༣. ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༧. ཝི་བྷ་ཏྟི་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཱ ཙ ནི་པཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཏཾ་ཏཾ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཨ་ཏྠ་དཱི་པ་ཀཱ, ཨི་དྷ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནོ ཡ་ཏྲས་དྡོ, ཧིས་དྡོ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ, ནཱ་མས་དྡོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྠོ, པ་ད་ཏྟ་ཡ་སྶ པ་ན ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྠ་ནི་དྡི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀཾ་ས་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི, ‘‘ཡ་ཏྲཱ་ཏི ནི་པཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. པ་པ་ཉྩས་དྡོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ. ཚི་ནྣ་ཝ་ཊུ་མེཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཊྚ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚ་སྶ ཙ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚ་སྶ ཙ ཨུ་པ་རི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཝ་ཊུ་མ་ནྟི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ནི་པཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཡ་ཏྲ་ས་དྡ་ཡོ་གེ་ན. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ནནྟི ཨི་དཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྠ་ཝཱ་ཙཱི ཧི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཏྠོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏོ་ཏི. ཨ་ནུ་སྶ་རཱིཏི ཨི་དཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ན ཨ་ནུ་སྶ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་དྡ་པ་ཡོ་ག་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ. ཡ་དཱ པ་ན ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཡཱ ཀ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཏ་ཏོ པ་ཙྪཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏེ་སཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛ་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ་ཡ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨུ་དི་ཏོ་དི་ཏཱ་ཡ. བྲ་ཧྨ་ཛ་ཙྩཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛ་ཙྩཱ. ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སཱི་ལེ་ནཱཏི པཱ་ར་མི་ཏཱ་ས་མྦྷཱུ་ཏེ་ན བུ་དྡྷཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ལོ་ཀི་ཡེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ན ཙ སཱི་ལེ་ན. ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་སཱི་ལཱ་ནཾ ཝི་སུཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱ་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་རི་སྶ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ. ཡ་ཐཱ ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ ཝི་ཛྫཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ, ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་པི ས་ཏི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ད་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཧེ་ཊྛཱ ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧཱ་རོ ག་ཧི་ཏོ་ཝཱ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་དཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཡ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱ’’ཏི པ་དེ་ཧི ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏཱ་པི ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ མུ་ཙྩ་ན་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པུ་ན ག་ཧི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ག་ཧི་ཏཱ་པི ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ དི་བྦ་བྲ་ཧྨ་ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ པུ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ན ཀོ་ཙི ཝི་རོ་དྷོ. ཕ་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ་པི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི ན ཏཾ་ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་གྒཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ’’ཏི. ཡོ ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, སོ པ་ཧཱ་ཡ་ཀོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི པ་ཧཱ་ན་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཀ་ཐཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏཱ? ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ. ཏ་ཉྷི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ ས་བྦ་སོ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་སཾ་ས་ཊྛཾ ཝི་ནི་སྶ་ཊཾ སུ་ཝི་དཱུ་ར་ཝི་དཱུ་རེ ཋི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ་སྶ ཏ་ཏོ ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཧཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི.
༡༩༩. ཨི་མེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཱ, ན སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་ས་ཡཱ, མ་མ པ་ན དེ་ས་ནཱ ཏ་ཡཱ སུ་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཏེ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ བྷཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ, ‘‘ཏཾ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་བྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ལ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མྤི ས་མྤ་ཛཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ག་ཏི་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘དྭེ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ – ཨ་ཊྛ ཝ་རེ ག་ཎྷ་ནྟོཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐཾ ཝ་རཾ དེ་ཝ་ཏཱ དེ་ཏི, པ་ར་སྶ དཱི་ཡ་མཱ་ན་ཉྩ ཏཾ ཀ་ཐཾ པ་ར་སྶ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི? ཀ་མྨ་བ་ལེ་ནེ་ཝ. ཡ་དི ཧི ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏོ་ཀཱ་སཾ ཡ་སྶ ཏ་ད་པ་དེ་སེ་ན ཕ་ལཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཏ་སྶ ཝ་རཾ དི་ནྣཾ, ཨི་ཏ་རེ་ན ཙ ལ་དྡྷ་ནྟི ཝོ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་པི་ཙ པ་ར་སྶ པ་ཏྠི་ཏ་ཝ་རཱ་ནི ནཱ་མ ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཡོ་ག་ཝི་སེ་སོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏཱ་ནི ཝི་པ་ཙྩ་ནེ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀཱ་ནི་པི ཨ་པྤེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཨ་ཡ་མ་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི, ནོ’’ཏི ན ཛཱ་ན་ནྟི, ས་ཀྐོ པ་ན པ་ཉྙ་ཝཱ ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཙྩཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་ཀྐེ་ན པ་སཱི་དི་ཏྭཱ དི་ནྣེ ཨ་ཊྛ ཝ་རེ ག་ཎྷ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི.
པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ས་བྦ་པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ. སོ ཧི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ས་དོ ཧོ་ཏི, དེ་ཝ་བྷཱ་ཝེ ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཛཱ་ན་ནཾ ཧོ་ཏི དུ་ཏི་ཡ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ.
ཨ་ཉྙེ་པི དེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་མུ་ཁེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙྪེ་དེ་ན ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟཱིཏི ཨི་དཾ ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི དི་བྦ་བྷོ་གེ་ཧི མུ་ཙྪི་ཏ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ནྟཱ་ནཾ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན་ཏྠཱིཏི ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ དེ་ཝཱ སཾ་མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙྪེ་ད་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཀིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ཙོ་ད་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི? བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཧི ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ ས་ཏྟེ ད་ས་ཧི ཝི་སེ་སེ་ཧི ཨ་དྷི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་དྷ་མྨོ ཝུ་ཏྟོ.
༢༠༠. ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝེ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་ཏཱ ནཱ་མ པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ན ཧོ་ཏི, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཏེ་ན དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན, ‘‘སེ་ས་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་སུ ཀིཾ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ན ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཙོ་དེ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ཨཱ་མ ན ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཉྙ་དཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ. ‘‘ཨི་དྷ ན བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ. པཱ་ར་མི་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྷི ཨུ་ཀྐཾ་ས་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཝི་སེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧ་སྶ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏྟེ་སུ ཙ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཏི་ཀྑ་ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཙི་ཏྟེ ཝི་ཡ ཀ་མྨེ་སུ ཙ ཏེ་སཾ ཝ་སི་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཏྠུ་པ་པ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་ར་མི་ཡོ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་རི་བྲཱུ་ཧེ་ནྟི, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀ་པྤེ ནཱ་ནཱ་ཛཱ་ཏཱི་སུ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་པྤ་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཏ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ས་བྦ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟཱཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཙ་རི་མ་བྷ་ཝེ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་ནི་དྷི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་པུ་བྦི་ཀཱ་ཡ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་དི་སཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟི ཝི་ཡ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ས་དི་ས་དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ལཱ་བྷུ་པྤ་ཏྟི ཝི་ཡ ཙ ཨི་ཏོ པ་རཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་ར་སྶ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏཱ.
མ་ནུ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་ཝ་སེ་ན, ན དེ་ཝ་ག་ཎ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཙུ་ཏི་ཡཱ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི. ཨ་མི་ལཱ་ཡི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་མི་ལཱ་ཏགྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཏཱ་སཾ མཱ་ལཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་དཱ་པི ག་ནྡྷ་ས་མྤ་དཱ་པི སོ་བྷཱ་ས་མྤ་དཱ་པི ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. བཱ་ཧི་ར་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནཾ ར་ཛོ་ཛ་ལླཱ་ནཾ ལེ་ས་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ག་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་པ་བྷ་སྶ་རཱ་ནེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཏྠེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི. ནེ་ཝ སཱི་ཏཾ ན ཨུ་ཎྷནྟི ཡ་སྶ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཏཱི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ཀཾ སེ་ཝི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ, ས་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ ཁ་ར་ཏ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་བྷ་ཝ་ནྟཾ ས་རཱི་རེ སེ་དཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ, ཏཱ་དི་སཾ ནེ་ཝ སཱི་ཏཾ ན ཨུ་ཎྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ མ་ར་ཎཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ལེ. བི་ནྡུ་བི་ནྡུ་ཝ་སེ་ནཱཏི མུ་ཏྟ་གུ་ལི༹་ཀཱ ཝི་ཡ བི་ནྡུ བི་ནྡུ ཧུ་ཏྭཱ སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི. ད་ནྟཱ་ནཾ ཁ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཁ་ཎྜི་ཙྩཾ. ཀེ་སཱ་ནཾ པ་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ལི་ཙྩཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཝ་ལི་ཏྟ་ཙ་ཏཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, ན པ་ན ཁ་ཎྜི་ཙྩ་པཱ་ལི་ཙྩཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱཏི ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི, སཱ ན་ཏྠི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཨུ་ལཱ༹་རུ་ལཱ༹་རཱ་ན་མེ་ཝ བྷོ་གཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ རུ་ཙི་ཛ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏི་ཊྛ་ན་ཏོ.
