༩. ཨ་ར་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢༣. གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཀི་ལེ་ས་ནི་སྶི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན. ནེ་ཝ ཨུ་ཀྑི་པེ་ཡྻཱཏི ན ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ. ན ཨ་ཝ་ཀྑི་པེ་ཡྻཱཏི གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ན ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ. ཨ་ནུ་རོ་དྷེ་ན ཝི་ནཱ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་གུ་ཎ་ཀ་ཐ་ནཾ ནེ་ཝུ་སྶཱ་ད་ནཱ ཝ་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ; ཏ་ཐཱ ཝི་རོ་དྷེ་ན ཝི་ནཱ ཝི་ཝེ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་དོ་ས་ཀ་ཐ་ནཾ ན ཨ་པ་སཱ་ད་ནཾ. ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་སྶ་ཙི པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ནཱ་དེ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཡྻ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཡ་སྨཱ སུ་བྷཱུ་ཏི་ཏྠེ་རོ. ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་སུ་ཁནྟི, ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི. པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཝ་ཎྞནྟི སྭཱ་ཡཾ ར་ཧོ་ཝཱ་དོ པེ་སུ་ཉྙཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙ་ནྟི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཁཱི་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཁཱི་ཎོ, ཡོ བྷཱ་ས་ཏི, ཡ་ཉྩ ཨུ་དྡི་སྶ བྷཱ་ས་ཏི, དྭེ་པི ཧིཾ་ས་ཏི ཝི་བཱ་དྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏཾ ཁཱི་ཎ་ཝཱ་དཾ. སྭཱ་ཡཾ ཡ་སྨཱ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ཀི་ཎྞོ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨེ་ཝ ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨཱ་ཀི་ཎྞཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཝཱ་ཙ’’ནྟི. ཏེ་ན ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་མཱ་ཧ. ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི, ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ’’ནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ. ཨཱ་དཱ་ཡཱཏི པ་གྒ་ཡ྄ཧ. ཝོ་ཧ་རེ་ཡྻཱཏི ས་མུ་དཱ་ཙ་རེ་ཡྻ. ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙནྟི ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏཾ.
༣༢༤. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཀཱ་མེ་ཧི པ་ཊི་སཾ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་མ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི, ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན སུ་ཁེ་ནཱ’’ཏི. ས་དུ་ཀྑོཏི ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑེ་ན ས་དུ་ཀྑོ. ཏ་ཐཱ ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧོཏི ཝི་པཱ་ཀ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན ཙ ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ.
༣༢༦. ཝ་ཊྚ་ཏོ ནི་སྶ་རི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ སཱི་དཱ་པ་ན་ཏོ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏྟེ སཾ་ཡོ་ཛེ་ཏཱི་ཏི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཝི་སེ་ས་ཏོ བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ཡེ་ཏཾ ནཱ་མ’’ནྟི. ན ཏ་ཎྷཱ་ཡེ་ཝ མཱ་ནཱ་ད་ཡོ་པི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟཾ སཱ་དྷེ་ནྟི ནཱ་མ ས་བྦ་སོ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏོ སུ་ཊྛུ བ་ནྡྷ་ན་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ན’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༡༢༥-༡༢༦).
ཨི་མཾ ཙ་ཏུ་ཀྐནྟི, ‘‘ཡེ ཀཱ་མ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་སུ་ཁི་ནོ སོ་མ་ན་སྶཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ, ཡེ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཨི་མཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ’’ཏི, ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་སྶཱ་ད་ནཱ་ཨ་པ་སཱ་ད་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཝི་ནེ་ཏ་བྦ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ཏོ. ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཝཱ ན་ཏྠི པ་རེ་སཾ ཨ་ནུ་དྡེ་ས་ཀ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ.
༣༢༩. པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཝ་ཎྞནྟི ནི་ནྡི་ཡ་སྶ དོ་ས་སྶ ནི་ནྡ་ནཾ. ན ཧི ཀ་དཱ་ཙི ནི་ནྡི་ཡོ པ་སཾ་སི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་ན ཀཱ་ལཾ ཉ་ཏྭཱ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ, ‘‘ཡུ་ཏྟ་པ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ ཉ་ཏྭཱ་ཝཱ’’ཏི. ཁཱི་ཎ་ཝཱ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཏ་སྶ ར་ཧོ་ཝཱ་དེ་ན ས་མཱ་ན་ཡོ་ག་ཀྑ་མ་ཏྟཱ.
༣༣༠. གྷཱ་ཏཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཝ་དྷཱི་ཡ་ཏི. ས་དྡོ་པི བྷི་ཛྫ་ཏི ན་སྶ་ཏི, བྷེ་དོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. གེ་ལ་ཉྙ་པྤ་ཏྟོཏི ཁེ་དཾ པ་རི་སྶ་མཾ པ་ཏྟོ. ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷནྟི དོ་སེ་ཧི ཨ་ན་ནུ་པ་ཏི་ཏཾ.
༣༣༡. ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ན ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཏཾ ཛ་ན་པ་ད་ནི་རུ་ཏྟིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནནྟི ས་མ་ཉྙཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་སི་དྡྷཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཐཱ་མ་སཱ པ་རཱ་མ་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ཎཾ.
༣༣༢. ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནྟོཏི ཨ་ན་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནྟོ ས་མ་ཉྙཱ་མ་ཏྟ་ཏོ་ཝ ཝོ་ཧ་ར་ཏི.
༣༣༣. མ་རི་ཡཱ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ངྐ་ར་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཛ་ནཾ. ར་ཎ་ནྟི ས་ཏྟཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ཀ་ནྡ་ནྟི ཨ་ཀ་ནྡ་ནྟཱ་པི ཀ་ནྡ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ར་ཎཱ; རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ, ད་ས་པི ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ, ས་བྦེ་པི ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟཱ་ཀུ་ས་ལཱ, ཏེ་ཧི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་དུ་ཀྑ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཀ་ནྡ་ནྟི; ས་ཧ ར་ཎེ་ཧཱི་ཏི ས་ར་ཎོ. ར་ཎ་ས་དྡོ ཝཱ རཱ་གཱ་དི་རེ་ཎཱུ་སུ ནི་རུ་ལ༹ྷོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ར་ཛོ ས་ཀི་ལེ་སོ’’ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ས་དུ་ཀྑོ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ་ནུ་ཡོ་གཱ་ད་ཡོ་པི ‘‘ས་ར་ཎོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ས་ར་ཎ་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ར་ཎོཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཝ་ཏྠུཾ སོ་དྷེ་ཏཱིཏི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན མ་ཧ་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི; ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཏྠུ་ཝི་སོ་དྷ་ནཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ནཾ དི་ནྣ་ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་བ་ཧུ་མཱ་ན་པུ་བྦ་ཀཾ དེ་ནྟཱི་ཏི, ‘‘སུ་བྷཱུ་ཏི་ཏྠེ་རོ ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན དཱ་ཡ་ཀ་ཏོ་པི ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝ་ཏྠུ་སོ་དྷ་ནཾ པ་ན པ་ཊི་བྷཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱཏི སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་མྤི ཀི་མེ་ཝཾ ལ་ཧུ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཀིཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, པ་ཀ་ཏི་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ་པི ཝ་སི་པྤ་ཏྟེ་སུ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘ཨཱ་མ ས་ཀྐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨ་ར་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.