༢. ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ཀ་ཐཱ
༤. ན བྷ་ག་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ན་ཀཱ་རོ ‘‘ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི པ་དེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ, ན ཨུ་པ་ས་ངྑ་མཱི་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱཏི ཏ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་དྷི་ཏོ. ཨ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དནྟི ཨི་དཾ ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘བྷུ་ཏྭཱ ས་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ་ཀྱེ. ཨེ་ཝནྟི ཨུ་པ་མེ་ཡྻ་ཛོ་ཏ་ཀོ. ཨི་དྷཱ་པཱིཏི ཨི་མི་སྶཾ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི. ཨི་དནྟི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དཱི་པི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋེ.
ཨ་པ་རཱ་ནི་པཱིཏི པ་ལླ་ངྐ་ས་ཏྟཱ་ཧ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི. ཏ་ཏྲཱཏི ‘‘ཨ་པ་རཱ་ནི་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ. བྷ་ག་ཝ་ཏི ནི་སི་ནྣེ ས་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀི་རས་དྡོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཛོ་ཏ་ཀོ. ཀིཾ ནུ ཁོཏི པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནནྟི ཨ་པྤེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ. ཏཱ་སནྟི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ. བ་ལཱ་དྷི་ག་མ་ཊྛཱ་ནནྟི བ་ལེ་ན ཏེ་ཛ་སཱ ཨ་དྷི་ག་མ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ནི་མི་སེ་ཧཱིཏི ཨུ་མྨི་སེ་ཧི. ས་ཏྟཱ་ཧནྟི ཀ་མྨ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཝཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ‘‘ཀཱ་ལ’’ནྟི ཀ་མྨཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ཋཱ་ནནྟི ཨ་ནི་མི་སེ་ཧི ཨ་ཀྑཱི་ཧི ཨོ་ལོ་ཀི་ཡ་མཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཐཱཏི ཨ་ནི་མི་ས་ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རེ. ར་ཏ་ན་ཙ་ངྐ་མེཏི ར་ཏ་ན་མ་ཡེ ཙ་ངྐ་མེ. ཏཾ ཋཱ་ནནྟི ཙ་ངྐ་མ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཏོཏི ཙ་ངྐ་མ་ས་ཏྟཱ་ཧ་ཏོ. ར་ཏ་ན་གྷ་རནྟི ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ གེ་ཧཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ར་ཏ་ན་གྷ་རེ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ར་ཏ་ན་གྷ་རེ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀེ ཝཱ, ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཾ ཋཱ་ནནྟི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀ་ཝི་ཙི་ན་ན་ཊྛཱ་ནཾ.
ཨེ་ཝནྟི་ཨཱ་དི པུ་བྦ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ནི་ག་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏེ་ནཱཏི ཨ་ཛ་པཱ་ལཱ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ན་ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨ་སྶཱཏི ནི་གྲོ་དྷ་སྶ. ‘‘ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷོ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནཱ་མ་ལ་བྷ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཛ་པཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ལ་ནྟི ནི་ཝཱ་སཾ ག་ཎྷ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཛ་པཱ་ལོ, ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ཊྛེ ཨ་ཛེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཚཱ་ཡཱ་ཡ པཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཛ་པཱ་ལོ, ཨ་ཛ་པཱ་ལོ ཙ སོ ནི་གྲོ་དྷོ ཙེ་ཏི ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ནི་པི པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟ་རེ་སུ (ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༤) ད་སྶི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྲཱ་པཱིཏི ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷེ་པི. བོ་དྷི་ཏོཏི བོ་དྷི་རུ་ཀྑ་ཏོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷེ. བྷ་ག་ཝ་ཏི ནི་སི་ནྣེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ. སོཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ. དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀོ ནཱ་མཱཏི དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཏཱི་སུ མ་ངྒ་ལི་ཀེ་སུ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀོ ནཱ་མ ཀི་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘མཱ་ན་ཝ་སེ་ན…པེ… ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཧུཾ་ཧུ’’ནྟི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཧུཾ་ཧུ་ངྐོ, ཧུཾ་ཧུ་ངྐོ ཛཱ་ཏི ས་བྷཱ་ཝོ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི ཧུཾ་ཧུ་ངྐ་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཏེ་ནཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན. སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟནྟི ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཾ. ཏ་སྶཱཏི ཨུ་དཱ་ན་སྶ. ཡོཏི པུ་གྒ་ལོ, པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ན དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཕ་ལཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བཱ་ཧི་ཏོ པཱ་པོ དྷ་མྨོ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་དྷ་མྨོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཧུཾ་ཧུ་ངྐཱ་ར་པ་ཧཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཏྠི ཧུཾ་ཧུ་ངྐཱ་རོ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི ནི་ཧུཾ་ཧུ་ངྐོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. རཱ་གཱ་དི་ཀ་སཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཏྠི རཱ་གཱ་དི་ཀ་སཱ་ཝོ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི ནི་ཀྐ་སཱ་ཝོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཡ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི ཡ་ཏ་ཏྟོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཧི ཡ་ཏ་ས་དྡོ ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཡ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ནི་པྥ་ནྣོ, ཨ་ཏྟ་ས་དྡོ ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. ཡ་ཏ་ས་དྡ་སྶ ཡ་མུ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ནི་པྥ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ས་ཉྙ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཡ་མ་ཏི སཾ་ཡ་མ་ཏཱི་ཏི ཡ་ཏཾ, ཡ་ཏཾ ཨ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི ཡ་ཏ་ཏྟོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་ཙྩཱ་ནི ཝི་ད་ནྟི ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དཱ་ནཱིཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཝེ་དཱ་ནི ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཝེ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ན’’ནྟི ཝི་བྷ་ཏྟི་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཝེ་དཱ་ན’’ནྟི་པ་དེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ནྟནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཡ་སྨཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཛཱ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པུ་ན ཨ་ནྟནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ. ཏ་ཉྷི ཡ་སྨཱ མ་གྒ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝུ་སི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་སི་ཏཾ མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. དྷ་མྨེ་ན བྲ་ཧྨ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏཾ ཝཱ་དཾ དྷ་མྨེ་ན ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི. དྷ་མྨེ་ནཱཏི བྷཱུ་ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ན. ལོ་ཀེཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ་ཝཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཀ་ལེ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ’’ཏི.