པ་ཎྜི་ཏཱ ཨེ་ཝཱཏི བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣཱ ཨེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ས་མྤ་ཏི ཛཱ་ཏཱ ཀཱི་དི་སེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ ཨ་ཉྙ་མྤི པུ་ཉྙཾ ཛཱ་ན་ནྟི་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡེ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི ཙི་ར་ཏ་ར་ཀཱ་ལ་ཏྟཱ པ་ར་མཱ་ཡུ་ནོ. ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀནྟི ན ནི་ཡྻཱ་ནཱ་ཝ་ཧཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཛ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་ཏྟཱ ན པ་ར་མཱ་ཡུ་ནོ ཧོ་ནྟི ནཱ་མ པཱ་པུ་སྶ་ནྣ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་དཱ ཧི ས་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ‘‘ཀ་སྨཱ ས་མྦུ་དྡྷཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ན དེ་ཝ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ་སཱུ’’ཏི. དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཏཱ་ཝ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་ས་སྶ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་དྷ་མྨཱ ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ, ཏེ་སཾ སཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཏཱ དེ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ན པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ. དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏེ ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ དི་སྶ་མཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ དེ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཝ ལོ་ཀོ ད་ཧ་ཏི, ན བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ཐཱ ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི ཨི་སྶ་ར་ཀུ་ཏྟ་གྒཱ་ཧཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, དེ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་ད་ཏོ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏཱ་དི་ས་གཱ་ཧ་ཝི་མོ་ཙ་ན་ཏྠ་ཉྷི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ མ་ནུ་སྶ་སུ་ག་ཏི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི; ན དེ་ཝ་སུ་ག་ཏི་ཡཾ, མ་ནུ་སྶ་སུ་ག་ཏི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱ་པི ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ན ཧོ་ནྟི, ས་ཏི ཙ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་དོ་སཱ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. དྷ་མྨ་ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏ་ནྟི་ཡཱ ཋ་པ་ན་སྶ ཝི་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཋ་པ་ན་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཙ. ན ཧི ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་རཱི་ར་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཙ་རི་མ་བྷ་ཝེ ཙ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱ་ཝ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ དཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧ་མྤི ཀ་རོ་ནྟཱ ཡཱ་ཝ པུ་ཏྟ་མུ་ཁ་ད་སྶ་ནཱ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཊྛ་ནྟི. པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏ་སཱི་ལ་ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཉྙཱ་དི་པཱ་ར་མི་ཀཱ་པི ན ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཀིཾ ཝཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ཙི་ནྟཱ་ཡ? ས་བྦ་བུ་དྡྷེ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ས་མཱ་ཙི་ཎྞཱ, ཡ་དི་དཾ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ, ན དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏ་ད་ཏྠོ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ་པི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ན སེ་ས་དཱི་པེ་སཱུ་ཏི? ཀེ་ཙི ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཧུ – ‘‘ཡ་སྨཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ནཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་ཧི་ཏཱ ཨ་ཙ་ལ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜ་བྷཱུ་མི ཛ་མྦུ་དཱི་པེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི; ‘‘ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི – ཡ་སྨཱ པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ཡཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ ས་མྦྷ་ར་ཎཾ པ་རི་པཱ་ཙ་ན་ཉྩ བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ་ཡེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ. ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ན་ཏྠོ ཙ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ་ཏི ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་དི་ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཝི་སེ་སཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ་ཡེ་ཝ བུ་དྡྷཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ན སེ་ས་དཱི་པེ་སུ. ཨ་ཡ་ཉྩ ན་ཡོ ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ས་མཱ་ཙི་ཎྞོ་ཏི ཏེ་སཾ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི ས་མྤ་ཏྟི་ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཏཱི་སུ དཱི་པེ་སུ བུ་དྡྷཱ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཛ་མྦུ་དཱི་པེ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི དཱི་པཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན དེ་ས་ནི་ཡ་མེ་པི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཙ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལཾ ལོ་ཀ་ས་མྨ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ན་མྤི པཱུ་ཛ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. རཱ་ཛཱ མེ པི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ལཾ པ་སྶི པི་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཀུ་ལ་སྶ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦ་ཏོ. ད་ས་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནཱི་ཏི པ་སྶི ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་སི, ཏ་སྶཱ ཙ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝེ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ.
ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱཏི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ. ཀ་ཐཾ པ་ན ཏཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་བྷཱ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ན་ཉྩ ས་མྦུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི? མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་བྷཱ་གི་ནོ. ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ དྷ་མྨ་དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཝཱ་སི་དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི.
