༧. སེ་ཁི་ཡ་ཀ་ཎྜཾ
༡. པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ཝ་གྒ-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑེ་ན ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑེ་ན ཏཱ་དི་ནཱ ཨ་ཊྛ་ཧི ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན ཏཱ་དི་ནཱ, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ཝཱ ཨ་ཝི་ཀཱ་ར་ཊྛེ་ན ཏཱ་དི་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཡཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘སེ་ཁི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི, དཱ་ནི ཏེ་ས་མྤི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མྤི ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༥༧༦. ཏ་ཏྠཱཏི སེ་ཁི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ, ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ས་མ་ནྟ་ཏོ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒ་སྶ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ནཱ་བྷི་མ་ཎྜ་ལཾ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨུ་དྡྷཾ་ས་དྡོ ཙ ཨ་དྷོ་ས་དྡོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་དྡྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟནྟི བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀཾ, ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏོཏི ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་ཏོ. ཡ་ཐཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎནྟི ཏ་སྶ ནི་ཝཱ་ས་ན་སྶ ཨི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ. ཏཱ་དི་ས་སྶཱཏི དཱི་གྷ་ཏོ མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠ་སྶ ནི་ཝཱ་ས་ན་སྶ. ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ཙཱི་ཝ་རེ་སུ. ན ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཝི་ར་ལ༹་ཏྟཱ ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི གྷ་ན་ཏྟཱ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ ཙཱཏི་ཨེ་ཏྠ ཙ་ས་དྡོ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠོ, ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཝ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཐཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡེ པ་ན ནི་ཝཱ་ས་ན་དོ་སཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཉྙེཏི པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ས་ན་ཏོ ཨ་ཉྙེ. ཏེ ས་བྦེཏི ས་བྦེ ཏེ ནི་ཝཱ་ས་ན་དོ་སཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་བྷ་ངྒེ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཁ་ནྡྷ་ཀེ་ཡེ་ཝ.
ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ‘‘ཨ་ས་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཛཱ་ན་ནཾ དུ་ཝི་དྷཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ནཾ, ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ་རཱུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ་རཱུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཏ་སྶཱཏི ནི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟ་སྶ. ཨ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ. ཏཾ པ་ནཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨ་མོ་ཀྑ་ནཾ པ་ན. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ. ཡོཏི བྷི་ཀྑུ. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. སུ་ཀྑཱ ཛ་ངྒྷཱ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི སུ་ཀྑ་ཛ་ངྒྷོ. མ་ཧ་ནྟཾ པི་ཎྜི་ཀ་མཾ་སཾ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི མ་ཧཱ་པི་ཎྜི་ཀ་མཾ་སོ. ཏ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་སྶ.
ཝ་ཎོཏི ཨ་རུ. ཏ་ཉྷི ཝ་ཎ་ཏི ག་ཏྟ་ཝི་ཙུ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཎོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ ཝཱ ཙོ་རཱ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ས་དྡོ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ, ཏེ་ན ཨ་ཉྙཱ་པི ཨུ་ད་ཀ་ཙི་ཀྑ་ལླཱ་ད་ཡོ ཨཱ་པ་དཱ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི.
