༡༠. ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
༢༧༡. ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཝི་ཝཱ་ད་ཀ་ཐཱ
༤༥༡. ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝི་ན་ཡཾ པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ, ཏ་ད་ཏྠ་ཏོ ཙ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ, ཏ་ཐཱ སུ་ཏྟ་ནྟཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ. ཏེ་སཱུཏི དྭཱི་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ. སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ནི་ཀྑ་མཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཨུ་ད་ཀཱ་ཝ་སེ་སནྟི ཨཱ་ཙ་མེ་ཏི དྷོ་ཝ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཙ་མ་ནཾ, ཏ་མེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ, ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཨུ་ད་ཀཱ་ཝ་སེ་སཾ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཨུ་ད་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ བྷི་ཀྑུནྟི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཨུ་ད་ཀཱ་ཝ་སེ་ས་ཊྛ་པ་ནེ. ‘‘ས་ཙེ ཧོ་ཏི, དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་བྦ་ཙ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མ་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ཏེཏི ཏ་ཡཱ, ཀ་ཐ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏེ་ཏི ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ན་ཏྠཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་པ་ཀྑོ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. སོཏི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ.
ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ་པཱིཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ པ་ན, ཨཱ་རོ་ཙེ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ག་ར་ཧ་ཏྠོ. ཏེཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་སྶ ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ, ཨཱ་ཧཾ་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶཱཏི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་སྶ. ཏེཏི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་སྶ ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ, ཨཱ་རོ་ཙེ་སུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. སོཏི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ. མུ་སཱ་ཝཱ་དཱིཏི ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ, ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ད་ན་སཱི་ལོ. ཨེ་སོཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ. ཏེཏི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་སྶ ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ, ཨཱ་ཧཾ་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏོཏི ཀ་ལ་ཧ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ. ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༥༣. ‘‘ན ཏཱ་ཝ བྷི་ནྣོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷི་ནྣོཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་ཝ་སྶ་མྦྷཱ་ཝི་ཡ་ཏྠེ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ས་ཧ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏནྟི ས་སྶཾ. ‘‘བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི བྷི་ནྣོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. སོ ཙ ཁོཏི ས་ངྒྷོ. ཀ་ལ་ཧ་ཝ་སེ་ན བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་མྦྷ་མ་ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ནཱཏི སཾ་ཝེ་ག་ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན. ས་མྦྷ་མ་ས་དྡོ ཧི ཏཱི་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི གཱ་ར་ཝེ, བྷཱི་ཏི་ཡཾ, སཾ་ཝེ་གེ ཙཱ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན སཾ་ཝེ་གེ ཝ་ཏྟ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ བྷི་ནྣེ སཾ་ཝེ་ག་ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་དཾ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ ‘‘བྷ་ཡེ ཀོ་དྷེ པ་སཾ་སཱ་ཡ’’ནྟི གཱ་ཐཱ་ཡ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༥) ཙ་ས་དྡེ་ན ས་མྤི་ཎྜི་ཏཾ ས་མྦྷ་མ་ཨ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘བྷི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ བྷི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི པཱ་ཋེ. ཨཱ་མེ་ཌི་ཏནྟི ཨཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཡཱ་དི་པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ མེ་ཌེ་ན ཨུ་མྨཱ་དེ་ན ཨི་ཏཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཨཱ་མེ་ཌི་ཏཾ.
༤༥༤. ཧཱིཏི ཝི་ཏྠཱ་རོ. བྷ་ག་ཝཱ ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟི ཨ་པ་ནེ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ. ཨེ་ཏེ་སནྟི ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ. པུ་ན ཨེ་ཏེ་སནྟི ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ་ནཾ. པ་ཀྑོཏི ས་ཁཱ. ཏ་ནྟི་མེ་ཝཱཏི པཱ་ལི༹་མེ་ཝ, བྱཱ་པཱ་ར་མེ་ཝ ཝཱ.