ཙ་ཝཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙུ་ཏི་ཨཱ་ས་ནྣ་ཛ་ཝ་ནེ་ཧི ཉཱ་ཎ་ས་ཧི་ཏེ་ཧི ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་ཏྟཱ. ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཨི་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎ་སྶ་པི ཨ་ཝི་ས་ཡོ ཨེ་ཝ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡོཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀྐ་མོ. ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་ཙྪི་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་མེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་ཙྪཱི་ཡ་ཏི, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སཱི་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རོ ག་ཧི་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཙུ་ཏི་ཡཱ པུ་རེ་ཏ་རཾ ཀ་ཏི་པ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ར་ཎཾ མེ ཨཱ་ས་ནྣ་ནྟི ཛཱ་ན་ན་ཏོ, ‘‘ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ་པི ཙ་ཝཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པ་ན ཨ་པུ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་ར་ཏོ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མ་ཡཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ག་ཧི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་ཛ་ཝ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ. ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ཀ་མྤ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྤ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཱ བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་དྷཱ་ན་ཏ་པྤ་ར་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ལཾ སོ་མ་ན་སྶི་ཀཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སཾ པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༡༧; དྷ. ས. ༤༩༨; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༡༩༩) ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཡ་དི་པི མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཱ བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་དྷཱ་ན་ཏ་པྤ་རཱ, ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ པ་ན ཝི་ས་ངྑཱ་ར་ནི་ནྣཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཎ་བ་ཧུ་ལཱ་ཏི པ་ཉྩ་མེ་ན མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་མཱ་ཧ.
པུ་རེ པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ས་ཏྟ་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ པུ་རེ ས་ཏྟ་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ན་ཝ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེཏི ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ. ཨི་དཾ སུ་པི་ནནྟི ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ སུ་པི་ནཾ. ནེ་སཾ དེ་ཝི་ཡོཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ དེ་ཝི་ཡོ.
སོ ཙ ཁོ པུ་རི་ས་ག་བྦྷོ, ན ཨི་ཏྠི་ག་བྦྷོ, པུ་ཏྟོ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་པི་ན་ས་ཏྠ་ན་ཡེ་ན ཀ་ཐེ་སུཾ. ས་ཙེ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི པ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་ཝི་གྒ་ཧེ་ན བྷཱ་ཝི་ན་མ་ཏྠཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་ཝེ་དེ་སུཾ.
ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ག་བྦྷོ ཝུ་ཙྩ་ཏི མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི, ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི, ཡཱ་ཝ ན ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཋི་ཏ་ཀཱ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཏོ ཨོ་ཏ་ར་ནྟོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཝི་ཡ.
༢༠༡. ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ས་མཱི་པེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཝི་ཡ ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨོ་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ནཱ ཧོ་ཏི. ན ཨོ་ཀྐ་མ་མཱ་ནེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎ་སྶ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཙ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་ཏྠ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ. ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་མུ་ཛྫ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་ལཱ༹་རོ. དེ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝནྟི དེ་ཝཱ་ནཾ པ་བྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ. དེ་ཝཱ་ན་ཉྷི པ་བྷཾ་སོ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་དྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ན ཏེ་སཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དེ་ཝཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི.
རུ་ཀྑ་ག་ཙྪཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི ན ཧ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི ཨ་གྷཱ, ཨ་བཱ་དྷཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་ཙྩ་ཝི་ཝ་ཊཱ’’ཏི. ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་པ་རི ཙ ཀེ་ན ཙི ན པི་ཧི་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཧེ་ཊྛཱ་པི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ པི-ས་དྡེ་ན ཡ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པི་དྷཱ་ཡི་ཀཱ པ་ཐ་ཝཱི ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི་པི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ཝི་ཡ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ཛཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་ལོ་ཀ་སྶཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ན ཙ་ཀྑུ་ནོ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཏེ་ན ཨོ་བྷཱ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཋི་ཏ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷཾ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ན་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨུ་གྒ་མ་ན་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཝཾ སེ་ས་དཱི་པེ་སུ་པཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏཱི་སུ དཱི་པེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་ན དྭཱི་སུ ཨེ་ཝ དཱི་པེ་སུ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ན་ཝ ན་ཝ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྷ་མ་ན་མྤི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་བྷཱ་ཡ ན་པྤ་ཧོ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྷཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏུཾ ན ཨ་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་ནྟི. ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཏོ, ‘‘ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་སྶ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝཱ་ཝ་ཊཱཏི ཁཱ་ད་ན་ཏྠཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟཱ. ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱཏི ཝི་ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ. ཚི་ཛྫི་ཏྭཱཏི མུ་ཙྪཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ, ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ཙྪེ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཁཱ་རེཏི ཨཱ་ཏ་པ་ས་ནྟཱ་པཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏི་སཱི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཁཱ་ར་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ སི་ཡཱ. ན ཧི ཏཾ ཀ་པྤ་ས་ཎྛཱ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཀ་ར་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཝུ་ཊྛཾ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀཾ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཁཱ་རཾ བྷ་ཝི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ས་ཏི པ་ཐ་ཝཱི་པི ཝི་ལཱི་ཡེ་ཡྻ. ཏེ་སཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀ་མྨ་བ་ལེ་ན པེ་ཏཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་ཨུ་ད་ཀ་སྶ པུ་བྦ་ཁེ་ལ༹་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི ཝི་ཡ ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཏ་དཱ ཁཱ་ར་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཁཱ་རེ ཨུ་ད་ཀེ’’ཏི. ས་མ་ནྟ་ཏོཏི ས་བྦ་བྷཱ་ག་ཏོ ཚ་པྤ་ཀཱ་ར་མྤི.