༥༧༧. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་བྷ་ངྒེ, སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝཱ. ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞེཏི པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ ནི་གྒ་ཏེ དྭེ ཀ་ཎྞེ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ’’ཏི ཙ ‘‘ཨཱ་རཱ་མེ’’ཏི ཙ ཝི་སེ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཉྙེ་ན. ཝི་ཧཱ་རེ་པཱིཏི ས་ངྒྷ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་བུ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཐེ་རུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
༥༧༨. ཀཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སེ ཀཱ་ཡ་ས་དྡོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ཎུ་མྤི ཨུ་ར་མྤཱི’’ཏི. ‘‘ན སཱི་སཾ པཱ་རུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ‘‘སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ནཱ’’ཏི་པ་ད་སྶ ཨ་ཏི་བྱཱ་པི་ཏ་དོ་སཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ག་ཎྛི་ཀནྟི པཱ་སོ. སོ ཧི ག་ནྠེ་ཏི བ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི ཝཱ, ག་ནྠེ་ཏི བ་ནྡྷ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྠི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནྠ་ཀཱ་ར་སྶ ཝཱ་ཎྛ་ཀཱ་རེ ཀ་ཏེ ག་ཎྛི་ཀོ, ཏཾ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ. ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞེཏི ཙཱི་ཝ་ར་སྶ དྭེ ཀོ་ཎེ. ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ག་ལོཏི ཀ་ཎྛོ. སོ ཧི ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫ་ལེ་ཡྻ་པེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་ས་ནཾ ག་ལ་ཏི པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པ་ཏ་ཏི ཨི་ཏོ་ཏི ག་ལོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་ཝཱ་ཊོ་ཡེ་ཝ ཁུ་དྡ་ཀ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཀོ, ཁུ་དྡ་ཀ་ཏྠེ ཀོ. ག་ལེ ཋི་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཀོ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀོ. ཨ་ཀཱ་ར་ཏོ ཧི ཨཱ་ཀཱ་ར་སྶ ལོ་པོ ‘‘པ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༡.༡.༢) ཝི་ཡ. ཨེ་ཏྠ ཧི པ་ཨཱ་པ་ནྟི པ་ད་ཙྪེ་དོ, ཨ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཙ ལོ་པོ. པ་ཝ་དྡྷཾ ཨཱ་པཾ པ་པཾ, མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སཱི་སཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༥༧༩. ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་ཏི ཝཱ ཝཱ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་ཏོ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི.
༥༨༠. ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཨ་ཀཱི་ལ༹་ནྟོ སུ་སཾ་ཝུ་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཧ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་དཾ ཝཱ ཨ་ཀཱི་ལཱ༹་པེ་ནྟོ’’ཏི.
༥༨༢. ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨོ་ས་དྡོ ཧེ་ཊྛཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཧེ་ཊྛཱ ཁི་ཏྟ་ཙ་ཀྑཱུ’’ཏི. ‘‘ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡུ་ག་ཡུ་ཏྟ་ཀོཏི ཡུ་གེ ཡུ་ཏྟ་ཀོ. ད་མི་ཡི་ཏྠཱ་ཏི ད་ནྟོ. ཨཱ་བྷུ་སོ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻོ. ཨེ་ཏྟ་ཀནྟི ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་པ་མཱ་ཎཾ. ཡོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་ཀྐ་ཊཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘པ་རི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ’’ནྟི ཙ ‘‘པ་རི་སྶ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ’’ནྟི ཙ དྭེ པཱ་ཋཱ ཡུ་ཛྫ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
༥༨༤. ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེཏི ཨི་མཾ པ་ཀཱ་རཾ ཨི་ཏྠཾ ཙཱི་ཝ་རུ་ཀྑི་པ་ནཾ, བྷ་ཝ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་ཏོ, བྷི་ཀྑུ. ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཙཱི་ཝ་རཾ. ཨི་ཏྠཾ བྷཱུ་ཏོ ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏོ, ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏ་སྨིཾ. ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ན་སྶ ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ ཝཱ…པེ… ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཨ་ནྟོ་ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོཏི གཱ་མ་སྶ ཨ་ནྟོ་ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོ་ཏི. པ་ཋ་མོ ཝ་གྒོ.
༢. ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀ་ཝ་གྒ-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
༥༨༦. ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ ཛ་གྒྷ་ནཾ ཧ་ས་ནཾ ཨུ་ཛྫ་གྒྷོ, སོ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ, ཏཱ་ཡ. ཨི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་ཧ་སི་ཏཾ ཧ་ས་ནྟོ’’ཏི. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི་པ་དེ.
