༧. ཙཱ་ཏུ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༧. ཡ་ཐཱ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ནཱཏི ཡོ ཡོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཡ་ཐཱ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ, ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ས་མྨཱ་པ་ཡོ་གེ་ན. པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶནྟི སཱ་ས་ནེ པ་ཏི་ཊྛཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶ་ནྟི. ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཝ་སྶ་གྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ས་ཎྛཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཱཏི སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋ་པེ་ནྟཱ.
ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་ས་དྡནྟི ཝི་ནི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ས་དྡཾ. ཝ་ཙཱི་གྷོ་སོ་པི ཧི བ་ཧཱུ་ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཋཱ་ན་ཏོ ཙ དཱུ་ར་ཏ་རོ ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ཧཱ་ནི་གྒྷོ་སོ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ སོ་ཏ་པ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. མ་ཙྪ་ཝི་ལོ་པེཏི མ་ཙྪེ ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ག་ཧ་ཎེ, མ་ཙྪཱ་ནཾ ཝཱ ན་ཡ་ནེ.
༡༥༨. ཝ་ཝ་སྶ་གྒ་ཏྠེཏི ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠེ, ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཨ་མྷེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་སོ་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྪཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝ་ཙ་ན་པ་རི་ཧཱ་རོཏི ཏེ་ཧི ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱུ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་སྶ པ་རི་ཧཱ་རོ. ལེ་ས་ཀ་པྤནྟི ཀ་པྤི་ཡ་ལེ་སཾ. དྷུ་ར་ཝ་ཧཱཏི དྷུ་ར་ཝཱ་ཧི་ནོ, དྷོ་ར་ཡ྄ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ད་མཱུ་ལནྟི ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝ་ད་ཏི. ཝི་ག་ཙྪི་སྶ་ཏཱིཏི ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏི. པ་ཊི་པྥ་རི་ཏོཏི ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝ, ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ་པི ཝི་པྥ་རི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི.
༡༥༩. ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱུཏི ཨ་བྷི་མུ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ པ་མོ་ད་ཏུ. ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏཱུཏི ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ཏུ. པ་སཱ་ད་ཉྙ་ཐ་ཏྟནྟི ཨ་པྤ་སཱ་ད་སྶ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་བྦྷ་མ་ནྟཱ་ནཾ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ’’ནྟི. ཀཱ་ར་ཎཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ས་སྶེ་སུ བཱི་ཛ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བཱི་ཛཱ་ནཾ ཏ་རུ་ཎཱ་ན་ནྟི ཏ་རུ་ཎ་ས་སྶཱ་ན’’ནྟི. ཏ་རུ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ བྷཱ་ཝི་ནོ ཕ་ལ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ.
༡༦༠. ཀ་ཏྟ་བྦ་སྶ ས་ར་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ར་ཎཾ ཙི་ཏྟ་རུ་ཙི་ཡཾ, ན ཏ་ཐཱ པ་ར་སྶ ཨུ་སྶཱ་ད་ནེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་ཀྐོ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ན ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི. མ་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཡ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ར་དྡྷོ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ བྷཱ་ར་སྶ ཨ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ ན ཨ་ཉྙཱ་སཱི’’ཏི.
༡༦༡. ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་བྷཱིཏི? ས་པྤཱ་ཡ་ཏོ. པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཧི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ན་ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ན་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷཱི་ཏི.
༡༦༢. ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་ས་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཀོ་དྷོ, སྭེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ ཨ་ཏི་པྤ་མ་དྡ་ན་མ་ཐ་ནུ་པྤཱ་ད་ནེ་ཧི ད་ལ༹ྷཾ ཨཱ་ཡཱ་ས་ཊྛེ་ན ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ. ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མ་ཝེ་ཏཾ ས་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ན་པཱ་པ་ནེ་ན ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་ས་སྶ ཨཱུ་མི་ས་དི་ས་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སེ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༡༦༣. ཨོ་ད་རི་ཀ་ཏྟེ་ན ཁཱ་དི་ཏོཏི ཨོ་ད་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་མི་ས་གེ་དྷེ་ན མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ཀ་པྤ་ནེ་ན ནཱ་སི་ཏ་སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཁཱ་དི་ཏ་དྷ་མྨ་ས་རཱི་རོ.
༡༦༤. པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ཝ་ཊྚེ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ ས་ཏྟེ ཨི་ཏོ ཙ ཨེ་ཏྟོ, ཨེ་ཏྟོ ཙ ཨི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ མ་ནཱ་པི་ཡ་རཱུ་པཱ་དི་ཝི་ས་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཏ་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏེ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙི་ཏྟ་མྤི ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ བྱ་ས་ནཱ་པཱ་ད་ནེ་ན ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ས་དི་ས་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
༡༦༥. རཱ་གཱ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ནཱཏི རཱ་གེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ན. ཙ་ཎྜ་མ་ཙྪཾ ཨཱ་ག་མྨཱ་ཏི སུ་སུ་ཀཱ་དི་ཙ་ཎྜ་མ་ཙྪཾ ཨཱ་ག་མྨ. མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ཨཱ་ག་མྨཱཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཧི ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་དྷཱི་ར་པུ་རི་སཾ ཨི་ཏྠི་ཀུ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ལཱ་སེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷཱི་ར་ཛཱ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི པ་ལོ་བྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ སཱི་ལཱ་དི་ཀེ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་མ་རཱ་གོ ཝི་བྦྷ་མ་ཏཱི’’ཏི.
བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ, ཏ་ཏྠ ཨོ་ཏ་ར་ནྟ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ནོ་ཏ་ར་ནྟ་སྶ, ཏཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བྷ་ཡཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཙ་ཏྠ་སི་དྡྷི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨུ་པ་མོ་པ་མི་ཏ་བྦ་ས་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ པི་པཱ་ས་ཝི་ན་ཡ་ནཾ ས་རཱི་ར་སུ་དྡྷི པ་རི་ལཱ༹་ཧཱུ་པ་ས་མོ ཀཱ་ཡ་ཨུ་ཏུ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. སཱ་ས་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ པ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷོ, སོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༩) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་མཱ་ནི ཨ་བྷཱ་ཡི་ཏྭཱཏི ཨི་མཱ་ནི ཀོ་དྷཱུ་པཱ་ཡཱ་སཱ་དི་བྷ་ཡཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ. ཀོ་དྷཱུ་པཱ་ཡཱ་སཱ་ད་ཡོ ཧི བྷཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི བྷ་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཐེ་རོཏི མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ. ཀཱ་མཾ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཀཱ་ལོ ཨེ་ཝ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ན སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝོ་དཱ་ན་དྷ་མྨེ་སུ ཀི་ཙྩཾ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལི་ཀ་མྤི ཨ་ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་པཱ་རཾ ད་ཊྛུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཙཱ་ཏུ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.