༢༠༢. ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱཏི ཝེ་སྶ་ཝ་ཎཱ་དི་ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན.
༢༠༣. ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝཱཏི པ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ག་ཧ་ཎེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ.
མ་ནུ་སྶེ་སཱུཏི ཨི་དཾ པ་ཀ་ཏི་ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སེ་སུ པུ་རི་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏུ པ་ན དེ་ཝེ་སཱུ་པི ཏཱ་དི་སཾ ཙི་ཏྟཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝ. ཡ་ཐཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏུ པུ་རི་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ སཱ ཀེ་ན་ཙི པུ་རི་སེ་ན ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘པཱ་དཱ ན ཝ་ཧ་ནྟི, དི་བྦ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི.
པུ་བྦེ ‘‘ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, པུ་ན ‘‘པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏཱ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་ཐ་མི་དཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོཏི ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་སེ་དྷོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་རི་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོཏི རཱུ་པཱ་དི་པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ.
༢༠༤. ཀི་ལ་མ་ཐོཏི ཁེ་དོ. ཀཱ་ཡ་སྶ ཧི ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཋི་ན་བྷཱ་ཝཱ་ད་ཡོ་པི ཏ་སྶཱ ཏ་དཱ ན ཧོ་ནྟི ཨེ་ཝ. ‘‘ཏི་རོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་དཱ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ལ་ལཱ་དི་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ད་སྶ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་ལ་ལཱ་དི་ཀཱ་ལེ ན པ་སྶ་ཏི. པུ་ཏྟེ་ནཱཏི ད་ཧ་རེ་ན མ་ནྡེ་ན ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀེ་ན. ཡཾ ཏཾ མཱ་ཏཱུཏི་ཨཱ་དི པ་ཀ་ཏི་ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ག་བྦྷ་ཏོ་པི ཧི ས་ཝི་སེ་སཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ག་བྦྷོ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་ར་སྶ སཱ་ཏི་ས་ཡ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་པྤཱ་ཡཱ་ཧཱ་རཱ་ཙཱ་རཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི. པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁོཏི མཱ་ཏུ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁོ. ཨི་དཱ་ནི ཏི་རོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏ་སྶ དི་སྶ་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ བཱ་ཧི་ར་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་སྶཱཏི དེ་ཝི་ཡཱ. ཝ་ཏྠུནྟི ཀུ་ཙྪིཾ. ཕ་ལི་ཀ་ཨ་བྦྷ་པ་ཊ་ལཱ་དི་ནོ ཝི་ཡ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཙ་སྶ པ་ཊ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀ་སྶ ཝི་བ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏཱ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པ་སྶ་ཏི, ཀི་མེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ ཨ་ཉྙ་ཉྩ པུ་ར་ཏོ རཱུ་པ་ག་ཏཾ པ་སྶ་ཏི, ནོ་ཏི ཨཱ་ཧ, ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་སྨཱ པ་ན ས་ཏི ཙ་ཀྑུ་མྷི ཨཱ་ལོ་ཀེ ཙ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ན ཧི ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ཝི་ཡ ཧི ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཛྫཱ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་སྶཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
༢༠༥. ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཝི་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏཱ་དི་སེ་ན རོ་གེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ མ་ར་ནྟི, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏུ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏེ ན ཀོ་ཙི རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཀྑ་ཡེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཝ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཧཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ. ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱཏི ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ ག་བྦྷ་པ་རི་ཧཱ་རཾ ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི, ཏེ་ན ག་བྦྷོ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏཱིཏི ག་བྦྷཱ་ས་ཡོ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. མཱ་ཏུ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ག་བྦྷོ་ཀྐ་མ་ན་མྤི ཏ་སྶཱ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཝི་ལོ་ཀ་ནེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཡོ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཝི་ཀཱ་ར་སྶ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏོ, ཨི་ཏྠི་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཝི་ཀཱ་རོ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི.
ས་ཏྟ་མཱ་ས་ཛཱ་ཏོཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ས་ཏྟ་མེ མཱ་སེ ཛཱ་ཏོ. སོ སཱི་ཏུ་ཎྷ་ཀྑ་མོ ན ཧོ་ཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཊྛ་མཱ་ས་ཛཱ་ཏོ ཀཱ་མཾ ས་ཏྟ་མཱ་ས་ཛཱ་ཏ་ཏོ བུ་དྡྷི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ན ཙ་མྨ་པ་དེ་སཱ བུ་དྡྷིཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱ གྷ་ཊྚ་ནཾ ན ས་ཧ་ནྟི, ཏེ་ན སོ ན ཛཱི་ཝ་ཏི. ས་ཏྟ་མཱ་ས་ཛཱ་ཏ་སྶ པ་ན ན ཏཱ་ཝ ཏེ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཋི་ཏཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱཏི ནི་དྡུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཋི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ. དུ་ཀྑ་སྶ ཧི བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནཱ ཨ་ཉྙཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ནི་སི་ནྣཱ ཝཱ ནི་པ་ནྣཱ ཝཱ ཝི་ཛཱ་ཡ་ནྟི. ཨུ་པ་ཝི་ཛ་ཉྙཱཏི ཨུ་པ་ག་ཏ་ཝི་ཛཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལཱ. ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་སུ དེ་ཝ་ད་ཧཱ་དཱི་སུ ཚ་སུ ན་ག་རེ་སུ ཝ་ས་ནྟཱ.