༥༨༨. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ན, ཨེ་ཝཾ ནི་སི་ནྣེ་སུ ཐེ་རེ་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏཱིཏི ཨི་ད་ཉྩཱི་ད་ཉྩ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ན.
༥༩༠. ནི་ཙྩ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨུ་ཛུ་ཊྛ་པ་ནཾ ཀཱ་ཡ་པ་གྒ་ཧོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ཙྩ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ བཱ་ཧུ་པ་གྒ་ཧ་སཱི་ས་པ་གྒ་ཧེ་སུ་པཱི་ཏི. དུ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.
༣. ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏ་ཝ་གྒ-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
༥༩༦. ཁ་མྦྷོ ཀ་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཏི ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏོ. ཁ་མྦྷོཏི ཙ པ་ཊི་བ་དྡྷོ. ཀ་ཏྠ པ་ཊི་བ་དྡྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཊི་ཡཾ ཧ་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. ས་སཱི་སཾ ཨ་ཝ་གུ་ཎྛ་ཡ་ཏི པ་རི་ཝེ་ཋ་ཏཱི་ཏི ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་ཏོ’’ཏི.
༦༠༠. ཨུ་དྡྷཾ ཨེ་ཀཱ ཀོ་ཊི ཨི་མི་སྶཱ ག་མ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི་པ་དེ.
༦༠༡. ཧ་ཏྠ་པ་ལླ་ཏྠཱི་ཀ་དུ་སྶ་པ་ལླ་ཏྠཱི་ཀེ་སུ དྭཱི་སུ དུ་སྶ་པ་ལླ་ཏྠི་ཀེ ཨཱ་ཡོ་ག་པ་ལླ་ཏྠཱི་ཀཱ་པི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཡོ་ག་པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་པི དུ་སྶ་པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི.
༦༠༢. ས་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཀྐ་ཙྩ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏིཾ་ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.
༦༠༣. པི་ཎྜ་པཱཏཾ དེ་ནྟེ་པཱིཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པ་ནྟེ་པི. པ་ཏྟེ ས་ཉྙཱ པ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, སཱ ཨ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི. ‘‘ཀ་ཏྭཱ’’ ཏི་ཨི་མི་ནཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
༦༠༤. ས་མ་སཱུ་པ་ཀཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ སཱུ་པ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་ནཾ ས་མ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ས་ངྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མ་སཱུ་པ་ཀོ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་ཏྠཱཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ. བྷ་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ག་པ་མཱ་ཎོ སཱུ་པོ ཧོ་ཏི, སོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ས་མ་སཱུ་པ་ཀོ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨོ་ལོ་ཎཱི ཙ སཱ་ཀ་སཱུ་པེ་ཡྻ་ཉྩ མ་ཙྪ་ར་སོ ཙ མཾ་ས་ར་སོ ཙཱ་ཏི དྭ་ནྡོ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ལོ་ཎཱིཏི ཨེ་ཀཱ བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་ཀ་ཏི. སཱ་ཀ་སཱུ་པེ་ཡྻནྟི སཱུ་པ་སྶ ཧི་ཏཾ སཱུ་པེ་ཡྻཾ, སཱ་ཀ་མེ་ཝ སཱུ་པེ་ཡྻཾ སཱ་ཀ་སཱུ་པེ་ཡྻཾ. ཨི་མི་ནཱ ས་བྦཱ་པི སཱ་ཀ་སཱུ་པེ་ཡྻ་བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་ཀ་ཏི ག་ཧི་ཏཱ. མ་ཙྪ་ར་ས་མཾ་ས་ར་སཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་བྦཱ་པི བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་ཀ་ཏི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏཾ ས་བྦཾ ར་སཱ་ནཾ ར་སོ ར་ས་ར་སོཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ར་ས་ར་སོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༦༠༥. ས་མ་པུ་ཎྞཾ ས་མ་བྷ་རི་ཏ་ནྟི ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ. ཐཱུ་པཾ ཀ་ཏོ ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏོཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏོ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ. ཏེ་སནྟི ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་ར་ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རཱ་ནཾ. ཨི་ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ, ཏེ་ས་ཉྩ ཐེ་རཱ་ནཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཐེ་རོཏི ཙཱུ་ལ༹་སུ་མ་ན་ཏྠེ་རོ. ཨེ་ཏ་སྶཱཏི ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་ར་སྶ. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུནྟི ས་ཏྟ ཝཱ་རེ. ཀུ་ཏོཏི ཀ་སྶཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣོ, ཏ་སྨཱ. ཨཱ་མི་ས་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཉྩ ཁོཏི ཏ་ཉྩ ས་མ་ཏི་ཏྠི་ཀཾ. ཨི་ཏ་རེ་ན པ་ནཱཏི ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གེ་ན པ་ཏྟེ་ན པ་ན. ཡཾ པཱུ་ཝ་ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་དི ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་རོ་ཧ་ཏི, ཏཾ པཱུ་ཝ་ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་དཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པཱུ་ཝ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཊཾ་ས་ཀོཏི ཨུ་ཏྟཾ་སོ. སོ ཧི ཨུ་དྡྷཾ ཏ་སཱི་ཡ་ཏེ ཨ་ལ་ངྐ་རཱི་ཡ་ཏེ་ཏི ཝ་ཊཾ་སོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་ཀཱ་ར་སྶ ཝ་ཀཱ་རཾ, ཏ་ཀཱ་ར་སྶ ཙ ཊ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, སོ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ, མུ་དྡྷ་ནི པི་ལ་ནྡྷི་ཏོ ཨེ་ཀོ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་སེ་སོ. པཱུ་ཝ་མེ་ཝ ཏཾ་ས་དི་ས་ཏྟཱ པཱུ་ཝ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ, ཏཾ. པུ་པྥ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ ཙ ཏ་ཀྐོ་ལ་ཀ་ཊུ་ཀ་ཕ་ལཱ་དི་ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ ཙཱ་ཏི དྭ་ནྡོ, ཏེ.
ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ. ན་ནུ ས་བྦ་ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏེ་སུ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏྟཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ཏྠ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏེ་སཱུ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.
༤. ས་ཀྐ་ཙྩ་ཝ་གྒ-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
༦༠༨. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཨོ་དྷིནྟི ཨ་ཝ་དྷིཾ མ་རི་ཡཱ་དཾ.
༦༡༠. ཐཱུ་པ་ཀ་ཏོཏི ཐཱུ་པ་མེ་ཝ ཐཱུ་པ་ཀཾ, ཏ་ཏོ ཐཱུ་པ་ཀ་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ’’ཏི.
༦༡༡. མཱ་གྷཱ་ཏ་ས་མ་ཡཱ་དཱི་སཱུཏི ‘‘པཱ་ཎེ མཱ གྷཱ་ཏེ་ཐཱ’’ཏི རཱ་ཛཱ་ནོ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི མཱ་གྷཱ་ཏོ, སོ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཡོ མཱ་གྷཱ་ཏ་ས་མ་ཡོ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༦༡༥. ཏེ་སནྟི མ་ཡཱུ་ར་ཎྜ་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཎྜཱ་ན་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཝ་གྒོ.
༥. ཀ་བ་ལ༹་ཝ་གྒ-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
༦༡༧. ‘‘མུ་ཁ་དྭཱ་ར’’ནྟི ཀ་མྨ་སྶ ‘‘ཨ་ནཱ་ཧ་ཊེ’’ཏི ཙ ‘‘ཝི་ཝ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ དྭཱི་སུ ཀི་རི་ཡཱ་སུ ས་མྦ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནཱ་ཧ་རི་ཏེ མུ་ཁ་དྭཱ་ར’’ནྟི.