༤༥༥. ཡོཏི བྷི་ཀྑུ. ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏུ་མྷེཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཀིཾ བྷ་ཎ་ཐཱཏི ཀིཾ ཝ་ཙ་ནཾ བྷ་ཎ་ཐ. ཨི་ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ་ས་ཉྩཱཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ན་ཉྩ. ཨི་ཏ་རེ་ས་ཉྩཱཏི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ན་ཉྩ. ཨི་མེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀྑེ ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ. ཏེ་སནྟི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ. ‘‘ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏཱི’’ཏི ‘‘ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙེ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཀ་མྨཾ, ན ཙ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༨༩) ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤཱིཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ན་མྤི. དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ པ་ཀྑེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ལ་དྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟོ་པི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཏོ སི་དྡྷོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ན ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝནྟི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ. ཡོཏི བྷི་ཀྑུ, པ་ཝི་ས་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནི་སི་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀྑེ ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ. ཨི་ཏ་རེཏི པ་ར་པ་ཀྑེ ཨི་ཏ་རེ བྷི་ཀྑཱུ. ཏེ་སནྟི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ. ཡ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝཱ པ་ན པ་ཀྑེཏི ཡ་སྨིཾ ཀ་སྨིཾ་ཙི ཝཱ དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ པ་ཀྑེ. ཨི་མེ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཏཾ་ཏཾ་པ་ཀྑ་ག་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ’’ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི.
༤༥༦. ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཧ་ར་ནྟཱ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ནྟི. ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཕ་རུ་སཾ ཝ་ད་ནྟཱ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧ་ར་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་པ་དཾ་སེ་ནྟཱིཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟི. ‘‘ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པེ་མ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨ་དྷ་མྨི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནི. ‘‘ཀི་ཙྩཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ས་མྨོ་དི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཀཱ་ར་ལོ་པོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ས་མྨོ་དི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ས་མྨོ་དཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་མྨོ་དི་ཀཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཎི་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་སྶ པཱ་པུ་ཎ་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ཏཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ས་ན་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་ནྟ་རཾ བྱ་ཝ་ཧི་ཏཾ ཨི་མི་སྶཱ ནི་སི་ནྣ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ས་ན་ནྟ་རི་ཀཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་ནྟ་ར’’ནྟི. ‘‘ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
༤༥༧-༨. ཨ་ཡཾ ཨ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཀི་རཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏེཏི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨ་ན་ཏྠོ ཨ་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཏོཏི པ་ད་སྶ ཨོ་ཀཱ་ར་ལོ་པ་ས་ནྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་སཾ པ་དཱ་ན་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ‘‘ཨ་ན་ཏྠ་དོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘སུ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ད-ཀཱ་ར་སྶ ཏ-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཏོཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ན་ཏྠ་དོཏི ཨ་ན་ཏྠཾ ད་དཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་ཏྠ་དོ.
༤༦༤. པུ་ཐུ་ས་དྡོཏི ཨེ་ཏྠ པུ་ཐུ་ས་དྡོ མ་ཧ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ’’ཏི. ཨ་སྶཱཏི བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀ་སྶ ཛ་ན་སྶ. ས་མ་ཛ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ས་མ་ས་དྡོ ས་དི་ས་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ས་དི་སོ’’ཏི, ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མཱ་སོ་ཡཾ. བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་ཡཾ ཛ་ནོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠཱཏི བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ་སུ ཛ་ནེ་སུ. ཨ་ཉྙ་མྤི ཨེ་ཀཾ ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ན མ་ཉྙི་ཏྠཱཏི ཀོ་ཙི ཨེ་ཀོ་པི ན མ་ཉྙི་ཏྠཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་མ་ཉྙ་རུནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ‘‘རུ’’ནྟི ཨཱ་དེ་སོ ད་སྶི་ཏོ.
