༦. པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་ཀ་ཎྜཾ

༡. པ་ཋ་མ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ

ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱ ཡེ དྷ་མྨཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ, ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ཝ་ཎྞ་ནཱ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༥༥༢. པ་ཋ་མ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡེ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཊི་ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེཏི པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ, པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ. ས་བྦེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ལོ་པ་ཝ་སེ་ན ས་ནྡྷི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་མྤ་མཱ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་པུ་བྦ་ཝི་དྷ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀ་མྤ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་པ་པུ་བྦ་ཨི་དྷཱ་ཏུ ག་ཏྱ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་ག་ཙྪཱ’’ཏི.

༥༥༣. པ་ཊི་དེ་སེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་དེ་སེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. དྭི་ནྣཾ ས་དྡཱ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ར་ཐི་ཀཱ་ཏི ར་ཙྪཱ’’ཏི. ར་ཐ་སྶ ཧི་ཏཱ ར་ཐི་ཀཱ. ཎྱ་པ་ཙྩ་ཡེ ཀ་ཏེ ‘‘ར་ཙྪཱ’’ཏི (མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ ༤.༧༢ སུ་ཏྟེ) ཝུ་ཙྩ་ཏི. ར་ཙྪ་ནྟ་རེ་ན ཨ་ནི་བྦི་དྡྷཱ ར་ཙྪཱ བྱཱུ་ཧོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. བྱཱུ་ཧེ་ཏི ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི ཛ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུ་མ་པ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི བྱཱུ་ཧོ. སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ ནཱ་མ མ་གྒ་ས་ནྡྷཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་གྒ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ཊྛཱ་ན’’ནྟི. སི་ངྒྷ་ཏི མ་གྒ་ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ. ཨེ་ཏེ་སཱུཏི ར་ཐི་ཀཱ་དཱི་སུ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོཏི དུ་ཀྐ་ཊ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡེ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ‘‘ཝ་ཙ་ན་ཏོ’’ཏི པ་དཾ ‘‘ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི པ་དེ ཉཱ་པ་ཀ་ཧེ་ཏུ. ད་ད་མཱ་ནཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨ་པ་མཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ.

ཨི་དནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་མྦྷི་ནྣེ ཨེ་ཀ་ར་སེ ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟ་ཡེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༥༥༦. ‘‘དཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཧེ་ཏུ་ཏྠ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི. ཨ་ཉྙེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཉྙེ་ན. ‘‘ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི པ་དཱ་ནི ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི་པ་དེ ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨཱ་ནཱི་ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. དུ་ཏི་ཡ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ

༥༥༨. དུ་ཏི་ཡེ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་ནྟ་ར་གྷ་ར་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི བྷ་ཝེ་ཡྻ ཝོ་སཱ་ས་མཱ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དེ་ནྟི་ཡཱ པ་ན ནེ་ཝ ཨི་མི་ནཱ, ན པུ་རི་མེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཉྙ་སྶ བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ

༥༦༢. ཏ་ཏི་ཡེ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དྭཱི་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ས་ནྣ’’ནྟི བྱཱ་སོ་པི ས་མཱ་སོ་པི ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ, ས་མཱ་སེ ཏོ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་ལོ་པོ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ’’ཏི་པ་ད་སྶ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན་པི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ་པཱི’’ཏི. ཀ་སྨཱ ཨུ་བྷ་ཏོ པ་ས་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨིཾ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ…པེ… སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི ཀི་ར, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ས་ནྣ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ས་ཙེ་པཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ པིས་དྡེ་ན ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་མྤི ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི. ཧཱ་ཡ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཡ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ.

༥༦༩. ‘‘གྷ་ར་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི པ་ད་སྶ ཀ་མྨཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ཝཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ནཱི་པུ་བྦ་ཧ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. དྭཱ་རེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ

༥༧༠. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ཝ་རུ་དྡྷས་དྡོ པ་རི་རུ་དྡྷ་ས་དྡ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་རི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ པ་རི་ས་མ་ནྟ་ཏོ རུ་དྡྷཱ ཨཱ་ཝུ་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༥༧༣. ‘‘པ་ཉྩ་ནྣ’’ནྟི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩཱི’’ཏི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཉྩ་སུ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི. ‘‘པེ་སེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. ‘‘ཨཱ་རཱ་མ’’ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟེ་པི ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ ཨཱ་རཱ་མོ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་རཱ་མ་ཉྩཱ’’ཏི. ཏ་སྶཱཏི ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་རཱ་མ་སྶ. ‘‘ཀ་སྨཱ’’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ‘‘པ་ཊི་མོ་ཙ་ན་ཏྠ’’ནྟི ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ཡ ས་མེ་ཏུཾ ས་མྤ་དཱ་ན་ཏྠེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀི་མ་ཏྠ་ནྟི ཧི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་མོ་ཙ་ན་ཏྠནྟི ཏ་ད་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཊི་མོ་ཙ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་ས་དྡོ ཙ པ་ཡོ་ཛ་ན་ཝཱ་ཙ་ཀོ. པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘པ་ཊི་མོ་ཙ་ན་ཏྠ’’ནྟི ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ཡཾ. ‘‘ཀ་སྨཱ’’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ས་མེ་ཏུཾ ནི་སྶ་ཀྐ་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཊི་མོ་ཙ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་ས་དྡོ ཙ ཀཱ་ར་ཎ་ཝཱ་ཙ་ཀོ. ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི པུ་ཙྪཱ་ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ནཾ པུ་བྦཱ་པ་ར་ས་མ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་ཙ་ཡོ ཧཱ་རོ པ་རི་པུ་ཎྞོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་མྷཱ་ཀནྟི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་པ་ཊི་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ. ཨ་མྷེཏི ཙོ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་མྷེ.

‘‘ཏ་སྶཱ’’ཏི པ་ད་སྶ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཏི་སྶཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པཱིཏི པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་ཀུ་ལ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཀུ་ལཱ་ནི. ཏེ་ནཱཏི པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་ཀུ་ལེ་ན. ཀུ་རུ་ནྡི་ཝཱ་དེ ཡཱ་གུ་ཡཱ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པཱུ་ཝཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

༥༧༥. ཨེ་ཀ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་སྶ. ཏ་སྶཱཏི པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་སྶ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཉྙེ་ས་མྤཱིཏི ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་བྷི་ཀྑུ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི. ཨ་དྷི་ཀ་མེ་ཝཱཏི པ་རི་བྷུ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མེ་ཝ. ཡཾ པ་ནཱཏི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ན, ཡ་མྤི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝ་ན་ཏོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཏ་ས་དྡ་སྶ ཝི་ས་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་རཱ་མེ’’ཏི. ཨ་ཉྙེ་ན དི་ནྣ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནནྟི མཱུ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དིཾ. པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏནྟི པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ སུ་ཊྛུ ཛཱ་ནཱ་པི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

ཨི་ཏི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ

པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ

ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.