༣. ཏ་ཏི་ཡ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༦༩༢. ཏ་ཏི་ཡེ དུ་ཏི་ཡེ་ན པཱ་དེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ གྷ་རཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ པ་ཋ་མ་ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏོ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི ཙེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ. ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཝཱཏི ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ གཱ་མ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ. ཏ་ཏོཏི གཱ་མ་ནྟ་ར་ཏོ, ཁ་ཎྜ་པཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ ཝ་ཏི་ཚི་དྡེ་ན ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ས་མྦ་དྡྷཱ ཝ་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་མྦ་དྡྷ་ཝ་ཏི་ཀཱ, དྭེ གཱ་མཱ. ཝི་ཧཱ་རནྟི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་ཧཱ་རཾ. ཏ་ཏོ པ་ན གཱ་མ་ཏོཏི ཏ་ཏོ ཨི་ཏ་ར་གཱ་མ་ཏོ པ་ན, ནི་ཀྑ་ནྟཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཋཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་སྶཱ་ར་ཎཱ ཝཱཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ར་ཎཱ ཝཱ.
ཛ་ནཱཏི གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཱ ཛ་ནཱ. ཨེ་ཀཾ གཱ་མནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨི་ཙྪི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ གཱ་མཾ. ཏ་ཏོཏི གཱ་མ་ཏོ. ‘‘ཀ་སྨཱ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ཡ ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཾ གཱ་མཾ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་གཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ཝི་ས་ཛྫ་ནེ་ན ཏཾ པུ་ཙྪཾ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི.
ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྶཾ ན་དི་ཡཾ. ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཀ་དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ ཏེ་མི་ཡ་ཏི, སཱ ན་དཱི ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཐཱ ནི་ཝ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཏི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་ཝ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཀི་སྨིཾ་ཙི ཋཱ་ནེ. ‘‘སེ་ཏུ་ནཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ པ་ད་སཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེཏི ན་དི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ. ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་མ་ནནྟི ཨི་དྡྷི་ཡཱ ག་མ་ནཾ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཧ་ཏྠི་པི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཀྐ་མ་ནྟི་ཡཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི་ཡཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི དྭཱི་སུ ཏཱི་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ. ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་མེ་ཝཱཏི ཨ་པཱ་ར་ཏཱི་ར་མེ་ཝ. ཏ་མེ་ཝ ཏཱི་རནྟི ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་མེ་ཝ. པ་ཙྩུ་ཏྟ་ར་ཏཱིཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི.
ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཙཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨ་ནཱ་ད་རེ ཙེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཐ པ་ནཱཏི ཨ་ཐ་ས་དྡོ ཡ་དི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཀི་རི་ཡཱ་པ་དེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཨ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཐ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙྪ་ཏཱིཏི ཝ་ས་ཏི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཨི་དྷཱཏི ‘‘ཨེ་ཀཱ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཝི་པྤ་ཝ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི་པ་དེ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ. ཏཾ པ་ནེ་ཏནྟི ཏཾ པ་ན ཨ་ར་ཉྙཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཨཱ་པ་ནྣ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡནྟི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་ཝི་ས་ནྟཱི་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ་སུ. ཡ་ཏྠ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ པ་སྶ་ཏི, སོ ཨོ་ཀཱ་སོ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མཱཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་ར་ནྟ་རི་ཀཱ་པཱིཏི སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རེ་ན བྱ་ཝ་ཧི་ཀཱ་པི. ཡ་ཏྠ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏཱ…པེ… ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི, སོ ཨོ་ཀཱ་སོ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷ་ས་དྡེ་ནཱཏི མ་གྒེ མཱུ་ལ༹ྷཱ་ནཾ ས་དྡེ་ན. དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་རོ་ཙ་ན་ས་དྡེ་ནཱཏི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཱ་ནཾ ས་དྡེ་ན. མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷ་ས་དྡེ་ན ས་དྡཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི ཝི་ཡ ཙ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་རོ་ཙ་ན་ས་དྡེ་ན ས་དྡཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི ཝི་ཡ ཙ ‘‘ཨ་ཡྻེ’’ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་དྡཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ. ནཱ་མ་དྷཱ་ཏུ ཧེ་སཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེཏི ‘‘མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷ་ས་དྡེ་ན ཝི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ.
ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ངྐ་ནྟཱ ཝཱཏི ཏི་ཏྠཱི་ནཾ ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ས་ངྐ་ནྟཱ ཝཱ. ཨི་མི་ནཱ ‘‘པ་ཀྑ་ས་ངྐ་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཀྑ་ས་དྡ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟཱ ཏེ་ན སཱ་ས་ན་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧི སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.