པ་རི་མུ་ཊྛཱཏི པ་རི་མུ་ཊྛཱ ས་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པ་རི་མུ་ཊྛཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་རི་མུ་ཊྛ་ས་ཏི་ནོ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀྑ་ར་གཱ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘པ་ཉྩ་མཾ ལ་གྷུ ས་བྦ་ཏྠཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་མ་སྶ རཱ་ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘རཱ་ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶཱ་དེ་སོ ཀ་ཏོ’’ཏི. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཎི་ནོཏི ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ཎི་ནོ. མུ་ཁཱ་ཡཱ་མནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཡཱ་མ་ས་དྡོ ཝི་ཏྠཱ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ ཙ ནཱ་མ པ་སཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་སཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི. ས་མྤ་དཱ་ན་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀེ་ན ཏུཾ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་མྤ་དཱ་ན་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ནཱི་ཏཱཏི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ཀི་ཏ་སྶ ཨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཀ་མྨཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མཾ ནི་ལླ་ཛྫ་བྷཱ་ཝ’’ནྟི. དྭི་ཀ་མྨ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ’’ཏི པ་དྷཱ་ན་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ཏནྟི ཀ་ལ་ཧཾ. ‘‘ཛཱ་ན’’ནྟི པ་དེ་ན ‘‘ཝི་དཱུ’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཝཱ་ཀྱ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་ད་ནྟི ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི ཝི་དཱུཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སཱ་དཱི་ན་ཝོཏི་ཨཱ་དཱི་ན་ཝེ་ན དོ་སེ་ན ས་ཧ པ་ཝ་ཏྟོ. ཨ་ཡནྟི ཀ་ལ་ཧོ.
ཡེ ཙ ཏཾ ཨུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ས་དྡ་སྶ ཝི་ས་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་གྷཱ་ཏ’’ནྟི. ཡེཏི ཛ་ནཱ. ཨུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ནྟི ཨུ་པ་ན་ཧ་ནྟི བ་ནྡྷ་ནྟི. ས་ན་ནྟ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ས་ན་ནྟ་ན་ས་དྡོ པུ་རཱ་ཎ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པོ་རཱ་ཎོ’’ཏི.
‘‘ཨ་ཉྙེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རེཏི ཨེ་ཏྠ པ་ར་ས་དྡ་སྶ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་ག་ཏྠཱ་ད་ཡོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི. མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཡ་མཱ་མ་སེཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་ས་དྡ་སྶ ཝི་ས་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ’’ཏི. ཡ་མུ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པ་ཡ་མ་ན་ཏྠོ སེ་ཀཱ་རོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ཡ་མཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ མ་ཙྩུ་ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ན ཛཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི པ་ད་སྶ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠཱཏི མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ ཡེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཝཾ ཧཱིཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ. ཛཱ་ན་ནྟཱ ཏེ པ་ཎྜི་ཏཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. མེ་དྷ་ནྟཱ ཧིཾ་ས་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི མེ་དྷ་གཱ ཀ་ལ་ཧཱ. ཀེ་ཙི མེ་དྷ་དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཎྭུ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན མེ་དྷ་ཀཱ་ཏི པ་ཋ་མ་ཀྑ་རེ་ན པཱ་ཋོ བྷ་ཝེ་ཡྻ.
ཏེ་ས་མྤཱིཏི བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་དཱི་གྷཱ་ཝུ་ཀུ་མཱ་རཱ་ན་མྤི. ས་ངྒ་ཏཱིཏི ས་མཱ་ག་མོ. ཝོཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ. ཡེ་སཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཚི་ནྣཱ་ནི, ན པཱ་ཎཱ ཧ་ཏཱ, ན ག་ཝ་སྶ་དྷ་ནཱ་ནི ཧ་ཊཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་སྨཱ ས་ངྒ་ཏི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ས་བྦཱ་ནི པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་བྦཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་ཀ་ཊ་པ་རི་སྶ་ཡེ ཙ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་སྶ་ཡེ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི པ་ད་སྶ ཏྭཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱཏི ནི་པ་ཀེ་ན ས་ཧཱ་ཡེ་ན.
