༡༧༩. ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ
༢༩༥. བ་ཧཱ་རཱ་མ་ཀོ་ཊྛ་ཀེཏི ཨེ་ཏྠ ས་མཱི་པ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བ་ཧཱ་རཱ་མ་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ས་མཱི་པེ་ཏི ཨཱ་རཱ་མ་ཀོ་ཊྛ་ཀ་སྶ བ་ཧི ས་མཱི་པེ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཨ་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཝ་ས་ནྟི. ཨེ་ཏནྟི ‘‘པ་ཙྩ་ནྟི་མ’’ནྟི ཨེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ. དྷུ་ར་ཝི་ཧཱ་རོ་པཱིཏི པ་དྷཱ་ན་ཝི་ཧཱ་རོ་པི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཨ་ནུ་པ་གེ་ཡེ་ཝཱཏི པཱ་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཨོ་ར་ཝ་ས་དྡནྟི ཨུ་ཙྩ་ར་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་དྡཾ. ཀ་པི་ལ་སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེཏི སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏེ (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.ཀ་པི་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཀ་པི་ལ་སུ་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ. པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ ཀེ་ཝ་ཊྚ་པུ་རི་སཱ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨུ་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡོ ཝི་ཧཱ་རོ ཀ་རི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. བྷཱུ་མི་ཡཱ ག་ཏི ཝི་ཡ ག་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི བྷཱུ་མི་ག་ཏི་ཀཱ. པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟེ་ཧི བ་ཧཱུ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནི་ཙྪཱ་རེ་ནྟེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ཡནྟི བྷི་ཀྑུ. ཏཾ པ་ནཱཏི ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊིཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ པ་ན. ཨ་ཝ་ཏྭཱ་པཱིཏི པིས་དྡོ ཏ་ཐཱ ‘‘ཝ་ཏྭཱ་པཱི’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སཱུཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨུ་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི་ཀ་ཀུ་ཊི་ཡཾ. ‘‘ས་མ་ཀཱ་ལཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝ་ཙ་ནེཏི ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ. ཏ་སྨིནྟི ཐ་མྦྷེ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི བ་ཧཱུ་སུ.
ཡ་ཏོཏི ཨི་ཊྛ་ཀ་སི་ལཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜ་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ‘‘བ་ཧཱུ་ཧི ས་མྤ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ. ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ད་ཡོཏི ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ད་ཡོ. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ. ཐ་མྦྷཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཉྩ ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི སཱ་ཝ་ན་ཉྩ ཨ་ནྟཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨུ་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི་ཀཱ.
ཏཱ་སཱུཏི དྭཱི་སུ གོ་ནི་སཱ་དི་ཀཱ་སུ. ཡ་ཏྠཱཏི ཀུ་ཊི་ཡཾ. ནེ་ཝ ཨཱ་རཱ་མོ པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པུ་ན ཡ་ཏྠཱཏི ཀུ་ཊི་ཡཾ. ཨ་ཡནྟི ཀུ་ཊི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པཱིཏི ཨཱ་རཱ་མ་ཝི་ཧཱ་ར་གོ་ནི་སཱ་དི་ཀཱ་སུ དྭཱི་སུ་པི. བ་ཧུ་ཏ་རཾ པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ་པི པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་བ་ཧུ་ཏ་ར་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ཨཱ་རཱ་མེ. གཱ་ཝོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ནི་སཱི་ད་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི གོ་ནི་སཱ་དཱ གོ་སཱ་ལཱ. གོ་ནི་སཱ་དཱ ཝི་ཡཱ་ཏི གོ་ནི་སཱ་དི་ཀཱ ཀུ་ཊི.
མ་ནུ་སྶཱ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་སཱཏི ཀུ་ཊི. ཝུ་ཏྟེ་པཱིཏི པིས་དྡེ, ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊིཾ དེ་མཱ’’ཏི ཝཱ་ཀྱཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ཏི. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་སནྟི སེ་ས་ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཏེ་ཧཱིཏི སེ་ས་ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི. པུ་ན་པི ཝུ་ཏྟཾ, ཀིཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་སྶ…པེ… ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་པཱིཏི ཏ་ད་ཉྙེ་སཾ. ཏནྟི ཝ་ཙ་ནཾ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ནྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་ཏི ཏ་སྨཱ སུ་ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ག་ཧ་པ་ཏཱི་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏི ཀུ་ཊི. ‘‘ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙ་མ་ཝ་ཏྭཱ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནེ་ན་པི ཀ་པྤི་ཡ་ཏྟཱ. ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནེ་ན ཝཱ ས་མྨ་ནི་ཏ་བྦཱ་ཏི ས་མྨུ་ཏི ཀུ་ཊི. ཨི་ཏི་ས་དྡོ པ་རི་ས་མཱ་པ་ན་ཏྠོ.
