༢༠༢. ཛཱི་ཝ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ
༣༢༦. ཙཱི་ཝ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ པ་ད་ཀྑི་ཎ་ས་དྡ་སྶ ཨ་པ་ས་བྱ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཚེ་ཀཱ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི. ཨ་བྷི་ས་ཊཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ར་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ག་ཏི་ཙི་ནྟཱ་སུ ཨི་དྷ ག་ཏྱ་ཏྠེ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་ག་ཏཱ’’ཏི. ཨ་བྷི་ག་ཏཱཏི ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ནྟ་བྦཱ. ན་ནུ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་སྨཱ པ་ན ‘‘ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་མི་ནཱ ཚ་ཊྛཱི་ཀ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཀ་ཏྟུ་ནཱ ས་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ནི་ག་མེ ཝ་ས་ཏཱི་ཏི ནེ་ག་མོཏི ཝུ་ཏྟེ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་ག་ཎོ ནེ་ག་མོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་ག་ཎོ’’ཏི.
༣༢༧. ན་ག་རེ ནི་ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ནཱ་ག་རཱ. ད་ཏྭཱ, ཝུ་ཊྛཱ་པེ་སུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨཱ་རཱ་མུ་ཡྻཱ་ན་ཝཱ་ཧ་ནཱ་དཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཱ་ནི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ག་ཎི་ཀ་ཊྛཱ་ནེཏི ག་ཎི་ཀཱ་ཡ ཋཱ་ནེ. ག་ཎི་ཀཱཏི ཙ ན་ག་ར་སོ་བྷི་ནཱི. སཱ ཧི ཨ་ཏྠི་ཀེ་ན ཛ་ན་ག་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ག་ནྟ་བྦཱ་ཏི ག་ཎི་ཀཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཊི་ས་ཏེ་ན ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙས་དྡོ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠོ. ར་ཏྟིཾ ག་མ་ན་སྶ པ་ཊི་ནི་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་ཏེ་ན ཨེ་ཝཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. གི་ལཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ་པི བྷཱ་ཝ་ཏྠོ ཉཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘གི་ལཱ་ན་བྷཱ་ཝ’’ནྟི. ‘‘ཛཱ་ནཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་ཝེ་དེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི་ད་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཀ་ཏྟ་ར་སུ་པྤེཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏྟ་རས་དྡོ ཛི་ཎྞ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛི་ཎྞ་སུ་པྤེ’’ཏི. སུ་པ་ནྟི སུ་ན་ཁཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི སུ་པྤཾ, ཀ་ཏྟ་རཾ སུ་པྤཾ ཀ་ཏྟ་ར་སུ་པྤཾ.
༣༢༨. ཏནྟི ཛཱི་ཝ་ཀཾ. ཨ་ཉྙེ རཱ་ཛ་དཱ་ར་ཀཱ ཝ་ད་ནྟི ཀི་རཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ནི་མྨཱ་ཏི་ཀོ. ཡ་ཐཱ ཙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ པེ་ས་ནྟི, ཏ་ཐཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཙས་དྡོ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝ་ད་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ན ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི པེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙེ་སནྟི ཛཱི་ཝ་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སཾ. ཏ་སྶཱཏི ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ. སོཏི ཛཱི་ཝ་ཀོ. ཏཾ ས་བྦནྟི ‘‘ནི་མྨཱ་ཏི་ཀོ ནི་པྤི་ཏི་ཀོ’’ཏི ཝ་ད་ན་ཉྩ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་པེ་ས་ན་ཉྩཱ་ཏི ཏཾ ས་བྦཾ.
ཡཾ་ནཱུ་ནཱཏི སཱ་དྷུ ཝ་ཏ. ཨ་ཧཾ ཝ་ཛྫ་སི་པྤཾ སི་ཀྑེ་ཡྻཾ སཱ་དྷུ ཝ་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶཱཏི ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ. ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱིཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི, པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཧཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཱིཏི པ་རཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ, ཨུ་པ བྷུ་སེ་ན ཝཱ ཧ་ན་ནེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི. མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གནྟི སི་པྤ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་ཝ་ཏྟཱ མེ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གཾ. ཨི་ཏི ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པུ་རི་མ་ཙི་ནྟཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་པི ཙཱཏི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན. ཨ་ཡནྟི ཛཱི་ཝ་ཀོ. ཨི་ཏོཏི བྷ་དྡ་ཀ་པྤ་ཏོ. ཨ་ཡནྟི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ. ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་ནྟ་རེཏི ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ. པ་ཏྠ་ཏ་གུ་ཎནྟི པ་ཏྠ་རི་ཏ་གུ་ཎཾ. ཋཱ་ན་ནྟ་རནྟི ཋཱ་ན་བྷེ་དཾ, ཨ་ཧ་མྤཱིཏི ན ཨ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཧ་མྤཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝཱཏི ཨཱ་ལ་པ་ན་པ་ད་མེ་ཏཾ. པ་ཏྠ་ནནྟི ཨི་ཙྪི་ཏ་ཝ་རཾ. ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ་པཱིཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཡ་མཱ་ནོ་པི. པིས་དྡེ་ན པུ་རི་མ་ཙི་ནྟ་ན་མ་པེ་ཀྑ་ཏི. ཨེ་སཱཏི ཨེ་སོ ཛཱི་ཝ་ཀོ.