རཱ་ཛཱ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ རཱ་ཛཱ ཨི་ཝཱ་ཏི པ་ད་ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ས་དྡ་སྶ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀ, ཨ་རི་ནྡ་མ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཙ ཨི་ཝ་ས་དྡ་སྶ ཨོ་པ་མྨ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ར་ཊྛ་ཝི་ཛི་ཏ་ས་དྡཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཡཱ་ཡཱ. ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སྱཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ཙཱ་ར་ཏོ ག་མྱ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝི་ཛི་ཏཾ ར་ཊྛ’’ནྟི. ‘‘མཱ་ཏ་ངྒོ ཨ་ར་ཉྙེ ནཱ་གོ ཨི་ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ད་ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མཱ་ཏ་ངྒོ་ཏི ཧ་ཏྠཱི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཧ་ཏྠཱི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མ་ཧ་ནྟོ ཨ་ངྒོ ས་རཱི་ར་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི མཱ་ཏ་ངྒོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན ཧ་ཏྠཱི མཱ་ཏ་ངྒོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. མ་ཧ་ནྟ་ས་དྡ་སྶ མཱ་ཏཱ་དེ་སོ. ནཱ་གས་དྡོ ཨུ་ར་གེ ཙ ཧ་ཏྠི་མྷི ཙ ནཱ་ག་རུ་ཀྑེ ཙ ཨུ་ཏྟ་མེ ཙ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་དྷ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠེ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ནཱ་གོ་ཏི མ་ཧ་ནྟཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི. མཱ་ཏ་ངྒ་ར་ཉྙེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཝ་ས་དྡ་སྶ ཨོ་པ་མྨ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཙ པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མཱ་ཏ་ངྒ་ནཱ་ག་སྶ ས་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ད་སྶེ་ཏི.
༢༧༥. པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
༤༦༧. པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀནྟི པ་ལི་ལ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝ་ས་ནྟ་ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཾ. ‘‘ཧ་ཏྠཱི’’ཏི ཙ ‘‘ནཱ་གོ’’ཏི ཙ དྭི་ནྣཾ ས་དྡཱ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ཀ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠཱི’’ཏི. པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཏེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཚི་ནྣ་གྒཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒནྟི བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་དྷོ་པཱ་ཏི་ཏཾ ཨོ་བྷ་གྒ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ པཱ་ཏི་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ན་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཝ་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒ་སྶ ཨ་དྷོ་ཏྠཾ ན་ཡེ་ན ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶཱཏི ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་སྶ. ཏེཏི ཧ་ཏྠི་ཨཱ་ད་ཡོ. ཏེ་ཧཱིཏི ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་ཧི. པི་ཝ་ནྟེ་ཧི ཏེ་ཧཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀ་དྡ་མོ་ད་ཀཱ་ནཱིཏི ཀ་དྡ་མེ་ན སཾ་ས་ཊྛཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ནི.
ཨཱི་སཱ་ད་ནྟ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱི་སཱ་ཡ ས་དི་སོ ད་ནྟོ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི ཨཱི་སཱ་ད་ནྟོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ར་ཐ་ཨཱི་སཱ་ས་དི་ས་ད་ནྟ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ར་ཐ་ཨཱི་སཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ངྒ་ལ་ཨཱི་སཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཡ་དེ་ཀོཏི ཡཾ ཨེ་ཀོ. ཡཾ་ས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ’’ཏི. ཨ་སྶ ནཱ་ག་སྶཱཏི ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་སྶ. ནཱ་གེ་ནཱཏི བུ་དྡྷ་ནཱ་གེ་ན.
ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟནྟི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ར་མ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་མཱ་ས’’ནྟི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཏེ་མཱ་ས་ཝི་ཧ་ར་ཎེ་ན. པ་ཏྠ་ཊཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦ་སྨིཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ.
