༤༣. ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ་ཝ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༡༠༨. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ. ས་བྦ་ཐཱ ཀིཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་མ་སྶཱཏི ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཨ་སྶ. ཨ་སྶཱཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ. ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ. ནི་སྶ་ཡཱ་ཙ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྟེ ས་མཱི་པེ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡེ་ཝ.
ཨ་པ་ལཱ་ལེ༹་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ལ་ལ༹ ཨུ་པ་སེ་ཝཱ་ཡ་ནྟི དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ (ས་དྡ་ནཱི་ཏི་དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ་ཡཾ ༡༨ ལ༹་ཀཱ་ར་ནྟ་དྷཱ་ཏུ) ཐེ་རེ ལ་ལ༹་ཏོ ཨུ་པ་སེ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ག་མེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་དྷ པ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་པ་ལཱ་ལེ༹་ཏ་བྦཱཏི ཨ་ཉྙཾ ལ་ལ༹་ཏོ ཨུ་པ་སེ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ག་མེ་ཏ་བྦཱ. པ་རི་ས་བྷཱུ་ཏེ སཱ་མ་ཎེ་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝནྟི དུ་སྶཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ན་སྶ དོ་སཾ. ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཏ་ཡཱ གཱུ་ཐ་མ་ཀྑ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཝི་ཡ དུ་སྶཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ན དུ་སྶཱི་ལཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘དུ་སྶཱི་ལ’’ནྟི པ་དཾ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་པ་དཱ་པེ་ཀྑཾ, ཏ་སྨཱ དྭི་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་པ་དཱ་པེ་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ, པ་ཙྪི་མ་པ་དཱ་པེ་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ. སོཏི སཱ་མ་ཎེ་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝཱཏི སཱ་མ་ཎེ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ནི་སྶ་ཡཾ ཝཱཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏཱི་སུ ནཱ་ས་ནཱ་སཱུཏི སཾ་ཝཱ་ས་ལི་ངྒ་ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ནཱ་ས་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་སུ ཏཱི་སུ ནཱ་ས་ནཱ་སུ. ཡོཏི སཱ་མ་ཎེ་རོ. ནཱ་ནཱ་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ཀུ་ནྠ་ཀི་པི་ལླི་ཀ་མྤཱིཏི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཎ་ཁཱ་ད་ཀེ་ཧི ས་ཏྟེ་ཧི ཀུ་ཐི་ཡ་ཏི ཧིཾ་སི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ནྠོ, ཀུཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ནྡྷོ.
ཀི་མི་ཡེ་ཝ པི་ལླི་ཀཾ པོ་ཏ་ཀཾ ཀི་པི་ལླི་ཀཾ མི་ཀཱ་ར་སྶ ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ. པི་ལླི་ཀ་ས་དྡོ ཧི པོ་ཏ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. ཀི་མཱི་ནཾ, ཀི་མཱི་སུ ཝཱ པི་ལླི་ཀཾ ཀི་པི་ལླི་ཀཾ. ནཱ་སེ་ཏ་བྦ་ཏཾ་ཡེ་ཝཱཏི ལི་ངྒེ་ན ནཱ་སེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི ཏ་སྨིཾ མཱ་ར་ཎ་བྷི་ནྡ་ན་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ. ཨ་སྶཱཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ. སེ་ནཱ་ས་ན་གྒཱ་ཧོ ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏཱིཏི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨཱ་ཀི་ཎྞ་དོ་སོ་ཝཱཏི ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ན་དོ་སེ་ན ཙ ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ནཱ་ས་ན་དོ་སེ་ན ཙ ཨཱ་ཀུ་ལ་དོ་སོ་ཝ. ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱཏི ཝི་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ་ནི་ཝ་ཏྠ་པཱ་རུ་ཏ་སྶེ་ཝ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྨཱཏི ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ས་དི་ས་ཏྟཱ. བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཝི་ཡ ཨི་མི་ནཱ་པི ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཝནྟི ཨེ་ཝ་མི་ཛ྄ཛྷ་ནེ, ས་མཱ་དི་ནྣེ ཝཱ. ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠནྟི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠནྟི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ལ་ཙྪ་ཏཱིཏི ལ་བྷི་སྶ་ཏི. ས་ངྒྷེ་ན དཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱཏི ས་ངྒྷཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ. ཨི་མི་ནཱ ཚི་ནྣ་ཝ་སྶ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ ཏི་ཎ་ས་ལཱ་ཀ་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨ་ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཝི་ཀཱ་རེ་ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཏོ. བྷ་ཎི་ཏེཏི བྷ་ཎ་ནེ. ཛཱ་ནི་ཏྭཱཏི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ. ཨེ་ཝ་ཀཱ་རོ ཧེ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦོ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ’’ཏི. ཡཱ་ནི པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་སྶཱཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ. ཋ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཋ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཡནྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ. ཝི་སེ་སོཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཏོ ཝི་སེ་སོ.
པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་ན་ར་ཧཾ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ‘‘དྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ‘‘དུ་པྤ་ཊི་པྤ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་ཝ་སེ་ན ག་ར་ཧ་ནྟོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་ཎྜ་ཀ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡཱཏི ཀ་ཎྜ་ཀ་ནཱ་མ་ཀ་སྶ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ. ཏཾ ལ་དྡྷིནྟི ཨ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ས་ན་དི་ཊྛིཾ. ཨ་ཙྩ་ཡནྟི ཨ་ཏི་ཀྐ་མཾ, དོ་སཾ ཝཱ. དེ་སཱ་པེ་ཏ་བྦོཏི ‘‘ཨ་ཙྩ་ཡོ མཾ བྷ་ནྟེ ཨ་ཙྩ་ག་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་སཱ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཏཾ ཡུ་ཏྟནྟི ‘‘ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ཨི་དྷཱཏི ཁ་ནྡྷ་ཀེ, ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རཾ ནཱ་སེ་ཏུ’’ནྟི་ཝ་ཙ་ནེ ཝཱ.
‘‘ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་དཱ་ན་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དི་ཊྛི་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ད་ས་སུ ནཱ་ས་ན་ངྒེ་སུ. ‘‘ཀཱ་མ’’ནྟི་པ་དེ་ན པུ་ན་རུ་ཏྟི་ནི་ར་ཏྠ་ཀ་དོ་སཱ་རོ་པ་ནེ་ན ག་ར་ཧཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘པ་ནཱ’’ཏི་པ་དེ་ན ཏེ་སཾ དོ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་ད་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་བྦ་ཛྫ་མྤཱིཏི ཨེ་ཏྠ པིས་དྡ་སྶ ག་ར་ཧ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་གེ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠནྟི ཨེ་ཏཱ་དི་ས་མ་ཏྠཾ.