༦༡༨. ས་ཀ་ལཾ ཧ་ཏྠནྟི པ་ཉྩ་ངྒུ་ལིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
༦༡༩. ས་ཀ་བ་ལེ༹་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་བ་ལ༹་ས་དྡེ་ན ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ཎཾ ས་བྦ་མྤི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༦༢༠. པི་ཎྜུ་ཀྑེ་པ་ཀནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཙྪ་ཏྠེ ཀ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པི་ཎྜཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ’’ཏི. ཏྭཱ་ས་དྡེ་ན ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
༦༢༤. ‘‘ཨ་ཝ་ཀི་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སི་ཏྠཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཝ་པུ་བྦོ ཀི་ར་དྷཱ་ཏུ་ཡེ་ཝ, ན ཀ་ར་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༦༢༦. ‘‘ཙ་པུ་ཙ་པཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་དྡནྟི ‘‘ཙ་པུ་ཙ་པཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ར་ཝ་ནྟི. པ་ཉྩ་མོ ཝ་གྒོ.
༦. སུ་རུ་སུ་རུ་ཝ་གྒ-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
༦༢༧. ‘‘སུ་རུ་སུ་རཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་དྡནྟི ‘‘སུ་རུ་སུ་རཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ར་ཝཾ. ད་ཝ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན པ་རི་ཧཱ་སོ ད་ཝོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ད་ཝོ་ཏི པ་རི་ཧཱ་ས་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. ཏནྟི སོ ད་ཝོ. ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཧེ་ས. ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སི་ལ་ཀ་བུ་དྡྷོཏི སི་ལཱ་ཡ ཀ་ཏོ, སི་ལེ་ན ནི་ཡུ་ཏྟོ ཝཱ བུ་དྡྷོ. ཨ་པ་ཊི་བུ་དྡྷོཏི ཨ་པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ བུ་དྡྷོ, པ་རི་ཧཱ་ས་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. གོ་དྷ་མྨོཏི གུ་ནྣཾ དྷ་མྨོ. ཨ་ཛ་དྷ་མྨོཏི ཨ་ཛཱ་ནཾ དྷ་མྨོ. མི་ག་ས་ངྒྷོཏི མི་གཱ་ནཾ ས་ངྒྷོ. པ་སུ་ས་ངྒྷོཏི པ་སཱུ་ནཾ ས་ངྒྷོ.
༦༢༨. ‘‘བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི པ་དཾ ‘‘ནི་ལླེ་ཧི་ཏུ’’ནྟི པ་དེ བྷཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཱ.
༦༣༡. ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེཏི ‘‘ཀོ་ཀ་ནུ་ད’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མཾ ཨ་སྶ པཱ་སཱ་ད་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ, པཱ་སཱ་དོ, ཏ་སྨིཾ. ‘‘པ་དུ་མ་ས་ཎྛཱ་ནོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པཱ་སཱ་ད་སྶ ས་དི་སཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ‘‘ཀོ་ཀ་ནུ་དོ’’ཏི ནཱ་མ་ལ་བྷ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱཏི པ་དུ་མ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏྟཱ. ཨ་སྶཱཏི པཱ་སཱ་ད་སྶ. པུ་གྒ་ལི་ཀ་མྤཱིཏི པ་ར་པུ་གྒ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་མྤཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལ་ས་ནྟ་ཀ་སྶ ཝི་སུཾ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ས་ངྑ་མྤཱིཏི པཱ་ནཱི་ཡ་ས་ངྑ་མྤི. ས་རཱ་ཝ་མྤཱིཏི པཱ་ནཱི་ཡ་ས་རཱ་ཝ་མྤི. ཐཱ་ལ་ཀ་མྤཱིཏི པཱ་ནཱི་ཡ་ཐཱ་ལ་ཀ་མྤི.
