༡. ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀ་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༠༧. ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཛཱ་ཏོ ཏ་རུ་ཎ་མྦ་རུ་ཀྑོ, ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཀ་ཏོ པཱ་སཱ་དོ ཨི་དྷ ‘‘ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་ར་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་དྷཱ་ན་གྷ་ར་ས་ངྑེ་པེཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་གེ་ཧ་པྤ་ཀཱ་རེ ཡོ་གཱི་ནཾ གེ་ཧེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏི་ཁི་ཎོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཏ་སྶ ཏི་ཁི་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ཏ་བྦོ ས་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ན་ཀ་མྨུ་ནཱ ཏི་ཀྑ་ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་ཡ་སྨཱ…པེ… ཏ་ཏྠ ཝི་ཧཱ་སི. པ་ཀ་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ.

༡༠༨. ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ནེ་ན དྷཱི་ཡ་ཏི, ཋ་པཱི་ཡ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨུ་ད་ཀཱ་དྷཱ་ནཾ. ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནནྟི ཙ ཁུ་དྡ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཾ. ‘‘ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ན་སྶ ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ནཾ ན ཨི་དྷེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ བ་ཧཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བ་ཧུ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ནྟི ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དྷ སཾ་ཝ་ཎྞ་ན་ཏྠཾ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.

ཏ་ཏྠ ས་བྦ་བུ་དྡྷེ་ཧི ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏནྟི ཨི་མི་ནཱ ས་བྦེ་སཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནེ ཀུ་མཱ་ར་པ་ཉྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཀེ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ད་ས་ཀཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ད་ས པུ་ཙྪཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ད་ས་པུ་ཙྪཾ, ཨེ་ཀེ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ད་ས་ཀཱ ཨེ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྩ་པ་ཎྞ་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་པ་ཉྷ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ ཁུ་དྡ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཁུ. པཱ. ཨ་ཊྛ. ༤.ཀུ་མཱ་ར་པ་ཉྷ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཎྷཾ མུ་སཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ ‘‘པི་ཡ་མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨུ་ད་ཀཱ་ཝ་སེ་ས་ཚ་ཌྜ་ན་ཨུ་ད་ཀཱ་དྷཱ་ན་ནི་ཀུ་ཛྫ་ན་ཨུ་ཀྐུ་ཛྫ་ན་ད་སྶ་ན་ས་ཉྙི་ཏཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཨུ་ད་ཀཱ་དྷཱ་ནཱུ་པ་མཱ་ཡོ ས་བྦ་སྶ ཡུ་དྡྷ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཱ དྭེ ཧ་ཏྠི་ཨུ་པ་མཱ་ཡོ.

ཏ་ཏྠ རཱ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟནྟི སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏེ ཨཱ་ག་ཏཾ རཱ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༣༣༧ ཨཱ་ད་ཡོ). ཨ་བྷི་ཎྷོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཐེ་རཾ ཨོ་ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ནཱཏི ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏཾ་ཏཾ་ཀཱ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. བཱི་ཛནྟི ཨ་ཎྜཾ. པ་སྶ་སི ནཱུཏི ནུ-ས་དྡོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནེ, ན་ནུ པ་སྶ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ ཀི་ཉྩི་པི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ནཱ་མ པཱ་པཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ སཾ་ཝ་ར་ར་ཧི་ཏ་སྶ ཨོ་པ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི –

‘‘ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨ་མ་ཏཱི་ཏ་སྶ, མུ་སཱ་ཝཱ་དི་སྶ ཛ་ནྟུ་ནོ;

ཝི་ཏི་ཎྞ་པ་ར་ལོ་ཀ་སྶ, ན་ཏྠི པཱ་པ་མ་ཀཱ་རི་ཡ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༡༧༦);

ཨུ་རུ་ལ༹ྷ་ཝཱཏི ཨུ་རུ་ལ༹ྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་སྶི་ཏོ. སོ པ་ན ད་མ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ཝ་ཌྜྷི་ཏོ ཨཱ་རོ་ཧ་ན་ཡོ་གྱོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་ཏོ ཨཱ་རོ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི. ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཡོ་གྱ་པ་དེ་སཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ. པ་ཊི་སེ་ནཱ་ཡ ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀ་མུ་ཎྜ་པཱ་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོཏི པ་ཊི་སེ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པི་ཏེ ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཙེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཙྪ་ད་པཱ་ཀཱ་རཱ་དི་ཀེ ཙ. ཨེ་ཏཾ པ་དེ་སནྟི ཨེ་ཏཾ པ་ར་སེ་ནཱ་པ་དེ་སཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱཏི ཨོ་ལོ་ཀ་ན་མ་ཏྟེ་ན. ཏ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ. ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི སེ་ནཱ་ནཱི་ཀཾ དྭེ་དྷཱ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཏཱི་ར་པཱ་ཏི་ཀཾ མ་དྡི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་དཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ དྭེ་དྷཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟི. ཀ་ཎྞེ་ཧི པ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི པ་གེ་ཝ ས་རཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ས་དྡཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཝེ་གོ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ཏ་ནཾ. པ་ཊི་ཧ་ཏྠི་པ་ཊི་ཨ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་ཏི-ས་དྡོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ་ཏི. དཱི་གྷཱ་སི་ལ་ཊྛི་ཡཱཏི དཱི་གྷ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་སི་ལ་ཊྛི་ཡཱ.

ཀ་ར་ཎེཏི ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ. མ་ཉྙ་ཏི ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧོ. ཨ་ཡ་མུ་གྒ་རནྟི ཏཱ་དི་སེ ཀཱ་ལེ ག་ཧི་ཏ་མུ་གྒ་རཾ. ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱཏི ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་སྭཱ, ཨ་བྷི་ཎྷཾ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༠༩. ས་ས་ཀྐནྟི པ་སྶི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཏཱ་དི་སཾ ནི་ཡ་མ་ཏོ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ན ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. པ་ཊི་སཾ་ཧ་རེ་ཡྻཱ་སཱིཏི ཀ་ར་ཎ་ཏོ ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་སི. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ས་ནྟོ ནི་ཝ་ཏྟོ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་སི མཱ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ཨ་ནུ་པ་དེ་ཡྻཱ་སཱིཏི ཨ་ནུ་བ་ལ་པྤ་དཱ་ཡཱི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ཏཾ པ་ན ཨ་ནུ་བ་ལ་པྤ་དཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. སི་ཀྑ་མཱ་ནོཏི ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཾ ཏ་ནྣི་སྶ་ཡ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་དྭ་ཡཾ སི་ཀྑ་ནྟོ ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ.

༡༡༡. ཀི་ཏྟ་ཀེ པ་ན ཋཱ་ནེཏི ཀི་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ སོ་དྷེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏཱ་ནི སུ་སོ་དྷི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི. པ་རེ་སཾ ཨ་པྤི་ཡཾ ག་རུཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ན ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི པ་རི་སོ་དྷི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ན ག་ཧི་ཏཾ. པ་ཊི་གྷཾ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ-ས་དྡེ་ན ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ཎེ མོ་ཧ་སྶ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ.

༡༡༢. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་པ་རི་སོ་དྷ་ནཾ ནཱ་མ ཨི་དྷེ་ཝ, ན ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བུ་དྡྷཱ…པེ… སཱ་ཝ་ཀཱ ཝཱ’’ཏི. ཏེ ཧི ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ་ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ས་བྦ་བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་མ་གྒོ, རཱ་ཧུ་ལ, མ་ཡཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏོ, ཏ་སྨཱ. ཏེ་ན ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་ནྟེ་ན ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.

ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀ་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ

ས་མ་ཏྟཱ.