༢༥. ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ
༨༦. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ. ཨ་ཉྙོ་པཱིཏི པ་སཱུ་ར་ཏོ ཨ་པ་རོ་པི. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. ཏ་སྨིནྟི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦེ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཡོ སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ཉྙོ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ. ཨ་ཡནྟི པ་རི་ཝཱ་སོ. ན་གྒ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶེ་ཝཱཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སྶ ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཨུ་པ་རི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ཀ་ཙྪ་ཀེ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་རི་ད་ཧ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ན་གྒོ. ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ པ་ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ན་གྒོ་ཡེ་ཝ. སོ་པཱིཏི =༠༣ ན་གྒ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ་པི. ཝཱ་ལ་ཀ་མྦ་ལཱ་དཱི་ནནྟི ཝཱ་ལེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་མྦ་ལཾ, ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་སྶཱཏི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ. ཨ་ཉྙ་སྶཱཏི ན་གྒ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཏོ ཨ་པ་ར་སྶ. པ་ཎྜ་ར་ངྒཱ་དི་ཀ་སྶཱཏི པ་ཎྜ་རཾ སེ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ཨ་ངྒེ ས་རཱི་རེ ཨེ་ཏ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཎྜ་ར་ངྒོ, ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ནཱི་ལ་ངྒཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
ཨེ་ཝནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ཨོ་རོ་པ་ནཱ་དི་ནཱ. པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྨིནྟི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦེ, ནི་སི་ནྣེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནཱ་ད་རེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦ་སྶ. ན་ཡི་མེཏི ན ཨི་མེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏནྟི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦཾ.
༨༧. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ…པེ… ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ཀོ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་སྶཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦ་སྶ. ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ. ཏ་ཏྠཱཏི ཝི་བྷ་ངྒེ. ཨ་ཏི་ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཝེ་ལཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏི་ཀཱ་ལོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི་པི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཀུ་ལ་གྷ་རེ་སུ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠཱུཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན, ‘‘ཀ་རོ་ནྟོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཋ་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ས་མྤཱ་ད་ཀོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་རཱ་དྷ་ས་དྡ་སྶ སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏོ་ས་ན་ཏྠཱ་ད་ཡོ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར་ཏྠི་ཀཱ ཝི་ས་ནྟི པ་ཝི་ས་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཝེ་སི་ཡཱ, སོ་བྷ་ཎ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝེ་སཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཝེ་སི་ཡཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ལ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨཱ་མི་སོ་ཡེ་ཝ ཀི་ཉྫ་ཀྑོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྫ་ཀྑོ, ཝི་སེ་ས་ན་པ་ར་པ་དོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་མི་སོ ཙ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཀི་ཉྫ་ཀྑོ ཙ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྫ་ཀྑཾ, ཏ་སྶ ས་མྤ་དཱ་ནཾ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྫ་ཀྑ་ས་མྤ་དཱ་ནཾ. ཀི་ཉྫ་ཀྑས་དྡོ ཀེ་ས་ར་སྶེ་ཝ མུ་ཁྱ་ཏོ ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་སྶ པ་ན རཱུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན. ཝི་དྷ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ དྷ་ཝ་ས་དྡོ པ་ཏི་ནོ་ཡེ་ཝ ཝཱ་ཙ་ཀོ, ན རུ་ཀྑ་ཝི་སེ་ས་སྶཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཏ་པ་ཏི་ཀཱ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི མ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཝུ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝི་ག་ཏོ དྷ་ཝོ ཨེ་ཏཱ་སཾ, དྷ་ཝེ་ན ཝཱ ཝི་ག་ཏཱ་ཏི ཝི་དྷ་ཝཱཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏཱཏི ཝི་དྷ་ཝཱ. ཡོ་བྦ་ན་པ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝཱ ཡོ་བྦ་ནཱ་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ ཝཱ ཐུ་ལླཱ མ་ཧ་ནྟཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཏི ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡོ་བྦ་ན་པ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཎྜ་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་སི་ཏྟ་པ་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ པ་ཎྜ་ཀེ་སུ ན་པུཾ་ས་ཀ་པ་ཎྜ་ཀོ་ཝཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན་པུཾ་ས་ཀཱ’’ཏི. ས་མཱ་ན་པ་བྦ་ཛྫཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མཱ་ན་པ་བྦ་ཛྫཱ. ཏ་ཏོཏི ཝི་སྶཱ་ས་ཏོ.
ཏ་ཏྠཱཏི ཝེ་སི་ཡཱ་དཱི་སུ. ཏཱ་སནྟི ཝེ་སི་ཡཱ་ནཾ. སོཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ =༠༤ ཝི་དྷ་ཝཱ་དཱི་སུ. ག་ནྟ་བྦ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ག་ནྟ་བྦ་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ.
ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་དྡྷཾ ཙ་ཡ་ཏི ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཙྩཾ, ཙ་ཡ་ཏོ ཨ་ཝ་ག་ཏོ ཝི་ཡོ་གོ་ཏི ཨ་ཝ་ཙཾ. ཨུ་ཙྩ་ཉྩ ཨ་ཝ་ཙ་ཉྩ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནཱིཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན མ་ཧ་ནྟ་ཁུ་དྡ་ཀ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧ་ནྟ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི་པ་ད་སྶ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏཾ་ད་སྶ་ནེ་ན ཙ ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཱིཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠཱཏི མ་ཧ་ནྟ་ཁུ་དྡ་ཀེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ. ཏ་ཏྠ ན ད་ཀྑོཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ས་དྡ་སྶ ཝི་ས་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏེ་སུ ཏེ་སུ ན་ཝ་ཀ་མྨེ་སཱུ’’ཏི. ‘‘ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཏྠི ཨ་ལ་སོ ཀོ་ས་ཛྫཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ན་ལ་སོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྲཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏྲ་པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟ་མྱ་ཏྠེ ཝི་ཙྪཱ་ཛོ་ཏ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་སུ ཏེ་སཱུ’’ཏི. ‘‘ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་སྶ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ‘‘ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཋཱ་ནས་དྡོ ཏ་ངྑ་ཎ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ལཾས་དྡོ བྷཱུ་ས་ན་ཝཱ་ར་ཎ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི.
ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོཏི ཏི་ཁི་ཎ་ཚ་ནྡོ. ‘‘བ་ལ་ཝ་ཙྪ་ནྡོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱཏི ལོ་ཀི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ.
ཨི་དྷཱ་ག་ཏོཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ན་སཱ་མི་ཀ་སྶཱཏི ཏ་ར་ནྟི ཨུ་པླ་ཝ་ནྟི ས་ཏྟཱ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཏི་ཏྠཾ, དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ. ཏ་མེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ་ན་ནྟི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏི་ཏྠ་མེ་ཏེ་ས་མ་ཏྠཱི་ཏི ཏི་ཏྠི་ནོ, ཏེ་ས་མཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཏ་སྶ སཱ་མི་ཀོ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ན་སཱ་མི་ཀོ, ཏ་སྶ. ཏ་སྶ དི་ཊྛི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ དི་ཊྛིས་དྡོ ལ་དྡྷི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷི་ཡཱ’’ཏི. ཀ་སྨཱ སཱ ལ་དྡྷི ‘‘ཁ་ནྟཱི’’ཏི ཙ ‘‘རུ་ཙཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཨཱ་དཱ་ཡོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་དཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. སཱ་ཡེ་ཝ ལ་དྡྷི ཁ་མ་ཏི ཙེ་ཝ རུ་ཙྩ་ཏི ཙ ག་ཧི་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶ ཏི་ཏྠ་ཀ་ར་སྶཱཏི ཀ་ཏྭ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྶཱཏི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ན་སཱ་མི་ཀ་སྶ. བྷ་ཉྙ་མཱ་ནཱ་ཡཱཏི བྷ་ཎི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ. ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ན་བྷི་རཱ་དྷི་ཏོ ཨ་པ་རི་ཏོ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ, ནོ པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟོ’’ཏི. ཡ་དི་དནྟི ཡཾ ཨི་དཾ ‘‘ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨི་ད’’ནྟི་པ་ད་སྶ ཨ་ནི་ཡ་མཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་མེཏི བྷི་ཀྑཱུ. ཡ་ཉྩ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦ་སྶ ཨེ་ཝ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་དནྟི དྭེ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏྟཱ་ནི, དྭེ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨི་དཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ. ས་ངྒྷཱ་ཊ་ནཱི་ཡནྟི ས་ངྒྷ་ཊི་ཏ་བྦཾ, ས་ནྣི་ཙ་ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ནཱི་ཡ་སྨིནྟི =༠༥ ཨེ་ཏྠ ན ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི ཝ་ཏྟཾ ཨ་ནེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱ་ཏི ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ནཱི་ཡནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་དནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ. ལི་ངྒནྟི ཀཱ་ར་ཎཾ. ལ་ཀྑ་ཎནྟི ཙི་ཧ་ནཾ. ཨི་ཏོཏི ཨ་ཊྛ་ངྒ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ནཱཏི ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རཱི་ཏེ་ན.
སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ནཱ་ཏི་ཀཱ་ལེ་ན གཱ་མ་པ་ཝེ་ས་ནཾ ནཱ་ཏི་དི་ཝཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ་པི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ‘‘པ་རི་ཏོ་ས་ཀོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀས་དྡ་སྶ ཏོ་ས་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ པ་ན ‘‘ས་མྤཱ་ད་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་མཱ་ལ༹་ཀེ་པཱིཏི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་ད་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ཀཱུ་ཊ་ཡུ་ཏྟེ ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཎེ པ་ཏི་སྶ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་པི. སོ ཧི ཨེ་ཀ་ཀཱུ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཀོ་ཎེ་ཧི མ་ལཱི་ཡ་ཏི ཝི་བྷཱུ་སཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི མཱ་ལོ༹ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ པ་རི་ཝ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ས་དི་སཱུ་པ་མཱ་ཡ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཨ་སྶཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦ་སྶ. པ་རི་ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ནྟ་རཱཏི ཙ་ཏུ་མཱ་ས་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ. ཀུ་པྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝོཏི ན་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ. པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མཾ, ཨི་དཾ རཱུ་པ’’ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎནྟི ན་མ་ན་རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་ཧཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ་ནི…པེ… ས་ལླ’’ནྟི. ཨ་བྦུ་ལ༹ྷནྟི ཨཱ་ཝ་ཧི་ཡི་ཏྠཱ་ཏི ཨ་བྦུ་ལ༹ྷཾ, ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ཧི་ཡི་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒོ ཧི ཨུ་དྡྷ་ངྒ་མ་ཏྠོ. ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝཱཏི ཏ་སྨིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ པ་ཊི་ལ་བྷ་ན་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ད་ཧེ་ཝཱཏི ཏ་སྨིཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་བྷ་ཝ་ན་ཨ་ཧ་ནི ཨེ་ཝ.
ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦ་སྶ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཏྟ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝཱ’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ, པ་ཏྟ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དནྟི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ. ཨི་མ་སྶཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦ་སྶ. ཨ་ཉྙེཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཨ་པ་རེ. ཏེ་ཧི་པཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི་པི. ཝི་ལོ་མཱཏི པ་ཊི་ལོ་མཱ. ཨཱ་ཡ་ཏྟནྟི ཨ་དྷཱི་ནཾ. ཨཱ་ཡ་ཏྟ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྟཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏྟ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྟཱ. ཏ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ. ཝ་ཙ་ན་ཀ་རོཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ. ཝཱ་ཀྱེ་པི ས་མཱ་སེ་པི ཝ་ཙ་ན་ས་དྡ་སྶ ‘‘ཏ་སྶཱ’’ཏི པ་ད་མེ་ཝ ཨ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ ‘‘ཝ་ཙ་ན་ཀ་རོ’’ཏི ས་མཱ་སོ ཧོ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏྟ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ཏེ་ནཱཏི ཝ་ཙ་ན་ཀ་ར་ཧེ་ཏུ་ནཱ.
ཨ་གྒི་པ་རི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱཏི =༠༦ ཨ་གྒི་པཱུ་ཛ་ཀཱ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་གྒི་ཀཱཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏཱ་པ་སཱཏི ཛ་ཊཱ་དྷ་རཱ. ཏེ ཧི ཡ་སྨཱ ཛ་ཊཱ ཙ ཏ་པོ ཙ ཨེ་ཏེ་ས་མ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཛ་ཊི་ལཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཏཱ་པ་སཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཏེཏི ཛ་ཊི་ལ་ཀཱ. ‘‘ཀི་རི་ཡཾ ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ, ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ པ་བྦ་ཛྫནྟི ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཝ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ. ཨེ་ཏེ་སནྟི ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ. སཱ་ས་ནེཏི བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ. ཏེ་སནྟི ཉཱ་ཏཱི་ནཾ, ཨི་མཾ པ་རི་ཧཱ་ར་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེཏི ཉཱ་ཏ་ཡོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ཉཱ་ཏི་སེ་ཊྛ་སྶཱཏི ཉཱ་ཏི་ཡེ་ཝ སེ་ཊྛོ, ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཝཱ་ཏི ཉཱ་ཏི་སེ་ཊྛོ, ཏ་སྶ, བུ་དྡྷ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.