༦༣༢. ‘‘ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ’’ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཀ་མྨཱ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སི་ཏྠཱ་ནི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ’’ཏི. བྷི་ནྡི་ཏྭཱཏི ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ. བ་ཧཱིཏི ཨ་ནྟ་ར་གྷ་ར་ཏོ བ་ཧི.
༦༣༤. སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཏྠ སེ་ཏས་དྡོ པ་ཎྜ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཎྜ་ར་ཙྪ་ཏྟ’’ནྟི. ཝ་ཏྠ་པ་ལི་གུ་ཎྛི་ཏནྟི ཝ་ཏྠེ་ཧི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝེ་ཋི་ཏཾ. སེ་ཏཾ ཚ་ཏྟཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ. ཀི་ལ༹་ཉྫེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཚ་ཏྟཾ ཀི་ལ༹་ཉྫ་ཙྪ་ཏྟཾ. པ་ཎྞེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཚ་ཏྟཾ པ་ཎྞ་ཙྪ་ཏྟཾ. མ་ཎྜ་ལེ་ན བ་དྡྷཾ མ་ཎྜ་ལ་བ་དྡྷཾ. ས་ལཱ་ཀཱ་ཧི བ་དྡྷཾ ས་ལཱ་ཀ་བ་དྡྷཾ. ཏཱ་ནཱིཏི ཏཱི་ཎི ཚ་ཏྟཱ་ནི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་པ་ཎྞ་ཙྪ་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏེ་སཱུཏི ཏཱི་སུ ཚ་ཏྟེ་སུ. ཨ་སྶཱཏི ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཝཱ. སོཏི ཡོ ཀོ་ཙི ག་ཧ་ཊྛོ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ. ཚ་ཏྟ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡ ཝཱཏི ཚ་ཏྟ་ད་ཎྜ་ནི་ཀྑེ་པ་ནཱ་ཡ པཱ་དུ་ཀཱ་ཡ ཝཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ.
༦༣༥. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶཱཏི པ་མཱ་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ. ‘‘ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎོ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨཱུ་ནཱ་ཏི་རེ་ཀོ ད་ཎྜོ ན ད་ཎྜོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ད་ཎྜོ པཱ་ཎི་མྷི ཨ་སྶཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱ’’ཏི.
༦༣༦. ‘‘ས་ཏྠ་པཱ་ཎི་མྷཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་སི ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་སི’’ནྟི. ཨ་སིནྟི ཁ་གྒཾ.
༦༣༧. ‘‘ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ནཱ་མ ཙཱ་པོ ཀོ་ད་ཎྜོ’’ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཝུ་དྷ་པཱ་ཎི་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་བྦཱ་པི དྷ་ནུ་ཝི་ཀ་ཏི ཨཱ་ཝུ་དྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཐཱ ཨ་སིཾ ས་ནྣ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ས་ཏྠ་པཱ་ཎཱི་ཏི ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྷ་ནུཾ ཀ་ཎྛེ པ་ཊི་མུ་ཀྐོ ཨཱ་ཝུ་དྷ་པཱ་ཎཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཝུ་དྷོ པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཧི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝུ་དྷ་པཱ་ཎི ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི. ཚ་ཊྛོ ཝ་གྒོ.
༧. པཱ་དུ་ཀ་ཝ་གྒ-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
༦༣༨. ཨ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རནྟི པཱ་ད་ངྒུ་ལ་ཝི་ཝ་རཾ. པཱ་དུ་ཀནྟི ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཝི་སེ་སོ. སོ ཧི པ་ཛྫ་ཏེ ཨི་མཱ་ཡཱ་ཏི པཱ་དུ་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ བ་ཧུ་པ་ཊ་ལཱ ཙ་མྨ་མ་ཡཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ཀ་ཊྛ་མ་ཡཱ ཝཱ. པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱཏི པཱ་དུ་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩཱི་ཏྭཱ.
