༨. ཨུ་དྡེ་ས་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༡༣. དེ་སེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨུ་དྡི་ས་ནཾ ཨུ་དྡེ་སོ, ཝི་བྷ་ཛ་ནཾ ཝི་བྷ་ངྒོཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘མཱ་ཏི་ཀ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཏུ་ལེ་ཡྻཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི་པི པ་དཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ ཏུ་ལེ་ཡྻཱཏི ཏུ་ལ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པ་གྒ་ཧཱ་དི་ཝི་དྷི་ནཱ པ་རི་ཏུ་ལེ་ཡྻ. ཏཱི་རེ་ཡྻཱཏི ཏཱི་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཏཱི་རེ་ཡྻ. པ་རི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱཏི ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་པ་ནྣོ ཨཱ་ནི་སཾ་སེ ཨ་སྶཱ་ད་ཨཱ་དཱི་ན་ཝེ ཙ ཝི་ཙི་ནེ་ཡྻ. པ་རི་ཙྪི་ནྡེ་ཡྻཱཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཏྠཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སཱུཏི རཱུ་པཱ་དི་པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ. ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ནཱཏི ནི་ཀཱ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན. ཏི་ཊྛ་མཱ་ནནྟི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ. གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེཏི ཛྷཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ. ཏ་ཉྷི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡ་དི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་ཀ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏཱ་ཡ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་པ་རི བྷཱ་ཝ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་སཾ་ཀོ་ཙ་ཝ་སེ་ན ས་ཎྛི་ཏཾ ནཱ་མ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ས་ཎྛི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི, ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ས་ཎྛི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་ཎྛི་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི – ‘‘ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཀི་ཉྩི ཏ་ཎྷཱ་དི་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ. ཏ་ཐཱ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཧི ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཏཱ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན པ་རི་ཏ་སྶེ་ཡྻ. ཨ་ཝ་སེ་ས་སྶ ཙ དུ་ཀྑ་སྶཱཏི སོ་ཀཱ་དི་དུ་ཀྑ་སྶ. ཨ་ཝ་སེ་ས་སྶ ཙ དུ་ཀྑ་སྶཱཏི ཝཱ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སཱི་སེ་ན ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑ་སྶ ཙེ་ཝ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༡༦. རཱུ་པ་མེ་ཝ ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ. རཱ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རཱི.

༣༡༨. ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་ཎྛི་ཏནྟི ཨ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན ས་ཎྛི་ཏཾ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཝི་སེ་སཱ་ཝ་ཧ་ཏོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.

༣༢༠. ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱཏི པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ, ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་དི་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཏཱ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ, ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་སཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཧོ་ཏཱིཏི མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ཙོ་ད་ནཾ ས་མུ་ཊྛ་པེ་ཏི? ཨུ་པཱ་དཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་དི ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ཏ་སྶ ས་མ་ཏྠ་ནཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཝ ཨ་སྶ ཏ་ཐཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝནྟི ནི་ཙྩཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨུ་པཱ་དི་ནྣཱ་པཱིཏི ག་ཧི་ཏ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་པི. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ནྟི ཨ་ཡོ་ནི་སོ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ཝི་ཉྙཱུ་སུ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཙ. དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ནཱཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ག་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན, ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཏྠ་ཏོཏི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ.

པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ན ཏ་དེ་ཝ རཱུ་པཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པ་ཀ་ཏི་ཛ་ཧ་ནེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ག་མེ་ན ན་སྶ་ཏི བྷི་ཛྫ་ཏི. ཝི་པ་རི་ཎ་ཏནྟི ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ག་ཏཾ ཝི་ན་ཊྛཾ. ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི མི་ཙྪཱ་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ རཱུ་པ་བྷེ་དེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ བྷེ་དཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཾ; ཏ་ཏོ ས་མུ་པྤ་ནྣཱ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཛཱ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་སྶ…པེ… པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ ཙཱཏི, ‘‘ཡཾ ཨ་ཧུ ཝ་ཏ མེ, ཏཾ ཝ་ཏ མེ ན་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཁེ་པེ་ཏྭཱཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཁེ་པེ་ཏྭཱ. བྷ་ཡ་ཏཱ་སེ་ནཱཏི བྷཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན་པི ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་སེ་ན. ཏ་ཎྷཱ་ཏཱ་སེ་ནཱཏི ཏ་སྶ་ནེ་ན. ས་ཝི་གྷཱ་ཏོཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་གྷཱ་ཏ་ན་ཝི་གྷཱ་ཏེ་ན ས་ཝི་གྷཱ་ཏོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙེ་ཏོ་དུ་ཀྑེ་ན ས་དུ་ཀྑོ. མ་ཎི་ཀ་ར་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡཱཏི རི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎྜཾ་ཡེ་ཝ མ་ཎི་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎྜོ་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ་ཡ. ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧ་ཎ་མྤི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཀྑི་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.

༣༢༡. ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ན་ཏྠི ས་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ རཱུ་པ་བྷེ་དཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི སི་ཡཱ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་མུ་ཁེ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ས་བྦ་སོ ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.

ཨུ་དྡེ་ས་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.