༦. ལ་ཊུ་ཀི་ཀོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༨. མ་ཧཱ་ཨུ་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རོཏི ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རེ་ཧི ཨ་ཉྙོ མ་ཧཱ་དེ་ཧ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཨུ་དཱ་ཡཱི་ཏི སཱ་ས་ནེ པ་ཉྙཱ་ཏོ ཐེ་རོ. ཨ་པ་ཧ་རི ཨ་པ་ཧ་ར་ཏི ཨ་པ་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་ཧ་ཏྟཱ. ཏེ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཧི ཨ་ཡཾ ས་དྡོ. ཨུ་པ་ཧ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་པ་ཧཱ་ར་ཀོཏི ཨ་པ་ནེ་ཏཱ. ཨུ་པ་ཧཱ་ར་ཀོཏི ཨུ་པ་ནེ་ཏཱ.
༡༤༩. ཡནྟི བྷུ་མྨ་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏེ་ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ནི་དྡི་ཊྛ་ས་མ་ཡོ པ་ཙྩཱ་མ་ཊྛོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ’’ཏི. ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ.
ཀ་མྨ་ནི་པྥ་ནྣ་ཏྠནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ན་ཀ་མྨ་སི་དྡྷི་ཨ་ཏྠཾ. བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི བྷཱུ, ན བྷཱུ་ཏི ཨ་བྷཱུ, བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ན སཱ ཨི་ཏྠཱི ‘‘ཨ་བྷུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ཏུ མཱ་ཏཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ –
‘‘ཨ་ངྒཱ ཨ་ངྒཱ ས་མྦྷ་ཝ་སི, ཧ་ད་ཡཱ ཨ་དྷི་ཛཱ་ཡ་སེ;
ཨ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ པུ་ཏྟ ནཱ་མཱ་སི, ས ཛཱི་ཝ ས་ར་དོ་ས་ཏ’’ནྟི. –
ཨཱ་དཱི་སུ པུ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀུ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨེ་ཝཾ པི་ཏཱ་པི ‘‘པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྨཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨ་ཏྟཱ མཱ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཱ བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨཱ་ཏུ མཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཏཱུ་ཏི པི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༡༥༠. ཨེ་ཝ་མེ་ཝནྟི ཨི་དཾ ག་ར་ཧ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ན་ནི་པཱ་ཏ་པ་ད་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ག་ར་ཧ་ནྟོ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ནཾ ཝཱ་ཙ་ཀ་ས་དྡེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཏེ་སཾ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཝི་ཙྪེ་དེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་དཱི་པ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི. ཀིཾ པ་ནི་མ་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་སྶཱཏི པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝ་མ་ཉྙ་མཱ་ནེ་ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ’’ཏི. ཧེ་ཏུ་མྷི ཛོ་ཏེ་ཏ་བྦེ ཙེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་སྶ ཧེ་ཏུ, ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ན་སྶ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི. ན་ནུ ཨ་པ་སྶ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཨ་སུ་ཎ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི? ས་ཏྠཱ་རཱ ནཱ་མ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་སུ དོ་སེ་སུ ཨ་པ་སྶ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཙ ཨ་སུ་ཎ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཙ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝི་ཝ་ར་ཎཾ. ཏེ་སུ ཙཱཏི སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མེ་སུ ཙ. ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་སནྟི ཡེ ‘‘མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ པུ་གྒ་ལཱ, ཏེ་སཾ. ག་ལེ བ་དྡྷཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཊྛནྟི ག་ལེ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ བ་དྡྷཾ རུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་མཱ་ཧ. པཱུ་ཏི་ལ་ཏཱ་ཡཱཏི ག་ལོ་ཙི་ཡཱ. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ དུ་པྤ་ཛ་ཧཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཚ་ནྡ་ཀ་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཏཾ པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
༡༥༡. ཨ་ནུ་སྶུ་ཀྐཱཏི ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་སྶ པ་ཧཱ་ནེ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ན་པ་ཀྑེཏི ཏཱ་ཡ པ་ར་ད་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཀ་སྶ་ཙི པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཀུ་ཏོ་ཙི ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཀ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་པྤ་ཛ་ཧཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ནེ བྷཱ་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི.