‘‘ཀོ་ས་མྦི་ནི་ཝཱ་སི་ནོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ནི་ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ཀོ་ས་མྦ་ཀཱཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
༢༧༦. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ
༤༧༡. ‘‘ལ་དྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་དཱི་ཡ་ཏེ ཨཱ་དཱ་ཡོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
༤༧༥. ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝཱཏི ཏ་སྨིཾ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཀ་ར་ཎ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ.
༤༧༦. ན མཱུ་ལཱ མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱཏི མཱུ་ལ་ཏོ མཱུ་ལཾ ན ག་ནྟྭཱ་ཝ. ‘‘ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་པེ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱ་པེ་ཏཱཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘བྱ་ཉྫ་ན་མ་ཏྟཾ ཨུ་པེ་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྱ་ཉྫ་ན་མ་ཏྟཾ ཨུ་པེ་ཏཱ ཨུ་པ་ག་ཏཱ བྱ་ཉྫ་ནཱུ་པེ་ཏཱཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
༤༧༧. ཨ་ཏྠེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་ས་དྡོ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ན་ཡ་ཨ་ཏྠེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སཱུ’’ཏི. ཏ་ཉྩ པ་དཾ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ ཀི་ཙྩེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. མ་ཧ་ཏྠི་ཀོཏི མ་ཧ་ནྟོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི མ་ཧ་ཏྠི་ཀོ་ཏི ད་སྶ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་ཨུ་པ་ཀཱ་རོ’’ཏི.
ཨ་ནཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ པ་ཋ་མེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ས་དྡོ ཏཱ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཝཱ’’ཏི. སཱི་ལ་ཏོཏི སཱི་ལེ་ན. ཨུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ་ཙཱ་རོཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨི་ཀྑི་ཏཱ་ཙཱ་རོ. ‘‘ཨ་པེ་ཀྑི་ཏཱ་ཙཱ་རོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏཱ་ཙཱ་རོཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏོ ཨཱ་ཙཱ་རོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏཱ་ཙཱ་རོ.
ཝི་ས་ཡ྄ཧཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་པུ་བྦོ ས་ཧ་དྷཱ་ཏུ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏྠོ, ཏྭཱ་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ’’ཏི. ཨ་ན་པ་ག་ཏནྟི ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ན་པེ་ཏཾ. བྷ་ཎ་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. སོཏི བྷི་ཀྑུ, ན ཧཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨུ་སཱུ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ དོ་སཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པཱ་རི་སེ་ས་ན་ཡེ་ན ཨ་ཝ་སེ་ས་ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ན་མེ་ཝཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. སོཏི བྷི་ཀྑུ. ཚ་མྦྷ་ཏི ཙེ་ཝཱཏི ཐ་མྦྷ་ཏི ཙེ་ཝ, ཐ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏི ཙེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་དྷ་ཏི ཙཱཏི ཀ་མྤ་ཏི ཙ. ཡོ ཙཱཏི བྷི་ཀྑུ པ་ན. ཨཱི་དི་སོཏི ཨུ་སཱུ་ཡཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནེ་ན ཝཱ བྷ་ཎ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨེ་དི་སོ ན ཧོ་ཏི.
ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོཏི ནི་པཱ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ཡོ, ཏ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ ཀིཾ པ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡོཏི བྷི་ཀྑུ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཀཱ་ལཱ་ག་ཏནྟི ཨེཏྠ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཀཱ་ལ་ཉྩ ས་ཏྟ་མཱི་ཏ་པྤུ་རི་ས་ས་མཱ་ས་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏ’’ནྟི. ཝ་ཙོཏི པ་དཾ ན ཝ་ཙ་ན་པ་དྷཱ་ནཾ, ཝ་ཙ་ན་ཝ་ནྟ་པུ་གྒ་ལོ་ཡེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ད་ནྟོ’’ཏི.
