༧༨. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀ་ཐཱ
༡༥༠. ཨི་མཾ ནི་དཱ་ནནྟི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སྶ ཨི་མཾ ནི་དཱ་ནཾ. སུ་ཏཱ ཁོ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ སུ་ཡྻི་ཏྠཱ་ཏི སུ་ཏཱ, སུ་ཡྻ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ སུ་ཏཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀུ་དྡེ་སཱ་ད་ཡོ. སུ་ཏཱ ཙ སུ་ཏཱ ཙ སུ་ཏཱཏི ས་རཱུ་པེ་ཀ་སེ་སོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཝ་སེ་སནྟི ནི་དཱ་ནུ་དྡེ་སཱ་དི་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་སཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀུ་དྡེ་སཱ་དི. སུ་ཏེ་ནཱཏི སུ་ཏ་ས་དྡེ་ན. ‘‘ཨ་ཏྠེ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ས་དྡེ ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཧི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏོ ‘‘སུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་དྡོ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏེ་ན ན་ཡེ་ནཱཏི ཏེ་ན ནི་དཱ་ནུ་དྡེ་ས་ན་ཡེ་ན.
ཨ་ཊ་ཝི་མ་ནུ་སྶ་བྷ་ཡནྟི ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ནི་ཝ་ས་ནྟ་སྶ མ་ནུ་སྶ་སྶ བྷ་ཡཾ, ཝ་ན་ཙ་ར་ཀ་བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ད་ཝ་དཱ་ཧོཏི དཱ་ཡཾ ད་ཧ་ཏཱི་ཏི ད་ཝ་དཱ་ཧོ ཨཱ་ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶཾ, ཡ་ཀཱ་ར་སྶ ཙ ཝ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ. ནནྟི བྷི་ཀྑུཾ. ཨེ་ཀཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཋ་མོ ཝཱ ཨུ་དྡེ་སོཏི ནི་དཱ་ནུ་དྡེ་སོ. ཨེ་ཏྠཱཏི པ་ཉྩ་སུ ཨུ་དྡེ་སེ་སུ. ཡ་སྨིནྟི ཨུ་དྡེ་སེ. སོ་པཱིཏི ཨུ་དྡེ་སོ་པི. སུ་ཏེ་ནེ་ཝ སཱ་ཝེ་ཏ་བྦོཏི སུ་ཏ་པ་དེ་ནེ་ཝ ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨེ་ཝ་ས་དྡོ ‘‘ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་ན་ཛ྄ཛྷི་ཊྛཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨི་སུ་དྷཱ་ཏུ་སྶ ཨི་ཙྪཱ་ཀ་ནྟི་ཏོ ཨ་ཉྙ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟཱ, ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏཱ ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཐེ་རེ་ན ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་མྨུ་ཏི་ལ་དྡྷེ་ན ན་ཝ་ཀེ་ན ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨ་ན་ཛ྄ཛྷི་ཊྛཱ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ. དྷ་མྨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཀེཏི དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཀོ, ཏ་སྨིཾ. ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝཱ ཏེ་ན ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝཱ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱཏི ཝཱ་རཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན. དེ་ཧཱི་ཏི ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ཝཱ-ས་དྡོ ‘‘བྷ་ཎ’’ ཨི་ཏི་པ་དེ་ན ཙ ‘‘ཀ་ཐེ་ཧི’’ ཨི་ཏི་པ་དེ་ན ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ‘‘བྷ་ཎ’’ ཨི་ཏི ཝཱ ‘‘ཀ་ཐེ་ཧི’’ཨི་ཏི ཝཱ ‘‘དེ་ཧི’’ཨི་ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏཱི་ཧི་པི ཝི་དྷཱི་ཧཱིཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎ་ཀ་ཐ་ན་ས་ར་བྷ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཏཱི་ཧི ས་ཛྫ་ནེ་ཧི. ཨེ་ཏྠ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཨོ་སཱ་རི་ཡ་ཏེ ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཡ་ཏེ ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ, ཨ་ཏྠ་སྶ ཀ་ཐི་ཡ་ཏེ ཀ་ཐ་ནཾ, སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཏ་ད་ཏྠ་སྶ ཙ ས་རེ་ན བྷ་ཎི་ཡ་ཏེ ས་ར་བྷ་ཉྙཾ. ཨོ་སཱ་རེ་ཧཱིཏི སུ་ཏྟཾ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཧི. ཀ་ཐེ་ཧཱིཏི ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ཧི. ས་ར་བྷ་ཉྙནྟི སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཏ་ད་ཏྠ་སྶ ཙ ས་རེ་ན བྷ་ཎ་ནཾ. ནནྟི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ. ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི ‘‘ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ.
ནི་སྶི་ཏ་ཀེཏི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ. སོཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ, ‘‘ཝ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི་པ་དེ ཀ་མྨཾ, ‘‘ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་དེ་སུ ཀ་ཏྟཱ. ཨཱ་ར་དྡྷནྟི ས་ངྒྷེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཋ་པེ་ཏྭཱཏི དྷ་མྨ་ས་ཝ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཨོ་སཱ་རེ་ཏྭཱཏི པ་ཋ་མཾ སུ་ཏྟཾ ཨོ་སཱ་རེ་ཏྭཱ. པུ་ན ཀ་ཐེ་ནྟེ་ནཱཏི པ་ཙྪཱ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན. ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ ཝཱཏི སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཝཱ. ཀ་ཐེ་ཏ་བྦནྟི ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ…པེ… ན་ཡོཏི པ་ཋ་མཾ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པུ་ན སུ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ས་རེ་ན བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ པུ་ན ཨཱ་ག་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣ་ཀ་ཐཱ་ཡ་པཱིཏི ས་མཱི་པེ ནི་སི་ནྣེ་ན ཀ་ཐཱ་ཡ་པི. ཏེ་ནཱཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ་ན. ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནཱཏི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཛཱ་ན་ན་བྷི་ཀྑུ་ནཱ. ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ བྷ་ཎ་ཏི, ཏུ་ཎྷཱི ཝཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘པུ་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ ཝི་ཧཱ་ར་ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ་སུ.
ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡནྟི ས་ཡཾ ཨི་སྶ་རེ་ན ཨ་ཡ་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎཾ, ཀེ་ན་ཙི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ ས་ཡཾ ཨ་དྷི་ཨི་སྶ་རེ་ན ཨ་ཡ་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཐེ་རོཏི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རོ ཐེ་རོ. ཝི་སྶ་མི་སྶཱ་མཱིཏི ཁེ་ད་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ག་མི་སྶཱ་མི. ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦནྟི པ་ཋ་མ་ཐེ་ར་མྤི པུ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠེ་ར་མྤི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀེ་ན ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཉྙ་སྨཱིནྟི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྠེ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཐེ་རེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏནྟི པུ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ ཐེ་རཾ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨ་ནི་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཏྟེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟཱ ས་མྨ་ནི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཀིཾ ས་མྨ་ཏེ་ན པ་རི་སཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་ཙྪ་ནྟེ་ན པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༡༥༣. མེཏི མ་ཡ྄ཧཾ. ཨི་ཏོཏི པུ་གྒ་ལ་ཏོ, ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པུ་ར་མྷཱ་ཀནྟི པ་ད་སྶ པུ་རེ ཨ་མྷཱ་ཀ་ནྟི པ་ད་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་རེ་ས་དྡོ པ་ཋ་མ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཨ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི. པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝས་དྡོ པ་གེ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ‘‘པ་ཋ་མ་ཏ་ར་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝཱཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མེ་ཝ, ཏ་ཐ་མེ་ཝ ཝཱ.