དེ་ཝཱ ནཾ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱིཏི ལོ་ཀ་ནཱ་ཐཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ མ་ཡ་མེ་ཝ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་གཱ་ར་ཝ་བ་ཧུ་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱི་ཏིཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. སཱུ་ཏི་ཝེ་སནྟི སཱུ་ཏི་ཛ་གྒ་ན་དྷཱ་ཏི་ཝེ་སཾ. ཨེ་ཀེཏི ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སི་ནོ. མ་ཙྪ་ཀྑི་ས་དི་སཾ ཚ་ཝི་ཝ་སེ་ན.
༢༠༦. ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎི་ཡཱཏི ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨེ་ཧི སི་བྦེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པ་ཝེ་ཎི་ཡཱ. མ་ཧཱ་ཏེ་ཛོཏི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. མ་ཧཱ་ཡ་སོཏི མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཝི་པུ་ལ་ཀི་ཏྟི་གྷོ་སོ ཙ.
བྷ་གྒ་ཝི་བྷ་གྒཱཏི ས་མྦཱ་དྷ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བྷ་གྒཱ ཝི་བྷ་གྒཱ ཝི་ཡ ཙ ཧུ་ཏྭཱ. ཏེ་ན ནེ་སཾ ཨ་ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ལ་གྒོ ཧུ་ཏྭཱཏི ག་བྦྷཱ་ས་ཡེ ཡོ་ནི་པ་དེ་སེ ཙ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ལ་གྒོ ཨ་ས་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ. ཨུ་ད་ཀེ་ནཱཏི ག་བྦྷཱ་ས་ཡ་ག་ཏེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་མ་ཀྑི་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི ས་མྨ་ཀྑི་ཏ་སྶ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སེ་མྷཱ་དི་ཀ་སྶེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཧི པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ པ་ར་མ་སུ་ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི ཝི་ཡ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷཾ ཝཱ་ཡ་ནྟཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨུ་ད་ཀ་ཝ་ཊྚི་ཡོཏི ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷཱ.
༢༠༧. མུ་ཧུ་ཏྟ་ཛཱ་ཏོཏི མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཛཱ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟ་མ་ཏྟོ་ཝ. ཨ་ནུ་དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེཏི ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ. ཨཱ་ག་ཏཱ་ནེ་ཝཱཏི ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནི ཨེ་ཝ.
ཨ་ནེ་ཀ་སཱ་ཁནྟི ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཧཱི་ར་ཀཾ. ས་ཧ་སྶ་མ་ཎྜ་ལནྟི ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཎྜ་ལ་ཧཱི་ར་ཀཾ. མ་རཱུཏི དེ་ཝཱ.
ན ཁོ པ་ནེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦནྟི ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་གེ་ཝ དི་སཱ་ཝི་ལོ་ཀ་ན་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཀ་ངྒ་ཎཱ་ནཱིཏི ཝི་ཝ་ཊ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཧཱ་ར་ངྒ་ཎ་པ་རི་ཝེ་ཎ་ངྒ་ཎཱ་ནི ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ངྒ་ཎ་ས་དི་སཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ས་དི་སོ་པི ན་ཏྠཱིཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་དཾ ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ཝི་སི་ཊྛེ པ་སྶི་ཏུཾ ཨི་དྷ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དི་སོ་པི ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ་ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ས་བྦ་པ་ཋ་མོཏི ས་བྦ་པྤ་དྷཱ་ནོ. པ་དྷཱ་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཧི ཨི་དྷ པ་ཋ་མ་ས་དྡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏ་རཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ ཏཱ་ཝ དེ་ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝ་ད་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ པ་ན ཀ་ཐ་ནྟི? མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ. མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ན་ཉྷི དེ་ཝཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཏེ་ན ས་དི་སཱ་ན་མྤི ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ པ་ཙྩ་ཀྑོ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་ཏ་རེ པ་ན ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ ཨ་ནུ་མི་ན་ནྟཱ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ.
