༤. བཱ་ཀུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༩. ཡ་ཐཱ ‘‘དྭ་ཏྟིཾ་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ དྭི-ས་དྡ་སྶ བཱ-ཨཱ་དེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ བཱ་ཏྟིཾ་སཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏྠ བཱ-ཀཱ་རཱ་དེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ བཱ་ཀུ་ལོ་ཏི ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ཧོ་སི, སཱ་ཡཾ ཏ་སྶ ཨ་ནྭ་ཏྠ་ས་ཉྙཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘ཏ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་སཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱཏི མ་ངྒ་ལ་ཏྠཾ མ་ཧཱ་ག་ངྒཱ་ཡ སཱི་སཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ. ནི་མུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཛ་ཎྞུ་པ་མཱ་ཎེ ཨུ་ད་ཀེ ཐོ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ནི་མུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན. ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཏཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ. པ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ མ་ར་ནྟི, ན ཛཱ་ལེ་ན བ་ནྡྷི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན. དཱ་ར་ཀ་སྶ ཏེ་ཛེ་ནཱཏི དཱ་ར་ཀ་སྶ པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ན. ནཱི་ཧ་ཊ་མ་ཏྟོ་ཝ མ་ཏོ, ཏ་སྶ མ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ན ཀ་ཏོ, ཡེ་ན ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན དཱ་ར་ཀ་སྶ བཱ་དྷོ སི་ཡཱ. ཏནྟི མ་ཙྪཾ. ས་ཀ་ལ་མེ་ཝཱཏི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཝ་ཡ་ཝ་མེ་ཝ.
ན ཀེ་ལཱ་ཡ་ཏཱིཏི ན མ་མཱ་ཡ་ཏི ཀི་སྨི་ཉྩི ན མ་ཉྙ་ཏི. དཱ་ར་ཀ་སྶ པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ན པི་ཊྛི་ཏོ ཕཱ་ལེ་ནྟཱི. དཱ་ར་ཀཾ ལ་བྷ་ཏཱིཏི ཨུ་གྒྷོ་ས་ན་ཝ་སེ་ན བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ. པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི, ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་སི. ཀུ་ཙྪི་ཡཱ དྷཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་མཱ་ཏཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ཛ་ན་ནཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. མ་ཙྪཾ ག་ཎྷ་ནྟཱ་པཱིཏི མ་ཙྪཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟཱ་པི. ཏ་ཐཱ ག་ཎྷ་ནྟཱ ཙ ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ས་བྦཾ ག་ཎྷཱ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཝ་ཀྐ་ཡ་ཀ་ནཱ་དཱི་ནི བ་ཧི ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཨ་མཱ་ཏཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ སཱ་མི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. དཱ་ར་ཀོ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཀུ་ལཱ་ནཾ དཱ་ཡཱ་དོ ཧོ་ཏུ དྭི་ནྣཾ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨ་སཱི་ཏི་མེཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་སཱི་ཏི་མེ ཝ་སྶེ. པ་བྦ་ཛྫཱ་མ་ཏྟེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ཛྫ་ན་ཏོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཱ་ཏི པུ་ཙྪཱ པ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ ཁོ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་སྶ་པ, པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
༢༡༠. ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱཏི ཏཾ ཏཾ་ཝཱ་རེ སེ་ས་ཝཱ་རེ་ན ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ. ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་ད་ཀོཏི ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝི་སེ་ས་ཀ་རོ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ ཙོ་པ་ན་པྤ་ཏྟོ ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི; མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ར་བྷ་ཎྜ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ; ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཐེ་རོ, ‘‘ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་ད་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ས་ཉྙཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ‘‘ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟཱ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨུ་བྷ་ཡ་སྶ པ་ན ཝ་སེ་ན སུ་ཏྟ་པ་དཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཐེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༡༡. ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏ་བྦ་ཀ་མྨཾ. ལོ་མ་ཀི་ལི་ཊྛཱ་ནཱིཏི ཀི་ལི་ཊྛ་ལོ་མཱ་ནི, ཀི་ལི་ཊྛཾ་སཱུ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་མེ་ཝཾ བྷོ་གེ་སུ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་བྷ་ཝེ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་དེ་ཝཱ་ནཾ ཝི་ཡ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་ཉྙ་སྶ་པི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷོ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ སུ་ཏ་པུ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཉྩེ་ཏ’’ནྟི. ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་ཐེ་རཱ་ན་མེ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ཐེ་རོ པ་ན ཀ་དཱ་ཙི་པི ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ནཱ་ཧོ་སི.
ག་དྡུ་ཧ་ན་མ་ཏྟནྟི གོ་དུ་ཧ་ན་མ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ. ཨི་དྷ པ་ན ས་ཀ་ལོ གོ་དུ་ཧ་ནོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘གཱ་ཝིཾ…པེ… ཀཱ་ལ་མ་ཏྟ་མྤཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནི་བ་ནྡྷཱིཏི ནི་བ་དྡྷ་དཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི.
ས་ཀི་ལེ་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་སེ་རི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན ར་ཎེ་ན ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ ར་ཎོ, སཾ་ཀི་ལེ་སོ. ཨ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི པ་ནཱ་ཧ, ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ན པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ན་ནུ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༢༡༢. ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ཏི དྭཱ་རཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ཎཾ. པ་ཋ་མ་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ པ་ཙྪཱ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ ས་ངྒི་ཏཾ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
བཱ་ཀུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.