༡༥༢. ད་ལི་དྡོ དུ་གྒ་ཏོ. ཨ་སྶ་ཀོཏི ཨ་སཱ་པ་ཏེ་ཡྻོ. གེ་ཧ་ཡ་ཊྛི་ཡོཏི གེ་ཧ་ཚ་ད་ན་སྶ ཨཱ་དྷཱ་རཱ, ཏཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཏི་རི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ད་ཎྜཱ. ས་མ་ནྟ་ཏོ བྷི་ཏྟི་པཱ་དེ་སུ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ད་ཎྜཱ མ་ཎྜ་ལཱ. ཀཱ་ཀཱ་ཏི་དཱ་ཡིནྟི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཀཱ་ཀེ་ཧི ཨ་ཏི་པཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཏྠ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. སཱུ་ར་ཀཱ་ཀཱཏི ཀཱ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་ཌྜེ་པ་ནཱ་ཀཱ་ར་མཱ་ཧ. ན་པ་ར་མ་རཱུ་པནྟི ཧཱི་ན་རཱུ་པཾ. ཝི་ལཱི་ཝ་མ་ཉྩ་ཀོཏི ཏཱ་ལ་ཝེ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝཱི་ཏ་མ་ཉྩ་ཀོ. སཱ པ་ན་སྶ ས་ནྟཱ་ནཱ་ནཾ ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ལུ་གྒ་ཝི་ལུ་གྒ་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ས་ཏི སཱ ཝི་ས་མ་རཱུ་པཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨོ་ཎ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. སོ པུ་གྒ་ལོ ལཱུ་ཁ་བྷོ་ཛཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དྷ་ཉྙཾ ནཱ་མ ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀོ’’ཏི. ས་མ་ཀཱ་ལཾ ཝ་པི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ཝཱ་པ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་ཨུ་ཏུ ཝ་པི་ཏ་བྦ་བཱི་ཛཾ. ཛཱ་ཡི་ཀཱཏི ཀུ་ཙྪི་ཏཱ བྷ་རི་ཡཱ, ས་བྦ་ཏྠ ག་ར་ཧཱ་ཡཾ ཀ-ས་དྡོ. སོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻནྟི སོ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻཾ, ཡོ་ཧཾ པུ་རི་སོ ནཱ་མ ཨ་སྶཾ ཝ་ཏཱ་ཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་སཾ བོ་དྷེ་ཡྻ. ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶ བོ་དྷཱ ན ཏུ དུ་ཀྐ་རཱ, སཱ ཁ་ཊོ་པི་ཀཱ. སཱ ཀུ་མྦྷཱི. མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛི་ནོ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ༹་སཱ་ནི ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ.
༡༥༣. སུ་ཝ་ཎྞ་ནི་ཀྑ་ས་ཏཱ་ནནྟི ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ནི་ཀྑ་ས་ཏཱ་ནཾ. ཙ་ཡོཏི ས་ནྟཱ་ནེ་ཧི ནི་ཙ་ཡོ ཨ་ཝཱི་ཙི ནི་ཙྩ་པྤ་བ་ནྡྷ་ནི་ཙ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ནྟཱ་ན་ཏོ ཀ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ’’ཏི.
༡༥༤. ཧེ་ཊྛཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་པྤ་ཛ་ཧ་ན་ཀཱ པ་ཋ་མཾ ད་སྶི་ཏཱ, པ་ཛ་ཧ་ན་ཀཱ པ་དྷཱ་ནཱ, ཏེ་ས་ཉྩ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཏེ ཏ་ཉྩེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ནྟཱིཏི པ་ཛ་ཧ་ན་ཀཱ པ་ཋ་མཾ ག་ཧི་ཏཱ. རཱ་སི་ཝ་སེ་ནཱཏི ‘‘ཨི་དྷུ་དཱ་ཡི ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཨཱ་ག་ཏ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཏེ ཏེ’’ཏི པ་ཙུ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ག་ཧ་ཎཾ ལོ་ཀ་སི་དྡྷ་མེ་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཛ་ཧ་ན་ཀ་པུ་གྒ་ལཱཏི ‘‘ཏེ ཏ་ཉྩེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཛ་ཧ་ན་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ ཨེ་ཝ.
