༡. ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༥. ཏ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཀ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ས་ཉྙི་ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མེ. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པུ་བྦོ ལོ་ཀི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ‘‘ཙི་ར་སྶཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་བྦ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟོ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཀེ་ས་ཉྩི ཝི་མུ་ཏྟི་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ, ཀེ་ས་ཉྩི ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀ་ཏྠཾ, ཀེ་ས་ཉྩི ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་ཏྠཾ ཀ་དཱ་ཙི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་རཱ་མཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱཏི ཨ་ན་ནུ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦེ ཋ་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་སྶ ཉེ་ཡྻ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀ་ཉྷི ཉེ་ཡྻཾ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎཾ, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀ་ཉྩ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎཾ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉེ་ཡྻཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ན ཏ་སྶ ཨ་དི་ཊྛ་མི་དྷ་ཏྠི ཀི་ཉྩི, ཨ་ཐོ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་མ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི (མ་ཧཱ་ནི. ༡༥༦; ཙཱུ་ལ༹་ནི. དྷོ་ཏ་ཀ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༣༢; པ་ཊི. མ. ༡.༡༢༡). ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (མི. པ. ༤.༡.༢). ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཙ་རཾ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ནཱ་གོ, ཏི་ཊྛཾ ནཱ་གོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༤༣) ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་པ་དཾ ཀ་ཐ་ནྟི? ཝི་ཀྑེ་པཱ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་པ་ད་མེ་ཏཾ, ན ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན་པི ཉཱ་ཎཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
༡༨༦. ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་ཝ་ཏྟི ཝི་ཡ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ཏྟི་པི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཏ་ད་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཀིཾ ཁཱི་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པུ་ན ཁེ་པེ་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཛཱ་ན་ན་གུ་ཎནྟི ཨི་དཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྶ པ་ན ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་གུ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ.
གི་ཧི་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་སཱུཏི ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་དི་དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་དི་གི་ཧི་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་སུ. གི་ཧི་ལི་ངྒཾ པ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ གི་ཧི་བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རཱ ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ས་ཏི པ་ན དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ གི་ཧི་ལི་ངྒེ ཏེ ན ཏི་ཊྛ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡེ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སུ་ཀྑཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ པ་བྦ་ཛ་ནཾ ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ན ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷཱུ་མ་དེ་ཝ་ཏཱ པ་ན ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ནི་ལཱི་ཡ་ནོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ར་ཉྙ་པ་བྦ་ཏཱ་དི་པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་ལཱི་ཡ་ནོ་ཀཱ་སོ. སེ་ས་ཀཱ་མ་བྷ་ཝེཏི ཀཱ་མ་ལོ་ཀེ. ལ་ལི༹་ཏ་ཛ་ན་སྶཱཏི ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ན་ཙྩ་གཱི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ལཱ་ས་ཡུ་ཏྟ་ཛ་ན་སྶ.
སོ་པཱིཏི ‘‘སོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ སོ་པི. ཀ་ར་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ན ཀི་རི་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི. ཡ་དི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏ་དཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་དཱ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྶ་པཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨེ་ཝ པཱ་ས་ཎྜཱ་ནཾ, ཏ་སྶ་པི. ཝཱི་རི་ཡཾ ན ཧཱ་པེ་སཱིཏི ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪ་ཝཱ་དཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཝི་རཱ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཏཾ ས་མཱ་དི་ཎྞ་ཝ་ཏྟཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛི, ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ན ཚ་ཌྜེ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱི ཧུ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.