ཛཱ་ཏ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཋཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཡེ་སཾ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཱ་ནཾ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཏེ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ. ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ ལོ་ཀ་སྶ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་མ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ས་ཏྟ་པ་ད་ག་མ་ནཾ ས་ཏྟ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དི་ག་མ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཝི་སུ་དྡྷ་ཚ་ཏྟ་དྷཱ་ར་ཎཾ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཚ་ཏྟ་དྷཱ་ར་ཎ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, པ་ཉྩ་རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཝི་མུ་ཏྟི་གུ་ཎ་པ་རི་ཝཱ་ར་ཏཱ་ཡ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨ་ནཱ་ཝ་ཊ་དི་སཱ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ཊ་ཉཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་གྒོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ; ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཀི་ཏྟ་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི…པེ… པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ; ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ལ་དྡྷ་བྦ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཏཾ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་བྱ་བྷི་ཙཱ་རཱི་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ན ཨཱ་ག་ཏོཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཙ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ.
ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཀ་མྤཱིཏི པ་ན ཨི་དཾ ས་ཏི་པི ཨི་དྷ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟེ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ན་མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མྤཱི་དི་སཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ནྟི བ་དྡྷཱ ཝཱི་ཎཱ, ཙ་མྨ་བ་དྡྷཱ བྷེ་རི་ཡོཏི པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡ་སྶ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ, ཙ-ས་དྡེ་ན ཝཱ ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. བྷི་ཛྫིཾ་སཱུཏི པཱ་དེ་སུ བ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནེ་སུ་ཡེ་ཝ བྷི་ཛྫིཾ་སུ. ཝི་ག་ཙྪིཾ་སཱུཏི ཝཱུ་པ་ས་མིཾ་སུ. ས་ཀ་ཏེ་ཛོ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་མུ་ཛྫ་ལཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྷཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ན པ་ཝ་ཏྟཱིཏི ན ས་ནྡཱི. ཝཱ་ཏོ ན ཝཱ་ཡཱིཏི ཁ་རོ ཝཱ་ཏོ ན ཝཱ་ཡི, མུ་དུ་སུ་ཁོ པ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ ཝཱ་ཡི. པ་ཐ་ཝཱི་ག་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནེ ཋཱ་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ. ཨུ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨ་ནུ་ཎྷཱ་སཱི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨུ་ཏུ་ནཱ ས་མྤ་ནྣོ. ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཾ ཨུ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པུ་ཐུ་པཱ་ཎི་ནཱ ཧ་ཏྠ་ཏཱ་ལ༹་ནེ་ན ས་དྡ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་པྥོ་ཊ་ནཾ. མུ་ཁེ་ན ཨུ་སྶེ་ལ༹་ནཾ ས་དྡ་མུ་ཉྩ་ནཾ སེ་ལ༹་ནཾ. ཨེ་ཀ་དྡྷ་ཛ་མཱ་ལཱ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཝི་ཙི་ཏྟ་པུ་པྥ་སུ་ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་ཝ་སྶ་དེ་ཝཱ ཝ་སྶིཾ་སུ, སཱུ་རི་ཡེ དི་བྦ་མཱ་ནེ ཨེ་ཝ ཏཱ་ར་ཀཱ ཨོ་བྷཱ་སིཾ་སུ, ཨ་ཙྪཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི, བི་ལཱ་ས་ཡཱ ད་རི་ས་ཡཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ; རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་པི ཏ་ནུ བྷ་ཝིཾ་སུ, པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ར་ཛོ ཝཱུ་པ་ས་མི, ཨ་ནི་ཊྛ་ག་ནྡྷོ ཝི་ག་ཙྪི, དི་བྦ་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡི, རཱུ་པི་ནོ དེ་ཝཱ ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་མ་ག་མཾ་སུ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏུ་པ་པཱ་ཏཱ ནཱ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡཱ་ནི མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མ་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི དྭ་ཏྟིཾ་ས པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཏ་དཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི.
ཏ་ཏྲཱ་པཱིཏི ཏེ་སུ་པི པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏ་སྶ ཋཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ ས་བྦ་སྶ ཉེ་ཡྻ་སྶ ཏི་ཏྠ་ཀ་ར་མ་ཏ་སྶ ཙ ཙཱ་ལ་ན་ཏོ. ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ, ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, པ་ཋ་མཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ, པ་ཙྪཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋཱ་ན་སྶ ནི་ཙྩ་ལ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཝཱི་ཎཱ་ནཾ ས་ཡཾ ཝ་ཛྫ་ནཾ པ་རཱུ་པ་དེ་སེ་ན ཝི་ནཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. བྷེ་རཱི་ནཾ ཝ་ཛྫ་ནཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ པ་ཝེ་ད་ན་ས་མ་ཏྠ་སྶ དྷ་མྨ་བྷེ་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་སཱ་ཝ་ན་སྶ ཨ་མ་ཏ་དུ་ནྡུ་བྷི་གྷོ་ས་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨ་ནྡུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཚེ་དོ མཱ་ན་ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་ཚེ་ད་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ; སུ་པ་ཊྚ་ན་ས་མྤཱ་པུ་ཎ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་དི ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠཱ་དཱི་སུ ཉཱ་ཎ་སྶ བྷེ་དཱ་དྷི་ག་མ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ.
