༡. དེ་ཝ་ད་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. དི་བྦ་ནྟི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ལ་ལ༹་ནྟི, ཏེ་སུ ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཝི་ཛ་ཡ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡོ་གེ་ན པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ ཝི་ཛེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི; ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ས་ཀྐཱ་ར་དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎཾ ཏཾ་ཏཾ་ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝོ་ཧ་ར་ནྟི, པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ་ཡ ཛུ་ཏི་ཡཱ ཛོ་ཏེ་ནྟི ཝཱ་ཏི དེ་ཝཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི རཱ་ཛཱ་ནོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཛ་ནཾ ར་ཉྫ་ཡ་ནྟཱ ས་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཝི་སེ་སེ་ཧི རཱ་ཛ་ནྟི དི་བྦ་ནྟི སོ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཙ, ‘‘རཱ་ཛཱ་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ནི་ག་མ་དེ་སེ. སཱཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི. ཏནྟི ཏཾ, ‘‘དེ་ཝ་ད་ཧ’’ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཏ་སྶ ཨ་དཱུ་ར་བྷ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཀེ་ཙི. ས་བྦཾ སུ་ཁཱ་དི་བྷེ་དཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ. པུ་བྦེཏི པུ་རི་མ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ. ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཀ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཏེ་ན ས་བྦཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་མི་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟནྟི, ‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ. ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱཏི, ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ག་ཎྛཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི.
ཀ་ལི་སཱ་ས་ནནྟི པ་རཱ་ཛ་ཡཾ. ཀ་ལཱི་ཏི ཧི ཨ་ན་ཏྠོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀ་ལཱི་ཏི ས་ས་ཏི ཝི་པྥ་ར་ཏཱི་ཏི ཀ་ལི་སཱ་ས་ནཾ, པ་རཱ་ཛ་ཡོ. ཀ་ལཱི་ཏི ཝཱ ཀོ་དྷ་མཱ་ནཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏི, ཏཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ཏཱ ཀ་ལི་སཱ་ས་ནཾ. ཏཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཡེ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏཾ ཝཱ་ཏི ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཀ་ཐཾ ཏཾ ཨེ་དི་ས་ནྟི ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི. ཡེ ཙ ཀ་མྨཾ པ་བྷེ་ད་ཏོ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཀ་ཐཾ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི; ཝི་པཱ་ཀ་པ་རི་ཡོ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ཡེ ཙ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་མེ་ཝ ན ཛཱ་ན་ནྟི; ཏེ ཀ་ཐཾ ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ ཙ ས་མྤཱ་ད་ན་ཝི་དྷིཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘ཨུ་ཏྟ་རི པུ་ཙྪཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༢. ཀི་ཉྩཱ་པི ཙཱུ་ལ༹་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷེ་པི, (མ. ནི. ༡.༡༨༠) ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏེ་སཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ཨུ་ཛུ་ཀཾ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༨༠) ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་ཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ ས་ཏཱི’’ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་རི་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་མྦ་དྡྷོ ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དྷ, ‘‘མ་ཧཱ་ནི་ག་ཎྛ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ ས་ཙྩེ ས་ནྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཋཱ་ན་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ཉྩ་པ་རི་མཱ་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་སྶ.