ཡཾ ཨཱ་མི་སཾ ཝུ་ཏྠཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨཱ་མི་ས་ནྟི་ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ས་ཧ་སེ་ཡྻ་པ་ཧོ་ན་ཀེ གེ་ཧེ ཝུ་ཏྠཾ ཋ་པི་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡཾ པ་ན ས་ངྒྷི་ཀཾ ཝཱ པུ་གྒ་ལི་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝཱཏི བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་མེ་ཝ. ཨེ་ཀ་ར་ཏྟ་མྤི ཋ་པི་ཏཾ ཡཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏནྟི ས་ངྒྷི་ཀཱ་དི. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ས་ཧ་སེ་ཡྻ་པ་ཧོ་ན་ཀ་གེ་ཧེ. ཨེ་ཏནྟི ཨ་ནྟོ་ཝུ་ཏྠ་ཨ་ནྟོ་པ་ཀྐ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, ‘‘ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི བྱ་ཏི་རེ་ཀ་སྶ ཨ་ནྭ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྲཱཏི པུ་རི་མ་ཝ་ཙ་ནཱ་པེ་ཀྑཾ. ཏ་ཏྲ ཝ་ཙ་ནེ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. སཱ་མ་ཎེ་རོ དེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་མི་ས་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. མུ་ཁ་ས་ནྣི་དྷི ནཱ་མཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ མུ་ཁོ ཨུ་པཱ་ཡོ ས་ནྣི་དྷི ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠཱཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ, མུ་ཁ་ས་ནྣི་དྷི་ཨ་ནྟོ་ཝུ་ཏྠེ་སུ ཝཱ. བྷི་ཀྑུ པ་ཙི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨཱ་མི་ས་སཾ་ས་ཊྛནྟི ཨཱ་མི་སེ་ན སཾ་ས་གྒཾ.
ཛ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱཏི ཛ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཏྠུ ཨེ་ཏཱ་ས་ནྟི ཛ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ. ཨུ་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི་ཀཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སཱཏི ཨུ་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི་ཀཱ. ཡོ ཡོཏི ཐ་མྦྷོ ཝཱ བྷི་ཏྟི་པཱ་དོ ཝཱ. ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི་ཀཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཙ་ཡ་སྶཱཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ. ཡེ་ཧི པ་ན ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཐ་མྦྷ་སི་ལཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ད་ཉྙེ་སཱུཏི ཏེ་ཧི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཉྙེ་སུ.
པཱ་ཀཱ་རཱ་དི་པ་རི་ཀྑེ་པེཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་སྶ ཨཱ་རཱ་མ་སྶ པཱ་ཀཱ་རཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཀྑེ་པེ ཀ་ཏེ. པཱ་ཀཱ་རཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཝ་ཏིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊིཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི གོ་ནི་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན སེ་སཱ་སུ ཏཱི་སུ ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊིཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཨི་ཏ་རཱ པ་ནཱཏི ཨུ་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི་ཀ་གོ་ནི་སཱ་དི་ཀཱ་ཧི ཨ་ཉྙཱ. དྭེཏི ཨུ་བྷོ ག་ཧ་པ་ཏི་ས་མྨུ་ཏི་ཡོ, ཛ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་ཀྑ་པཱ་ས་ཀ་མ་ཎྜ་ལནྟི དྭེ པ་ཀྑེ ཨ་པ་ཏ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ས་ཏི བ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཀྑ་པཱ་ས་ཀོ, མ་ཎྜ་ལནྟི ཚ་ད་ན་ཀོ་ཊི་གོ་པཱ་ན་སཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི ཋ་པི་ཏ་ཀ་ཊྛ་ཝི་སེ་སོ, པ་ཀྑ་པཱ་ས་ཀོ ཙ མ་ཎྜ་ལ་ཉྩ པ་ཀྑ་པཱ་ས་ཀ་མ་ཎྜ་ལཾ.
ཡ་ཏྲཱཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ད་ཏྭཱཏི ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ད་ཏྭཱ. ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་ཀ་པྤ་ནཾ ཝི་ཡ སཱ་པེ་ཀྑ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྲཱཏི པུ་རི་མ་ཝ་ཙ་ནཱ་པེ་ཀྑཾ. སོཏི ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ, པ་སྶི་ཏྭཱ པུ་ཙྪཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཐེ་རོཏི མ་ཧཱ་སི་ཝ་ཏྠེ་རོ. ལཱུ་ཁ་དི་ཝ་སེཏི ཨ་སི་ནི་དྡྷ་དི་ཝ་སེ. ཏ་ཏོཏི བྲ་ཝ་ན་ཏོ, པ་ར་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནནྟི མ་ཧཱ་སི་ཝ་ཏྠེ་རཾ. པ་མུ་ཁེཏི ག་བྦྷ་སྶ པ་མུ་ཁེ. ཏནྟི ས་བྦི་ཀུ་མྦྷིཾ. བ་ཧཱིཏི ཝི་ཧཱ་ར་སྶ བ་ཧི. སོཏི མ་ཧཱ་སི་ཝ་ཏྠེ་རོ.