༨. ཨ་རི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༤༡༧. ཨ་ཊྛ་མེ ག་ནྡྷེཏི གི་ཛ྄ཛྷེ. ཏེ ཧི གི་དྷ་ནྟི ཀུ་ཎ་པཾ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ག་ནྡྷཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ག་དྡྷེཏི་པི པཱ་ཋོ, སོ་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘ཡུ་ག་ན་ནྡྷོ, ཡུ་ག་ན་དྡྷོ’’ཏི ཙ ‘‘པ་ཊི་བ་ནྡྷོ པ་ཊི་བ་དྡྷོ’’ཏི ཙ. བཱ་དྷ་ཡིཾ་སཱུཏི ཧ་ནིཾ་སུ. ཨ་སྶཱཏི ཨ་རི་ཊྛ་སྶ.
ཏ་དྡྷི་ཏེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏེཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ. ཏ་ཏྠཱཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་སུ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀེ་སུ. ‘‘ཏ་ཐཱ’’ཏི་པ་དེ་ན ‘‘ཀ་མྨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཾ ནཱ་མཱ’’ཏི པ་དཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཏཾ པ་ནཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ པ་ན. མོ་ཀྑ་སྶེ་ཝཱཏི མ་གྒ་ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ. མ་གྒོ ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠེ་ན མོ་ཀྑོ ནཱ་མ. ཛྷཱ་ན་མྤེ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཏྟཱ. ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་མུ་ཙྩཱི་ཏི ཨ་ཏྠེ་ན མོ་ཀྑོ ནཱ་མ. ཕ་ལ་མྤེ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏ་ཏྟཱ. ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་དྷ་མྨཱཏི ནི་ཡ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ, ནི་ཡ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ. ཏེ པ་ན ན་ཏྠི་ཀ་ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ. པ་ཎྜ་ཀཱ་དི་ག་ཧ་ཎ་སྶ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དྷ་མྨཱ’’ཏི་པ་དེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དྭི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དྷ་མྨཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ ས་བྦེ་ས་མྤི ཝི་པཱ་ཀ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་པི མོ་ཀྑ་སྶེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི, ན ས་གྒ་སྶ. ཏེ པ་ནཱཏི ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དཱ པ་ན. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏཱ་པཱིཏི ས་ཉྩི་ཙྩ ཨཱ་པ་ནྣཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ་པི. པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཝཱ’’ཏི. ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན དེ་སེ་ཏི ཝཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྲཱཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་སུ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀེ་སུ. ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨ་རི་ཊྛོ ག་ནྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ བྷི་ཀྑུ. སེ་ས་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀེཏི ཨཱ་ཎཱ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏོ སེ་སེ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀེ. ཨི་མེ ཨཱ་གཱ་རི་ཀཱཏི ཨ་གཱ་རེ ཝ་ས་ན་སཱི་ལཱ ཨི་མེ མ་ནུ་སྶཱ. བྷི་ཀྑཱུ་པི པ་སྶ་ནྟི ཕུ་ས་ནྟི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་སྨཱ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ར་སེ་ན ར་སཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱཏི ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ར་སེ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ར་སཾ, ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ར་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ར་སཾ ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ. ཡོ་ནི་སོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་ཙྪ་ནྡ་རཱ་གོ, སོ་ཡེ་ཝ པ་རི་བྷོ་གོ ས་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་གོ, ཏཾ. ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱཏི ས་མཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ. གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝི་ཡ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀིཾས་དྡོ ག་ར་ཧ་ཏྠོ, ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ན པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ བ་ནྡྷ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠཱཏི པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ. ཨཱ་སནྟི བྷ་བྦཱ་སཾ. ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐེཏི ཨཱ་ཎཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཙ་ཀྐེ.
ཨ་ཊྛི་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛི་ཀཾ ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཏྠེ་ན, ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཏྠེ ཧི ཀོ. ཨ་ཊྛི་ཀ་མེ་ཝ ཁ་ལོ ནཱི་ཙ་ཊྛེ་ན ལཱ་མ་ཀ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྑ་ལོ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏེ་ན ཨུ་པ་མཱ ས་དི་སཱ་ཏི ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྑ་ལཱུ་པ་མཱ. ‘‘ཨ་ཊྛཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཀ་ངྑ་ལ’’ནྟི ཙ པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞེ་ནྟི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ ༣.༤༡༧; ཝི. ཝི. ཊཱི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ ༢.༤༡༧; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༢; མ. ནི. ཊཱི. ༣.༤༢). ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཱཏི ཨ་ངྒཱ་ར་རཱ་སི་ས་དི་སཱ, ཨ་ངྒཱ་རེ་ཧི ཝཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ས་དི་སཱ. ཨ་སི་སཱུ་ནཱུ་པ་མཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་སཱིཏི ཁ་གྒོ. སོ ཧི ཨ་ས་ཏེ ཁི་པ་ཏེ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ‘‘ཨ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱུ་ནཱཏི ཨ་དྷི་ཀོ་ཊྚ་ནཾ. ཏ་ཉྷི སུ་ན་ཏི ས་ཉྩུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ‘‘སཱུ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་སི་ནཱ སཱུ་ནཱ་ཏི ཨ་སི་སཱུ་ནཱ, ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ ས་དི་སཱ་ཏི ཨ་སི་སཱུ་ནཱུ་པ་མཱ. ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱུ་པ་མཱཏི ས་ཏྟི་ཡཱ ཙ སཱུ་ལེ་ན ཙ ས་དི་སཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མི་སྶཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ལ་ག་དྡཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༣༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ་ས་དྡ་ཁོ་ས་དྡཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ཝི་ཡ་ས་དྡ་སྶ བྱཱ་དེ་ས་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཡ ཁོ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.