༣. ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཝི་ས་ར་ཉྫ་ནཾ ཨི་དྷ གཱ་ལ༹ྷཱ་པ་ལེ་པ་ནཾ, ན སཱ་ཊ་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ལི་ཏྟ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘བ་ཧ་ལཱུ་པ…པེ… ལི་ཏྟེ་ན ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ, ན པུ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨི་མེ་སཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ‘‘ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལོ སི་ཡཱ’’ཏི པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ཏི. ཏེ་ན ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཏེ་ཧི ས་ཀྐཱ སི་ཡཱ, ཏེ་ས་ཉྩ ད་སྶ་ནཾ ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ. ཡ་སྨཱ ཏེ་སཾ ད་སྶ་ནཾ ཨ་ས་ཙྩཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ ན ཛཱ་ནིཾ་སཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཙ་ཏཱུ་སུ ཀཱ་ལེ་སཱུཏི ཝ་ཎ་མུ་ཁ་སྶ པ་རི་ཀ་ནྟ་ན་ཀཱ་ལོ, ས་ལླ་སྶ ཨེ་ས་ན་ཀཱ་ལོ, ཨ་བྦུ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ, ཝ་ཎ་མུ་ཁེ ཨ་ག་ད་ངྒཱ་ར་ཨོ་ད་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀཱ་ལེ་སུ. སུ་དྡྷ་ནྟེཏི སུ་དྡྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ, དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ནི་ཛྫཱི་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ནི་དྡུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ་ཡཱཏི, ‘‘ས་ལླེ་ན ཝི་དྡྷ་སྶ ཧི ཝི་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པཱ་ཀ་ཊ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ་ཡ. ཏ་ཡོ ཨ་ཏྠཱཏི པུ་བྦེ ཨ་ཧུ་ཝ་མྷཱ ཝཱ ནོ ཝཱ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་རི་མྷཱ ཝཱ ནོ ཝཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་རི་མྷཱ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཨ་ཏྠཱ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧཱིཏི ཝ་ཎ་མུ་ཁ་པ་རི་ཀ་ནྟ་ནཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧི. ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོཏི, ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ. སོ ཧི དུ་ཀྑ་ནི་ཛྫཱི་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙཱ ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.
༤. ཨི་མེ པ་ན ནི་ག་ཎྛཱ. ཨཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ཝི་དྡྷོ་སྨཱི་ཏི ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏུནྟི པ་ཙྩཱ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ, པ་རི་ཧ་རི་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༥. ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝཱ་དཾ ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ་ནནྟི, ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ, བྷོ, ནི་ག་ཎྛཱ པུ་བྦེ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ་སཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ནི་ག་ཎྛ་སྶ ཝཱ་དཾ ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ. བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཀིཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཧ དྷ་མྨེ་ནཱ་ཏི ས་ཧ་དྷ་མྨོ, སོ ཨེ་ཝ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཡ་ཐཱ ‘‘ཝེ་ན་ཡི་ཀོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༡༡; པཱ་རཱ. ༨). ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ས་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི. པ་ཊི་ཧ་ར་ཏི པ་ཊི་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ཧཱ་རོ, ཝཱ་དོ ཨེ་ཝ པ་ཊི་ཧཱ་རོ ཝཱ་ད་པ་ཊི་ཧཱ་རོ; ཏཾ, ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘པ་ཙྩཱ་ག་མ་ན་ཀ་ཝཱ་ད’’ནྟི, ཙོ་ད་ནཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་སནྟི ཨི་དཾ ཨཱ་ཝུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ‘‘ཏེ་སཾ ས་དྡྷཱ་ཚེ་ད་ཀ་ཝཱ་དཾ ནཱ་མ ཏེ་སཾ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི.
༦. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎཱ ས་མྨོ་ཧཱཏི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱཏི ཝཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཉྙཱ་ཎེ་ནཱཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནེ་ན. ས་མྨོ་ཧེ་ནཱཏི ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནེ་ན མ་ཧཱ་མུ་ལ༹ྷ་ཏཱ་ཡ. སཱ་མཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཧེ་ཏུ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ནཾ – ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ…པེ… པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ’’ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ས་དྡ་ཧ་ཐ. པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ་ཝཱ་ད་ས་ཉྙི་ཏཾ ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧཾ ག་ཎྷ་ཐ.
༧. དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཕ་ལཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀ’’ནྟི. པ་ཡོ་གེ་ནཱཏི ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན པ་ཡོ་གེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀེ་ན ཝཱ པ་ཡོ་གེ་ན. པ་དྷཱ་ནེ་ནཱཏི པ་ད་ཧ་ནེ་ན ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧ་ནེ་ན. ཨཱ་ས་ནྣེ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ ཝི་པཱ་ཙེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, པ་གེ་ཝ དཱུ་རེ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘དུ་ཏི་ཡེ ཝཱ ཏ་ཏི་ཡེ ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཧི་ཏ་ནྟི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ. སཱ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀ’’ནྟི. ཝི་པ་རཱི་ཏནྟི ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཾ. ནི་པྥ་ནྣེཏི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟེ. ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶཱཏི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཨ་པ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པཱིཏི ཀཱ་མཾ པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ཏྠེ་ཏྠ ཨ་ཏི་ས་ཡོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ, ཏ་ཏོ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ.
ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནེ. ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཀ་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི ཚཱ་ཏ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ. ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨུ་སྶཱུ་རེ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱི་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏི. ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨི་ད་མྤི ཏ་པྤ་ཀཱ་རོ, མ་མ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀ་པྤ་མ་ཏྟཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ སུ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ ཡ་ཊྛི་ཡཱ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ.
ཝཱ་ལ༹་ཡ་ཀྑ་ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཏྟཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཱུ་པ་ཙཱ་ར་སྶ ན་ག་རེ ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཙཱ་རེ་སུཾ. ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ ཙཱུ་ལཱ༹་ཡ ཌཾ་སི. ར་ཉྙོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱཏི ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ. མ་ལླི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ དྷ་མྨ་པ་ད་ཝ་ཏྠུ་མྷི (དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༢.མ་ལླི་ཀཱ་དེ་ཝཱི་ཝ་ཏྠུ) ཨཱ་ག་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
མ་ར་ཎ་ས་ནྟི་ཀེ་པི ཀ་ཏཾ, པ་གེ་ཝ ཏ་ཏོ པུ་རེ་ཏ་རཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་སུ ཙ ཀ་ཏཾ. ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཝ་སྶཾ་བྷཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་གུ་ཎོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ, ན ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ས་བྦ་ལ་ཧུཾ ཕ་ལ་དཱ་ཡི་ཀཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡོ་གེ་ན ཀ་མྨ་སྶ པ་རི་པ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཙ་ཏུ་པྤ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཕ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཾ ཀ་མྨཾ བ་ཧུ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་ཁ་ནྡྷ་ཕ་ལ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཾ ཀ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ. ཀེ་ཙི པ་ན, ‘‘ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་མྨཾ བ་ཧུ་ཀཱ་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ཕ་ལ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཨི་ཏ་རཾ ཨ་པྤ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ. རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་མྨཾ ཝཱ བ་ཧུ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, པ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ས་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀ་མྨནྟི པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་ར་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཝི་པཱ་ཀུ་པྤཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠཾ, ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝ. ཨ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀ་མྨནྟི པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླེ་ན ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཾ ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨཱ་དི་བྷེ་དཾ.
༨. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ནནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཉྙཱ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ནཱ་པཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ནི ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ནི་པྤ་ཡོ་ཛ་ནོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཕ་ལོ’’ཏི. ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ན་སྶ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་སྶ ནི་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཝེ་ད་ནོ པ་དྷཱ་ན་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝཱ་དོ. པ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱིཏི ཡེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཝཱ་དེ་སུ དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟི. ཏེ་ཧི པ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ན ཧི ལ་ཀྑ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝི་ནཱ པ་ར་ཝཱ་དེ་སུ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཀཱ་ར་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི. ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཝཱ་དཱ ཙ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ ཙཱཏི ནི་ག་ཎྛེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ས་ཀ་ས་ཀ་ས་མ་ཡ་པྤ་ཝེ་དི་ཀཱ ཝཱ་དཱ་ཙེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ ཙ. ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི, ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ དོ་སོ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ག་ར་ཧཱ་ར་ཧཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི, པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ་ཏྠོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ, ‘‘ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་ཀཱ་ར་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ དོ་ས་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཝཱ་དཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཏཾ ཝཱ་དཾ ཨ་པྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན སོ་སེ་ནྟཱ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝོ་ཧཱ་ར་སུ་ཀྑ་ནེ་ན མི་ལཱ་པེ་ནྟཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རི་ནོ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ད་ས གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ་པ་དེ་སཱ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི.