ཨཱ་ཙེ་ར་ཀ་མྷི ཙ ས་ཀེཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨེ་སོ ཨཱ་ཙེ་ར་ཀོ, ས་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་སོ ས་ཀོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ’’ཏི. གཱ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་དྡ་སྶ ཨཱ་ཙེ་རཱ་དེ་སོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ‘‘ཝཱ་དེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་ད་མ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཎི་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ལཾ པ་མེ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ལཾ་ས་དྡོ ས་མ་ཏྠ་ཏྠོ, པ་མ་ས་དྡོ་ཏུ་ལ་ན་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏུ་ལ་ཡི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི. ཀ་ཐེ་ཏ་ཝེཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཝེ་ས་དྡོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན བྷཱ་ཝ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཨི་དྷ པ་ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཐེ་ཏ་བྦེ’’ཏི. ཝི་ར་དྡྷ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ས་ལོཏི ཝི་ར་དྡྷ་ཊྛཱ་ནེ ཀུ་ས་ལོ.
ཨ་ཡཾ གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏནྟི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏྠ་ཏྠོཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ ཨེ་ཏྠ གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཛ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཛ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ག་ཏྱ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་ད’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ས་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ’’ནྟི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ཧི ཨཱ་དཱ་ཏ་བྦ་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཨཱ་དཱ་ཡནྟི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པནྟི ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ. བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཊྛ་ཧི དཱུ་ཏ་ངྒེ་ཧཱིཏི ‘‘སོ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝེ་ཏཱ ཙ, ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏཱ ཙ, དྷཱ་རེ་ཏཱ ཙ, ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ ཙ, ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ, ཙ ཀུ་ས་ལོ ཙ ས་ཧི་ཏཱ་ས་ཧི་ཏ་སྶ, ནོ ཙ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀོ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༧; ཨ. ནི. ༨.༡༦) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི དཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ངྒེ་ཧི. ཀ་སྶ དཱུ་ཏེ་ཡྻ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི. དཱུ་ཏ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི དཱུ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི, ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ནི དཱུ་ཏེ་ཡྻ་ཀ་མྨཱ་ནི, ཏེ་སུ. ཨི་དནྟི ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཀཾ, ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨི་དནྟི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཧ་ཝ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ་ཝོ དཱ་ཡ་ཀཱ, ཏེ་སཾ ཨཱ་ཧཱུ་ནཾ. ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཧུ་ནི་ཏ་བྦཾ པཱུ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧུ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ཧུ་ཏིཾ. ས་ངྒྷ་སྶ ཀི་ཙྩེ་སཱུཏི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ བྷུ་མྨཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཀི་ཙྩ་སྶཱ’’ཏི. ཀ་ར་ཝ་ཙོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཝ་ཙོ་ཀ་རོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ གཱ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ད་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཀ་ར་ཝ་ཙོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ’’ཏི. ‘‘ཝ་ཙ་ན་ཀ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ན ཏེ་ན མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ས་དྡ་སྶ ཝི་ས་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ སྨཱ་ཝ་ཙ་ན་སྶ སྶཱ་དེ་སོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱཏི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན, ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཀཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ་སཱུཏི ཡ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ. ཨུ་བྷ་ཡེ ཨེ་ཏེ ཝི་བྷ་ངྒཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་སྶ. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་སྶཱཏི པ་ད་ས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠོ, བྷུ་མྨ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎེ’’ཏི. ‘‘ཀུ་ས་ལོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཚེ་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ, ཀུ་ཙྪི་ཏཾ པཱ་པཾ ཝི་ད་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཀོ་ཝི་དོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན ཀོ་ཝི་དོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨཱ་ཙ་ར་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཝ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཏ་ས་དྡ་སྶ ཝི་ས་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏ་མྤཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ནི་ཡ་མ་ནི་དྡེ་ས་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦ་སྨིཾ ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ.
ཨི་ཏི ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ཨི་ཏི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ཛཱ་དི་ལ་ཉྪི་ཏ་ནཱ་མེ་ན, ནེ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ་ཙི་ཏོ མ་ཡཱ;
མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་ཁ་ནྡྷ་ཀ་སྶ, ས་མ་ཏྟོ ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ་ཏི.
ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