༦༤༠. དྭཱི་ཧི ཛ་ནེ་ཧི ག་ཧི་ཏོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝཾ་སེ་ནཱཏི ཝེ་ཎུ་ནཱ, ཡཱ་ནེ ནི་སི་ནྣོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱཏི ཝི་པ་ཏྟིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ. དྭེ་པཱིཏི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨུ་བྷོ་པི ཛ་ནཱ. ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༦༤༡. ས་ཡ་ན་ག་ཏ་སྶཱཏི ས་ཡ་ནཾ ག་ཏ་སྶ, ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་པ་ནྣ་སྶ དེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༦༤༢. ཏཱི་སུ པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་སུ ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་ཡ ནི་སི་ནྣ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༦༤༣. ཡ་ཐཱ ཝེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནེ ཀེ་ས་ནྟོ ན དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཋི་ཏ་སཱི་ས་སྶཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༦༤༧. ཚ་པ་ཀ་ས་དྡ་སྶ ཙ ཙ་ཎྜཱ་ལ་ས་དྡ་སྶ ཙ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལ་སྶཱ’’ཏི. ཙ་ཎྜཱ་ལོ ཧི སཾ སུ་ན་ཁཾ པ་ཙ་ཏཱི་ཏི ཚ་པ་ཀོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ཀཱ་ར་སྶ ཚ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ. ཚ་པ་ཀ་སྶ ཨེ་སཱ ཚ་པ་ཀཱི, ཙ་ཎྜཱ་ལ་བྷ་རི་ཡཱ. ཡ་ཏྲཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏྲ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་ཙྩ་ཏྟེ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡོ ཧི ནཱ་མཱ’’ཏི. ཡོ རཱ་ཛཱ ཨུ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ནྟཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་དྷ་མྨི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ས་བྦ་མི་ད’’ནྟི ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦོ ཨ་ཡ’’ནྟི. ‘‘ལོ་ཀོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་དྷ་ས་དྡ་སྶ ཝི་ས་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. ཙ་རི་མ་ས་དྡོ ཨ་ནྟི་མ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. ཨ་ནྟི་མོཏི ཙ ལཱ་མ་ཀོ. ལཱ་མ་ཀོཏི ཙ ནཱ་མ ཨི་དྷ ཝི་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ངྐ་ར’’ནྟི. ས་ངྐ་རནྟི ཝི་པ་ཏྟིཾ. ‘‘ནི་མྨ་རི་ཡཱ་དོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ས་ངྐ་རཾ ག་ཏོ’’ཏི པ་དཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཙ་རི་མཾ ག་ཏཾ ཙ་རི་མ་ག་ཏཾ, ས་བྦོ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཙ་རི་མ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྷ ཙ ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༤.༣༣) ཙ ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ‘‘ཙ་མ་རི་ཀ་ཏ’’ནྟི པཱ་ཋོ ཨ་ཏྠི, སོ ཨ་ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཨ་མྦ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ. ཏེ་སནྟི རཱ་ཛ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ.