༩. ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏཱུཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཡ་དི་ཙྪཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ས་ངྒ་ཏི་ནི་མི་ཏྟཾ. སཱ པ་ན ས་ངྒ་ཏི ནི་ཡ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ཡ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. ཨ་ཙྪེ་ཛྫ་སུ་ཏྟཱ་ཝུ་ཏ་ཨ་བྷེ་ཛྫ་མ་ཎི ཝི་ཡ ཧི པ་ཊི་ནི་ཡ་ཏ་ཏཱ ནི་ཡ་ཏི་པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི. ཚ་ལ༹་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཧེ་ཏཱུཏི ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི ནཱི་ལཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི ལོ་ཧི་ཏཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི ཧ་ལི་དྡཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི སུ་ཀྐཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི པ་ར་མ་སུ་ཀྐཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ་སུ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་སུ ཛཱ་ཏི་ནི་མི་ཏྟཾ. པཱ་པ་ས་ངྒ་ཏི་ཀཱཏི ནི་ཧཱི་ན་ས་ངྒ་ཏི་ཀཱ.
༡༠. ཨ་ན་དྡྷ་བྷཱུ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་དྷི-ས་དྡེ་ན ས་མཱ་ན་ཏྠོ ཨ་དྡྷ-ས་དྡོ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ན་དྡྷ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨ་ན་དྷི་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི. ཡ་ཐཱ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ མ་ཧ་ཏཱ དུ་ཀྑེ་ན ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘དུ་ཀྑེ་ན ཨ་ན་དྷི་བྷཱུ་ཏོ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༣༩༤) ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཀི་ལ་མ་ཐེ་ན. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐཾ དྷུ་ཏ་ངྒ་དྷ་རཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ན་སྨི་ཉྷི ཝཱི་རི་ཡནྟི ཝི་ཝ་ཊྚ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ས་རཱི་རཾ ཁེ་ད་ནྟ་མྤི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཉཱ་ཡཱ་ར་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཐེ་རོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ. ཏི་སྶོ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ མ་ནུ་སྶ་དེ་ཝ་ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ, སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ. ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝཱཏི ཁུ་རེ སཱི་ས་གྒེ ཨེ་ཝ, ཁུ་རེ སཱི་ས་གྒ་ཏོ ཨ་པ་ནཱི་ཏེ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཡནྟི, ‘‘ཨི་སྶ་ར་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟོ. ན ས་བྦེ ཨེ་ཝ ས་ཀྐཱ་ར་པུ་བྦ་ཀཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡོ དཱ་སི་ཀུ་ཙྪི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ར་ཛ་ཏ་མུ་དྡི་ཀནྟི ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཾ ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཾ. གོ་ར་ཀ་པི་ཡ་ངྒུ་མ་ཏྟེ་ན་པཱིཏི ཀ་པི་ཏྠ་ཚ་ལླི་ཀ་ངྒུ་པུ་པྥ་ག་ནྡྷ་མ་ཏྟེ་ན་པི.
དྷ་མྨེ་ན ཉཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་སུ་ཁཾ དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ངྒྷ་ཏོ ཝཱ…པེ… པ་ཙྩ་ཡ་སུ་ཁ’’ནྟི. ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོཏི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་ཏཾ ཏ་སྶ ཙ ཕ་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དྷ་མྨི་ཀཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྶཱཏི ས་མུ་ད་ཡ་སྶ. སོ ཧི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ནྣོ པ་ཙྩ་ཀྑོ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ས་ངྑཱ་རནྟི ཡ་ཐཱ་ར་དྡྷཱ་ཡ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཀ་ར་ཎ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ བ་ལ་ཝ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷིཾ. པ་ད་ཧ་ཏོཏི པ་ཡུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟ་སྶ. མ་གྒེ་ན ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཝི་ར་ཛྫ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ཨ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ སཱི་གྷ་ཏ་རཾ མ་གྒ་པ་ཛཱ་ན་ཏཱ་ཡ བོ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཀཱ་རོཏི ཝཱི་རི་ཡཱུ་པེ་ཀྑ་མཱ་ཧ. ས་ངྑཱ་རཾ ཏ་ཏྠ པ་ད་ཧ་ཏཱིཏི པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཾ ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཝི་ར་ཛྫ་ན་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ར་ཛྫ་ན་ཏྠཾ པ་ད་ཧ་ཏི. ཀ་ཐཾ? མ་གྒ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་པྤ་དྷཱ་ནེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན པ་ད་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏོཏི ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨ་ན་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ནཱ་ཏི་སི་ཐི་ལ་ཏཱ་ཡ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཱ་ཡོ་ཛ་ནེ བྱཱ་པཱ་རཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙ ནཱ་མེ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ད་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, – ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ས་ངྑཱ་རཾ མེ པ་ད་ཧ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་པ་ད་ཧ་ནཱ ཨི་མ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏོ མེ ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱ ཨི་མ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཙཱ་ཡཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝཱི་མཾ་ས་སྶཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ར་པྤ་དྷཱ་ནཱཏི ས་མྨ་ས་ན་པ་དེ་ན སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཁི་པྤ་ཏ་རཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ད་སྶི་ཏ་ནྟི སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་སྶ་ཙི ནཱ་ཏི་ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན་པི དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཝི་རཱ་གོ ཧོ་ཏི ཝི་པ་སྶ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་དཱ་ནི, ‘‘ཡ་སྶ ཧི ཁྭཱ་སྶ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཏ་ཏྠ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ་རེ་ཧི ཏཱ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ. ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ནི་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཛི་ཎྞཾ ཨི་མེ་ཧི ཝཱ་རེ་ཧི དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ.
