༦. ཨི་སི་གི་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༣. ས་མ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ས་མ་ཉྙཱ, ནཱ་མ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་མ་ཡཾ ནཱ་མཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ, ཏ་ཐཱ་པ་ཉྙཱ་པ་ན་མ་ཏྟ་ནྟི ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟི, ནཱ་མ་མེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་རི་མ་པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. སེ་སེ་སུ་པཱིཏི ‘‘པ་ཎྜ་ཝ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ ཝཱ་རེ་སུ་པི.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ སུ་ཏྟ་སྶ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘ཏ་དཱ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ན པ་བྦ་ཏེ་ཧི ཨ་ཏྠོཏི ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་བྦ་ཏེ་ཧི ཀ་ཐི་ཏེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི. ཨི་སི་གི་ལི་བྷཱ་ཝོཏི ཨི་སི་གི་ལི་ནཱ་མ་ཏཱ. ཨི་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན, ཨི་མཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཙེ་ཏི་ཡ་ག་བྦྷེཏི ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་རེ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ. ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་དྭཱ་རནྟི ཡ་མ་ཀ་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཡུ་ཏྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ དྭཱ་རཾ. དྭེ་དྷཱ ཀ་ཏྭཱཏི པ་བྦ་ཏ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ མ་ཎྜ་པ་ས་ངྑེ་པེ་ན ལེ་ཎཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ དྭེ་དྷཱ ཀ་ཏྭཱ ཏ་དཱ ཏེ ཏ་ཏྠ ཝ་སིཾ་སུ.
ཝ་སི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཏེ་སཾ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཡཱ་ཝ ཏ་ཏི་ཡ་བྷ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་དཱ་ག་མཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཏྠེ་སཱིཏི ཏ་སྶཱ ཀི་ར ཁེ་ཏྟ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཝཱི་ཧ་ཡོ བྷ་ཛྫ་ནྟི་ཡཱ ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཀ་ར་ཉྫ་པུ་པྥ་པྤ་མཱ་ཎཱ མ་ཧ་ནྟཱ མ་ནོ་ཧ་རཱ པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཱ ལཱ་ཛཱ ཛཱ་ཡིཾ་སུ. སཱ ཏཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ པ་དུ་མི་ནི་པ་ཏྟེ ཋ་པེ་སི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཏ་སྶཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ག་ཙྪ་ཏི. སཱ ཏཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སཱ སུ་པུ་པྥི་ཏཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨེ་ཀཾ པ་དུ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ལཱ་ཛེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མ་སྶ, བྷ་ནྟེ, པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣེ པ་ཉྩ་ས་ཏ་པུ་ཏྟེ ལ་བྷེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཉྩ པུ་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཏྠེ་སི. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེཏི ཡ་དཱ སཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི; ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀཱ ས་མྦྷ་ཏ་ས་མྦྷཱ་རཱ པ་རི་པ་ཀྐ་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཱ ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ མ་དྷུ་ར་མཾ་སཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘ཨེ་ཏི་སྶཱ པུ་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི པ་ཏྠ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་སུ ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏཱི་སུ ཏ་སྶཱ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. པཱ་དུ་དྡྷཱ་རེཏི པཱ་དུ་དྡྷཱ་རེ པཱ་དུ་དྡྷཱ་རེ. པཱ་དུ་དྡྷཱ་ར་སཱི་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ ཨཱ་ཧ.
ག་བྦྷ་མ་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟཾ ག་བྦྷ་མ་ལཾ ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ སཾ་སེ་ད་ཛ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཀེ་ཙི. ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པུ་བྦི་ཀཱ ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་པུ་བྦི་ཀཱ ཙ, ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎེ དི་ཊྛེ, ‘‘ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑཾ, ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཏ་ད་ན་ཏྟཱ’’ཏི སེ་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཡིཾ་སཱུཏི དྭེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡ པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ་ཏྟཱ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪིཾ་སུ. ས་བྦེ་པི ཏེ ཏཾ་ཡེ་ཝ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སིཾ་སཱུ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་གཱ་ཐཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི.
ས་རོ་རུ་ཧནྟི ས་ར་སི ཛཱ་ཏཾ. པ་དུ་མ་པ་ལཱ་ས་པ་ཏྟ་ཛནྟི ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཧ་ནྟེ་ཧི ཀ་མ་ལ་ད་ལེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ. ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཧ་ནྟ་ཀ་མ་ལ་ད་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཝཱ པ་དུ་མ་པ་ལཱ་ས་པ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཏྠ ས་ནྟཱི་ཏི པ་དུ་མ་པ་ལཱ་ས་པ་ཏྟཾ, པ་དུ་མ་ག་ཙྪཾ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་ནྟི པ་དུ་མ་པ་ལཱ་ས་པ་ཏྟ་ཛཾ. སུ་པུ་པྥི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ པུ་པྥི་ཏཾ ས་མྨཱ ཝི་ཀ་སི་ཏཾ. བྷ་མ་ར་ག་ཎཱ་ནུ་ཙི་ཎྞནྟི བྷ་མ་ར་ག་ཎེ་ཧི ཨ་ནུ་ཀུ་ལ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་རི་བྦྷ་མི་ཏ་ཉྩ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡུ་པ་ག་ཏནྟི ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཝ་ཎྞ་བྷེ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏཾ. ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཨེ་ཀོ ཙ་རེཏི ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙོ་པི མཱ་དི་སོ ཧོ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཙ་རེ ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀ་པྤོ་ཏི.
༡༣༥. ས་ཏི་སཱ་ར་སཱི་ལ་སཱ་རཱ་དི་ས་མ་ནྣཱ་ག་མ་ནེ་ན ས་ཏྟེ་སུ སཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ. ས་བྦ་སོ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ ནི་དྡུ་ཀྑཱ. ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏ་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ནི་ཏྟ་ཎྷཱ. མཱ་ན་ཙྪི་དོ་ཏི ཐུ་ཏི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨེ་ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཉྙེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ས་མཱ་ན་ནཱ་མ་ཀཱ ཨེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ‘‘ཨི་མེ་སུ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཝ་ཏྭཱ. ཨ་ཉྙེ ཙཱཏི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨི་སི་གི་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.