ནི་བྦཱ་ན་ར་སེ་ནཱཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ར་སེ་ན. ཨེ་ཀ་ར་ས་བྷཱ་ཝ་སྶཱཏི སཱ་ས་ན་སྶ ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ར་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ. ཝཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཝཱ་ཡ་ནཾ ཀི་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏ་བྷི་ནྡ་ན་སྶཱ’’ཏི. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་དི་ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛ་ཝི་ས་མ་ཙ་ཉྩ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ པ་ཐ་ཝཱི་ག་མ་ནཾ ཏཱ་དི་སཾ མི་ཙྪཱ་གཱ་ཧཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཎེ་ཧི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྥོ་ཊ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀཱི་ལ༹་ནཾ པ་མོ་ད་ནུ་པྤ་ཏྟིཨུ་དཱ་ན་སྶ བྷ་ཝ་ཝ་ནྟ་ག་མ་ནེ་ན དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་བོ་དྷ་ནེ་ན ཙ པ་མོ་ད་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. དྷ་མྨ་ཝེ་ག་ཝ་སྶ་ན་སྶཱཏི དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཝེ་གེ་ན དྷ་མྨཱ་མ་ཏ་སྶ ཝ་སྶ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་མ་གྒ་ཕ་ལ་སུ་ཁཱ་ནུ་བྷ་ཝོ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཨ་མ་ཏ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཏ་སྶ པ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ་པི ཨ་ཏ་པྤ་ཀ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ ཁུ་དཱ་པི་པཱ་སཱ་པཱི་ལ༹་ནཱ་བྷཱ་ཝོ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་རི་ཡ་དྡྷ་ཛ་མཱ་ལཱ་མཱ་ལི་ཏཱ་ཡཱཏི ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་དྷ་ཛ་མཱ་ལཱ་ཧི མཱ་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊཾ, ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨ་མྷེ་ཧི ཨི་དྷ ཨ་པུ་བྦཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་དཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ནི་ཡ་ཏི དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཏི ཨི་དཾ ནི་ཡ་ཏི་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐ་ནཾ. ‘‘པུ་བྦེ པུ་རི་མ་ཛཱ་ཏཱི་སུ ཏཱ་དི་ས་སྶ པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་ར་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི ཨི་དཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐ་ནཾ. ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཨཱི་ས་ན་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཨི་སྶ་རོ ནཱ་མ, ཏ་སྶ ནི་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ, མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ་པི ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠེ་ན ཨུ་ལཱ༹་རེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ ཏེ་ན ཨི་སྶ་རེ་ན ནི་མྨི་ཏོ ནཱ་མ, ཏ་སྶ ཙཱ་ཡཾ ནི་མྨཱ་ན་ཝི་སེ་སོ, ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ. ཡཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི ཨི་དཾ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཏཾ བ་ཧུཾ ཝ་ཏྭཱ ཀིཾ ཨི་མཱ་ཡ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀཱ་སི. ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཀ་ཐཾ པ་ད་སཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན མ་ཉྙེ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཀ་པྤ་ན་སྶ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. སཱི་གྷ་ཏ་རཾ པ་ན ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ག་ཏ་ཏྟཱ དི་སྶ་མཱ་ན་རཱུ་པོ་པི མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཁུ་དྡ་ཀ་ས་རཱི་ར་ཏཱ ཙ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་སྶ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ཏི ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྫ་ནི་ཏ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ ཝི་ཡ; སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ ཝི་ཡ ཙ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ; བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་ཝེ་དི་ཏ་ཏྟཱ བུ་དྡྷེ་ན ཝི་ཡ…པེ… ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་ཧོ་སི.
པཱ་ཀ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱཏི ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཡེ ཡེ ས་ངྑཱ་རེ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཏེ ཏེ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་པི ས་བྦ་སོ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དི་ཏཱ སུ་པཱ་ཀ་ཊཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ སུ་ཊྛུ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ག་ཏེཏི པ་རི་གྒ་ཧ་སྶ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཀཱ་ལེ པ་ཝ་ཏྟེ. ནི་པྤ་དེ་སེཏི ནི་ར་ཝ་སེ་སེ. ཨོ་ཀཱ་ས་པྤ་ཏྟེཏི ཋཱ་ན་ག་མ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣེ, ཏེ ཧི ས་མྨ་ས་ན་སྶ ཡོ་གྱ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨོ་ཀཱ་ས་པྤ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེཏི ཨི་དཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ས་མྨ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟཱ པ་ན ཏེ ཡ་དཱ ཀ་དཱ་ཙི ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟི་ཡེ་ཝ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.