༡༡. བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོཏི ས་མྦ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. བ་ཧ་ལ་ཙྪ་ནྡོཏི བ་ཧ་ལ་ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ནྡོ. ཨ་ཏི་ཙ་རི་ཏྭཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ན་ཊ་ས་ཏྠ་ཝི་དྷི་ནཱ ན་ཙྩ་ན་ཀཱ ན་ཊཱ, ན་ཙྩ་ཀཱ ཨི་ཏ་རེ. སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ཨཱི་དི་སཾ ནཱ་མ ཨི་ཏྠིཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི’’ནྟི. ཚི་ཛྫཱཏི དྭི་དྷཱ ཧོ་ཏུ. བྷི་ཛྫཱཏི བྷི་ཛྫ་ཏུ. ‘‘ཚི་ཛྫ ཝཱ བྷི་ཛྫ་ཝཱ’’ཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་ན་པི ཝི་ནཱ་ས་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. ཉ་ཏྭཱཏི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཉཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཏ་དུ་བྷ་ཡནྟི ས་ངྑཱ་ར་པ་ད་ཧ་ན་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝ་ནཾ.
༡༢. པེ་སེ་ནྟ་སྶཱཏི ཝཱ་ཡ་མ་ནྟ་སྶ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་ན་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ.
ཨུ་སུ་ཀཱ་རོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱི ཏེ་ཛ་ན་སྶ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཛུ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ. གོ་མུ་ཏྟཝ་ངྐཾ, ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱཀུ་ཊི་ལཾ, ན་ངྒ་ལ་ཀོ་ཊིཛི་མྷཾ ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ལཱ་ཏཱ ཝི་ཡ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ཏཱ་པ་ན-པ་རི་ཏཱ་པ་ན་ཏོ. ཀ་ཉྩི་ཀ་ཏེ་ལཾ ཝི་ཡ ས་དྡྷཱ སི་ནེ་ཧ་ན་ཏོ. ན་མ་ན་ད་ཎྜ་ཀོ ཝི་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ནཱ་མ་ན་ཏོ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཛུ་ཀ་ར་ཎཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་ག་ཎ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཨི་ཏ་རཱ པ་ན པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨི་མཱ་སུ དྭཱི་སུ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་སུ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཀ་ཐི་ཏཱ་སུ, ཨི་ཏ་རཱ་པི ཀ་ཐི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི ལ་ཀྑ་ཎ་ཧཱ་ར་ན་ཡེ་ན པ་ཊི་པ་དཱ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ. ས་ཧཱ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ་པི ཝཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཝ, ‘‘ན ཧེ་ཝ ཨ་ན་དྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྠཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་པ་ཊི་པ་དཱ པ་ན ན ཀ་ཐི་ཏཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཀ་ཐི་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ནི་ཀྑ་མ་ན་དེ་ས་ནནྟི ནི་ཀྑ་མ་ནུ་པཱ་ཡཾ དེ་ས་ནཾ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
དེ་ཝ་ད་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.