཀེ ལ་ཧུ་ཀ་ག་རུ་ཀ་དུ་ཀ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི དུ་ཊྛུ་ལླཱ ནཱ་མ, ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟི ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་ནྣཾ དུ་ཀཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ ད་སྶི་ཏོ.
ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཱ་ནནྟི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཱ་ནཾ. ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི, ཧེ་ཏྭ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཏེ ཨི་མེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ. ཨ་པ་ཀ་སྶ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ས་དྷཱ་ཏུ་སྶ ག་ཏྱ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་རི་སཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱི’’ཏི. ཝི་ཛ་ཊེ་ནྟཱིཏི ཝི་ཛ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཝི་སུཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨུ་སྶཱ་དེ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ནྟེ ཨུ་སྶ་དཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཝ་པ་ཀ་སྶ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ ཨུ་པ་ས་གྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི ཝི་ཡ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཏི་ཝི་ཡ་ཏྠཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི. ཡ་ཐཱཏི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཝི་སུ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཝེ་ཎིས་དྡོ ‘‘ཝི་སུ’’ནྟི་ཨ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཨ་ནི་པྥ་ནྣ་པཱ་ཊི་པ་དི་ཀོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝ་ཏྠཱུ་སཱུཏི བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་སུ. ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐཱཏི ཨི་མཾ ཝཱ་དཾ ག་ཎྷ་ཐ. ཝི་སུནྟི ཨཱ་ཝེ་ཎིཾ. ཨི་མ་སྨིཾ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི༹་ཡཱ སཾ་ས་ནྡེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་རི་ཝཱ་རེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ‘‘ཀ་མྨེ་ན ཨུ་དྡེ་སེ་ན ཝོ་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནེ་ན ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་ནཱ’’ཏི (པ་རི. ༤༥༨) ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཏ་སྶཱཏི པ་རི་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་སྶ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ, ཝུ་ཏྟེ་ན ཨི་མི་ནཱ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ལ་ཀྑ་ཎེ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨ་ཏྠ་ཏོ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡ་ཏོ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨ་སྶཱཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ. ཏཾ པ་ན ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི པ་རི་ཝཱ་རེ ཨེ་ཝ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦ་སྨིཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ.
ཨི་ཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.