ཨུ་པ་དྷི་ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ན་ཀཱཏི ཨུ་པ་དྷཱི་སུ ཨ་ནུ་ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ན་ཀཱ ཨུ་པ་དྷི་ཡོ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ. ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཡེ་ཝཱཏི ཀཱ་མ་ས་ངྐ་པྤཱ་དི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཡེ་ཝ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱཏི ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཧི ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ཛཱ་ཏཱ. ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ན ཏཾ མ་གྒེ་ན ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟི ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཧེ་ཊྛི་མཱ ཏ་ཡོ་པི ཨ་རི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་སྶ ཀི་ལེ་ས་སྶ ཝ་སེ་ན ‘‘ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, པ་གེ་ཝ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ མ་གྒེ་ན གྷ་ཊེ་ནྟཱ ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛ་ནཱ ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ཛ་ཧ་ནྟི ནཱ་མ. ཏེ ཨེ་ཝ ཏ་ཏྠ སཱི་གྷ་ཀཱ་རི་ནོ ཁི་པྤཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟི ནཱ་མ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
སཾ་ཝེ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཨ་ཀྐ་ནྟ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ. མ་གྒེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན. མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠི་པ་དོ་པ་མེཏི མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠི་པ་དོ་པ་མ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༡.༣༠༠ ཨཱ་ད་ཡོ). ཏ་ཏྠ ཧི ‘‘ཏ་སྶ དྷཱ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༠༢) ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏི་ཏི་ཀྑ་ནཱ་ཏི་ཏི་ཀྑ-ནཱ་ཏི་མ་ནྡ་ཨ་ཏི་མ་ནྡ-པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༠༢) ཏ་ཡོ ཝཱ་རཱ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ, ཏ་ཏྠ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཉྷོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནེཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་སུ་ཏྟེ, ཏ་ཏྠཱ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཉྷོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་མེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏནྟི ‘‘ཨུ་པ་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལནྟི ས་བྦ་སྶ་པི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ. ནི་གྒ་ཧ་ཎོཏི ནི་རུ་པཱ་དཱ་ནོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་ཏྟ་ཎྷོ’’ཏི.
༡༥༥. ཡེ པ་ཛ་ཧ་ནྟཱིཏི ‘‘ཏེ ཏ་ཉྩེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལཱ. ཏེ ཨི་མེ ནཱ་མ ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ནྟཱིཏི ཡེ ཏེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ལཱ་བྷི་ནོ ཙ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཏཾ་ཏཾ་ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཙ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ནྟི. ཡེ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་སུ་ཙི་སུ་ཁཾ ཀཱ་ཡཱ་སུ་ཙི་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ན་རི་ཡེ་ཧཱིཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་ཧི. པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑ་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ. ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ. ག་ཎ་ཏོ་པི ཀི་ལེ་ས་ཏོ་པི ཝི་ཝི་ཏྟ་སུ་ཁནྟི ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ཏོ ཙ ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ཏོ ཙ ཝི་ཝི་ཏྟ་སུ་ཁཾ. རཱ་གཱ་དི་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏྠཱ་ཡཱཏི རཱ་གཱ་དི་ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཝ་ཧཾ སུ་ཁཾ. ན བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ས་མྤ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
༡༥༦. ཨི་ཉྫི་ཏ་སྨིནྟི པ་ཙྩ་ཏྟེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཉྫ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨི་ཉྫ་ཏི ཏེ་ནཱ་ཏི ཨི་ཉྫི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཁོ་བྷ་ཀ་རཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཛྷཱ་ན་ངྒཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཉྫ་ནཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༤༤-༢༤༥; མ. ནི. ༡.༣༨༤-༣༨༦; པཱ་རཱ. ༡༢-༡༣).
ཨ་ལཾ-ས་དྡོ ཡུ་ཏྟ་ཏྠོ་པི ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཝ ནི་བྦི་ནྡི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༢༧༢; སཾ. ནི. ༢.༡༢༤, ༡༢༨, ༡༣༤, ༡༤༣), ཏ་སྨཱ ཨ་ན་ལཾ ཨ་ནུ་ས་ངྒཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཨཱ་ལ་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནནྟི ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ལཾ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཨུ་སྶཱ་ཧ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཾ ཨ་ཎུཾ ཝཱ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཾ ཐཱུ་ལཾ ཝཱ, རཱུ་པ་རཱ་གོ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཎུཾ ཝཱ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ པ་ཊི་གྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཐཱུ་ལཾ ཝཱ, མུ་དུ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཀ་མྨ་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙ་སྶ ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་སོ ཧི པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ནི་ཀ་ནྟི་ཀ་སྶ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ལ་ཊུ་ཀི་ཀོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.