ཏ་ཏྠཱཏི ཏི་སྶཾ གཱ་ཐཱ་ཡཾ. པཱ་ལི༹་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙཱ་ར་པ་ཀཱ་ས་ཀ་ག་ནྠ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ. ན པ་སྶ་རེཏི ཨེ་ཏྠ རེ་ས་དྡོ ཨ་ནྟི་སྶ ཀཱ་རི་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན པ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཡོ ཙཱ་ཡནྟི ཡོ ཙ ཨ་ཡཾ. ཨ་ཡཾས་དྡོ པ་དཱ་ལ་ངྐཱ་ར་མ་ཏྟོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དྷཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, སི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏོཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཱ་ཏོ པ་ར་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶཱཏི གཱ་ཐཱ་ཡ. བྷོཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏི. ‘‘བྷུ་ཏྟོ’’ཏི པ་ད་སྶ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙ་ཀ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཝི་ཀཱ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་སྶཱཏི ཨོ་ད་ན་སྶ. ཨི་མི་ནཱ སུ་ཙི པ་རི་སུ་དྡྷཾ མཾ་སཾ སུ་ཙི་མཾ་སཾ, ཏེ་ན ཨུ་པ་སེ་ཙ་ན་མ་སྶཱ་ཏི སུ་ཙི་མཾ་སཱུ་པ་སེ་ཙ་ནོཏི བཱ་ཧི་ར་ཏྠ་ས་མཱ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. དྷ་མྨེཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་དྷ་མྨེ. བ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱཏི ཐ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཝ་ཎྞས་དྡ་སྶ ས་ཎྛཱ་ནཱ་དི་ཀེ ཨ་ཉྙེ ཨ་ཏྠེ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ས་ཏྠོ’’ཏི. ཐོ་མི་ཏོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨ་ཐཱཏི ཨ་ན་ནྟ་རེ. ནནྟི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ. ཏ་སྶཱཏི གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་སྶ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི པུ་རོ་ཧི་ཏཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ས་མྤ་ཏཱིཏི ས་ནྡཱི་ཊྛི་ཀེ. ‘‘ཡཱ ཝུ་ཏྟི ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ན, ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་ར་ཎེ་ན ཝཱ’’ཏི པ་དཱ་ནཾ ས་མྦ་ནྡྷཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནི་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨེཏི ཨེ་ཏྠ བྲ་ཧྨ་ས་དྡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝཱ་ཙ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི. ཨ་ཉྙེ་པཱིཏི རཱ་ཛ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཨ་པ་རེ་པི. ‘‘པ་ཙ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཙ་ནྟི ཙེ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ནྟི ཙཱ’’ཏི. ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཉྙེ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ པི་ས་དྡ་སྶ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏྭཾ ཨཱ་ཙ་རི་སྶ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པུ་ན ཏྭནྟི ཏཾ, ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ, ‘‘མཱ བྷི་དཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ‘‘པཱ་སཱ་ཎོ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ཨ་སྨས་དྡོ པཱ་སཱ་ཎ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱཏི བྷི་ནྡ་ན་ཧེ་ཏུ་ནཱ.
༦༤༨. ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ངྑཱ་ཋཱ་ན་སྶ པུ་ཙྪ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ’’ནྟི.
༦༤༩. ས་མ་དྷུ་རེ་ནཱཏི ས་མཾ དྷུ་རེ་ན, ས་མཾ མུ་ཁེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༥༢. ཡཾ མཱུ་ལཾ ཝཱ ཡཱ སཱ་ཁཱ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཁ་ནྡྷེཏི རུ་ཀྑ་སྶ ཁ་ནྡྷེ. ནི་ཀྑ་མ་ཏཱིཏི ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀནྟི ཏི་ཎེ་ན ཀ་ཏཾ, ཏི་ཎ་མ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཎྜུ་པ་ཀཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཁེ་ལེ༹་སུ.
༦༥༣. ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་རི་བྷོ་ག་ཨུ་ད་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མོ ཝ་གྒོ.
ཨེ་ཏྠཱཏི སེ་ཁི་ཡེ་སུ. སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ན་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེཏི སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནེ ཨོ་ད་ནེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི. ས་མ་ཏྟཱ སེ་ཁི་ཡཱ.
༨. ས་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐ-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
༦༥༥. ས་ངྑྱཾ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ས་ངྑྱཱ་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཏེ་སནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ན་མ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ. ཏ་སྶཱཏི ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཏེ་སུ ཨེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སུ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུ་ཏི.
ཨི་ཏི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
བྷི་ཀྑུ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ཛཱ་དི་ལ་ཉྪི་ཏ་ནཱ་མེ་ན ནེ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ་ཙི་ཏོ མ་ཡཱ.
སཱ་དྷུཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒ་སྶ, ས་མ་ཏྟོ ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ་ཏི.