༣༢༩. དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑོཏི པ་ད་སྶ དི་སཱ་སུ པཱ་མོ་ཀྑོ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑོ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་དི་སཱ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེཏི ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཙི་ནྟ་ན་ས་མ་ཡེ ཙ, ཨཱ་ག་མཾ་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེཏི ཝཱ་ཎི་ཛེ, པུ་ཙྪཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀུ་ཏོཏི ན་ག་ར་ཏོ. ཏ་ཀྐ་སཱི་ལ་ཏོཏི ཏ་ཀྐ་སཱི་ལ་ན་ག་ར་ཏོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་ཀྐ་སཱི་ལེ. ཨཱ་མཱཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཨཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཏེཏི ཝཱ་ཎི་ཛཱ. ཏ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཨཱ་ཧ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོཏི ཛཱི་ཝ་ཀོ. པི་ཏ་རནྟི ཨ་བྷ་ཡ་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ. ཏེ་ཧཱིཏི ཝཱ་ཎི་ཛེ་ཧི.
ཏནྟི ཛཱི་ཝ་ཀཾ, པུ་ཙྪཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སོཏི ཛཱི་ཝ་ཀོ. ཀ་སྨཱ ཏཱ་ཏ ཏྭཾ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ ཨ་སི པ་ནཱ་ཏི པུ་ཙྪཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏོཏི པུ་ཙྪ་ཏོ. སོཏི ཛཱི་ཝ་ཀོ. སི་ཀྑི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་མྷཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. བ་ཧུ་ཉྩ ག་ཎྷཱ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སོ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སི་པྤ་སྶེ་ཝ སི་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཉྩ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ སི་ཀྑ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ སོ ན སི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སོ པ་ནཱཏི ཛཱི་ཝ་ཀོ པ་ན, ཀ་རོ་ཏི སི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ལནྟི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀ་སྨཱ སོ བ་ཧུ་ཉྩ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. མེ་དྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡཱཏི ཁི་པྤཾ ག་ཧ་ཎ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ, བ་ཧུ་ཉྩ སི་པྤ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་སྶ ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཉྩ སི་པྤཾ ན ས་མྨུ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཡ་ཏྟ་ཀཾ སི་པྤཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ཡཾ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡནྟི སི་པྤཾ. ཨ་ཡནྟི ཛཱི་ཝ་ཀོ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནནྟི ཛཱི་ཝ་ཀཾ. ཡ་ཐཱཏི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཾ རོ་གཾ. ‘‘ན’’ནྟི པ་དཾ ‘‘སི་ཀྑཱ་པེ་སཱི’’ཏི པ་དེ ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨཾ, ‘‘བྷེ་ས་ཛྫ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི པ་དཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྨཾ. བྷེ་ས་ཛྫ་ཡོ་ཛ་ནནྟི བྷེ་ས་ཛྫེ་ན རོ་ག་སྶ ཡོ་ཛ་ནཾ. སོ པ་ནཱཏི ཛཱི་ཝ་ཀོ པ་ན. ཨི་མི་ནཱཏི ཛཱི་ཝ་ཀེ་ན ན ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀེ་ན དྭཱ་རེ་ནཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན དྭཱ་རེ་ན. ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོཏི ཝི་ཙ་ར་ནྟོ. པ་རི་ཏྟཾ པཱ་ཐེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཏྟ་ས་དྡ་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑ་ན་ཏྠེ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨི་དྷ ཨ་པྤ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི. ཀ་སྨཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ཨ་དཱ་སཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶཱཏི དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑ་སྶ. ཨ་ཡནྟི ཛཱི་ཝ་ཀོ, ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏོཏི ལ་བྷ་ན་ཏོ. ཁཱི་ཎེ པཱ་ཐེ་ཡྻེཏི པཱ་ཐེ་ཡྻེ ཁཱི་ཎེ ས་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.