༨. གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༩. ཀ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ‘‘ཀ་མྨ་ནྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་མྨ་ནྟ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི. ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱིཏི བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧི. ཏེ པ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པྤ་མུ་ཁཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི. ས་བྦེ་ན ས་བྦནྟི ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀོ གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ཀཱ་ར་བྷེ་དོ, ཏེ་སུ ཀི་ཉྩི་པི པ་ཀཱ་རཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ཏྭཱ. ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི ས་བྦནྟི ཡ་ཏྟ་ཀཱ གུ་ཎ་བྷཱ་གཱ, ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ནི་སྶེ་ས་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ. ཡོ་པི ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཡོ་པི ཀོ་ས་མྦི་ཝཱ་སཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཀ་ལ་ཧོ ཨ་ཧོ་སི. སོ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟོ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏོ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ན་སྶཱཏི ཨ་སྶ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ན. བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ ས་མ་གྒཱ ཛཱ་ཏཱ, ཀ་ཐ་ཉྩ སཾ་ཝེ་གོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་མ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨུ་པ་ས་ནྟུ་པ་ས་ནྟཱ. ཨ་ནུ་སཾ་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཨ་ནུ ཨ་ནུ ས་མྨ་དེ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ཝོ་སཱ་ས་མཱ་ནོ. ‘‘ཨ་ནུ་ས་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནོ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཏ་ཏྠ ཡ-ཀཱ་ར་སྶ ཉ-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ’’ཏི.
༨༠. ཧེ་ཊྛི་མ་པུ་ཙྪ་མེ་ཝཱཏི གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪ་མེ་ཝ. སོ ཧི ‘‘ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ‘‘ཨ་ཏྠི ཀོ་ཙི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ན་སྶ སཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨ་ཡ་ཉྩ ཏ་མེ་ཝ ‘‘པ་ཊི་ས་ར་ཎོ’’ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པུ་ཙྪི. ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེཏི ཡཾ ཏུ་མྷེ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཊི་བོ་དྷེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཝེ་དི་ཏོ དྷ་མྨོ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨོ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ’’ཏི.
༨༡. ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཝ་ཏྠུ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ས་ངྑཱ་ཏེ ག་རུ་ག་རུ་ཏ་ར་ལ་ཧུ་ལ་ཧུ་ཏ་རཱ་དི་བྷེ་དེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མ་ཉྙཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི…པེ… ཨཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་མེ་ཝཱ’’ཏི. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨནྟི དྷ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པཾ. ཡ་ཐཱ་སི་ཊྛནྟི ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ. དྷ་མྨོ ནོཏི ཨེ་ཏྠ ནོ-ས་དྡོ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ ‘‘ན ནོ ས་མཾ ཨ་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཁུ. པཱ. ༦.༣; སུ. ནི. ༢༢༦) ཝི་ཡ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨོ་ཝ ཀཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི.
༨༣. ‘‘ཡ་ཐཱ ཏཾ ཏུ་མྷཱ་དི་སེ་ཧི ར་ཀྑ་ཀེ་ཧི གོ་པ་ཀེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣ་ཝེ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་ད་པཱ་པཾ ཁ་མཱ་པ་ནེ ས་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི. གོ་ན་ངྒ་ལ་མ་ཀྐ་ཊོཏི གོ་ན་ངྒུ་ཊྛ་མ་ཀྐ་ཊོ.
༨༤. ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་པེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪི་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ར་དྡྷ་མ་ཏྠཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི ཨ་ཝ་ཎྞི་ཏ་མྤི ཝ་ཎྞི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟོ; ཨི་མ་སྶ ཝ་ཙ་ན་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ཨི་མི་ནཱ དཱ་ཏ་བྦ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ མཱ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ཁོ པ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དནྟི ‘‘ན ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཾ. ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི ནི་བྦཱ་ན་ནྟོ་ག་དྷཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ནྟ་རཾ ཝཱ ཏ་སྶ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ. ཀཱ་མ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཧི ཏཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟ་པ་དེ་སེ. ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནནྟི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ མཱ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ་པི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ མ་གྒ་ཛྷཱ་ན་སྶ ཕ་ལ་ཛྷཱ་ན་སྶཱ་ཏི ས་བྦ་སྶ་པི ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཡཾ ནོ མ་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ནོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཏཾ ནོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ནོཏི ཨ་མྷཱ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་སཱུ་ཡ་ཏི རཱ་ཛ་ཀི་ཙྩ་པ་སུ་ཏ་ཏཱ་དྷཱི་ན་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. མ་ནྡ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་ག་ཏ་ཨི་སྶཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཀ་དེ་ས་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.